Stadsspel Gent

Het Huis van de Gebroeders Van Eyck, met Google Street view

2012-01-24T20:01:00.002+01:00

View Dossier DrooMoord, Marche-les-Dames, 1934 in a larger map

Omdat anders het licht uitgaat!

2012-01-02T20:28:00.001+01:00

VAN EYCK VERMIST: Afscheid van een kleurrijk speurder

2011-10-07T21:16:00.001+02:00

Rudy Pieters op zijn blog "Van Eyck Vermist":

Maandag heb ik in Wetteren afscheid genomen van Maria De Roo (82), zonder twijfel een van de kleurrijkste speurders in de zaak van De Rechtvaardige Rechters.
Als echte Wetterse was ze bijzonder gefascineerd door de rol van Arsène Goedertier in deze zaak. Ze heeft nog veel personen uit die tijd gekend – zelfs Goedertier herinnerde ze zich nog, ze was vijf toen hij stierf – en was daardoor een dankbare bron voor veel speurders vandaag. Ze wachtte niet tot men bij haar aanklopte. Eind 2003 begon ze een eigen website, waarop ze zelfs een 261 bladzijden tellend boek publiceerde.

Lees meer

VAN EYCK VERMIST: Afscheid van een kleurrijk speurder

"Waar zijn de Rechtvaardige Rechters gebleven?" - Stadsspel tijdens Gentse Feesten!

2011-06-11T17:24:00.003+02:00

Genre: Stadsspel – Detectivespel

In 1934 werd uit de Sint-Baafskathedraal van Gent het onschatbare paneel de Rechtvaardige Rechters gestolen uit het wereldberoemde Lam Gods van de Gebroeders van Eyck. Het paneel is nog steeds niet terecht…
Geleid door een fotoboek met het hele dossier van 'de stoutmoedige diefte' gaat u individueel, als duo, in een trio of met een heel team op speurtocht naar de verdwenen Rechters. Op uw route zult u een onderzoek instellen op de plaatsen die een rol spelen in het verhaal, u zult een tipgever opsporen en diverse denk-, doe- en creatieve opdrachten tot een goed einde moeten brengen. Slaagt u er bijvoorbeeld in een ware Da Vinci Code te breken? De persoon die, of alle leden van het team dat de meeste opdrachten weet te vervullen binnen de gestelde termijn, ontvangt - of ontvangen - een mooie prijs!
Dit stadsspel combineert het ontdekken van de stad Gent met allerlei - ook ludieke - praktijkopdrachten, een reality detective met een spannende en waar gebeurde thriller... en u houdt er tegelijk nog een mooie stadswandeling aan over, ook!

"Waar zijn de Rechtvaardige Rechters gebleven?" is gebaseerd op de boeken die Patrick Bernauw aan het onderwerp wijdde, dat wel eens "het Vlaamse Monster van Loch Ness" wordt genoemd. En ongetwijfeld zult u ook de auteur zelf, in levende lijve, op uw pad vinden. Misschien wel als tipgever!... Het spel wordt overigens geleid door Ineke Bernauw, dochter van.
Organisator: De Scriptomanen vzw
Reservatie:
vzw Uitbureau Gent, Kammerstraat 19, 9000 Gent, http://www.uitbureau.be
Info:
Patrick Bernauw, 053 783 010, patrick.bernauw@skynet.be, http://gentsefeesten.blogspot.com
rolstoeltoegankelijk
Data & locatie:
Datum:
za, 16/07/2011 - 15:00 - 18:00
Locatie:
Woodrow Wilsonplein, 9000 Gent
Prijs:
12.00€
Andere activiteiten van De Scriptomanen vzw
De Geheimen van Gent
za 16.07 - 14u00
Het Maeterlinck Mysterie
za 16.07 - 14u30
Waar zijn de Rechtvaardige Rechters gebl...
za 16.07 - 15u00
De Geheimen van Gent
zo 17.07 - 14u00
Het Maeterlinck Mysterie
zo 17.07 - 14u30
Waar zijn de Rechtvaardige Rechters gebl...
zo 17.07 - 15u00
De Geheimen van Gent
ma 18.07 - 14u00
Het Maeterlinck Mysterie
ma 18.07 - 14u30
De Geheimen van Gent
di 19.07 - 14u00
Het Maeterlinck Mysterie
di 19.07 - 14u30
De Geheimen van Gent
wo 20.07 - 14u00
Het Maeterlinck Mysterie
wo 20.07 - 14u30
De Geheimen van Gent
do 21.07 - 14u00
Het Maeterlinck Mysterie
do 21.07 - 14u30
Waar zijn de Rechtvaardige Rechters gebl...
do 21.07 - 15u00
De Geheimen van Gent
vr 22.07 - 14u00
Het Maeterlinck Mysterie
vr 22.07 - 14u30
De Geheimen van Gent
za 23.07 - 14u00
Het Maeterlinck Mysterie
za 23.07 - 14u30
Waar zijn de Rechtvaardige Rechters gebl...
za 23.07 - 15u00
De Geheimen van Gent
zo 24.07 - 14u00
Het Maeterlinck Mysterie
zo 24.07 - 14u30
Waar zijn de Rechtvaardige Rechters gebl...

Waar zijn de Rechtvaardige Rechters gebleven? | Stad Gent - Gentse Feesten

De Rechtvaardige Rechters,

teruggevonden tijdens stadsspel op 12 juni,

door een detective team van Esprit Retail!

Een fotoreportage:

Patrick Bernauw geeft een briefing

aan de detective teams van Esprit Retail,

die op zoek gaan naar de spoorloze Rechtvaardige Rechters.

Er worden merkwaardige en vooral zeer geheimzinnige tips gegeven...

Let vooral ook op de vragende ogen,

de denkrimpels en...

zelfs een spoortje van paniek!

Maar dan... de doorbraak!

Drukke beraadslagingen zijn het gevolg...

Er wordt aardig wat afgepuzzeld in de straten van Gent!

"Ja hoor... We zijn ze op het spoor!"

Een creatieve uitdaging voor de Dulle Griet kan niet uitblijven...

Een onvervalste Esprit Retail Rap Meidengroep

kwijt zich voortreffelijk van de taak!

En daarna heffen we het glas, natuurlijk...

Op het winnende team!

Geen foto's asjeblief!

Foto's: Ilse Lathouwers

Wil jij ook het spoorloze paneel de Rechtvaardige Rechters terugvinden, en wel tijdens de Gentse Feesten van 2011? Dan vind je hier alle nodige informatie!

Lezing van Noah Charney te Gent: Stealing the Mystic Lamb

2011-05-12T17:18:00.000+02:00

Verdwenen, buitgemaakt in drie verschillende oorlogen, door brand bedreigd, uit elkaar gehaald, gekopieerd, vervalst, gesmokkeld, illegaal verkocht, gecensureerd, aangevallen door beeldenstormers, verborgen, vrijgekocht, gered en keer op keer gestolen...

Het Lam Gods is ’s werelds meest gestolen schilderij. Amerikaans kunsthistoricus Noah Charney schreef over het Gents altaarstuk van Van Eyck. Eind februari 2011 is het resultaat, de ongelooflijke geschiedenis van het meest gestolen meesterwerk, in de boekhandel verschenen in het Nederlands.

De auteur, Noah Charney, komt op 26 mei naar Gent om over kunstdiefstal en het 'leven' van het Gentse altaarstuk te spreken.
Zijn lezing vindt plaats in de kathedraal (crypte) om 19 uur.
Bent u geïnteresseerd om er naartoe te komen? Kent u eventueel andere geïnteresseerden?
U bent allen van harte welkom.
Graag op voorhand bevestigen zodat we een idee kunnen hebben van de opkomst.
promotie.toerisme@gent.be

Zie ook: http://rechters.blogspot.com/2010/12/noah-charney-stealing-mystic-lamb.html

Stadsspel Gent tijdens de Gentse Feesten: Waar zijn de Rechtvaardige Rechters gebleven?

2011-05-07T16:28:00.004+02:00

Share

Een stadsspel en fotozoektocht voor echte detectives!

Artiesten: Patrick en Ineke Bernauw / vzw de Scriptomanen

Website:
http://www.gentsefeesten.blogspot.com/

Genre: wandeling - familiezoektocht

Thema: Geleid door een fotoboek met route, opdrachten en alle info over de roof van de Rechtvaardige Rechters, spoor je een tipgever op, stel je een onderzoek in naar het verdwenen paneel uit het Lam Gods en breng je denk-, doe-, creatieve en ludieke opdrachten tot een goed eind!

Locatie: Afspraak aan Woodrow Wilson Plein - 9000 Gent

Op 16, 17, 21, 23 en 24 juli. Basisprijs: 12 euro. Reserveren: enkel aan de Uitbureau balie, Kammerstraat 19 in Gent

Uitbureau Gent - Waar zijn de Rechtvaardige Rechters gebleven?

Gent.be - Algemene site NL - Hemels Gent

2011-04-08T15:35:00.002+02:00

Hemels Gent

08/04/2011
Dienst Toerisme lanceert themaplan 'Hemels Gent'
Zevenenzeventig jaar geleden, in de nacht van 10 op 11 april 1934, werd twee panelen van het wereldberoemde Lam Gods gestolen. Een ervan, ‘De Rechtvaardige Rechters’, is nog steeds vermist. Naar aanleiding hiervan geeft Toerisme Gent het themaplan ‘Hemels Gent’ uit. Op het plan staan de bekendste religieuze gebouwen in Gent verzameld, met de Sint-Baafskathedraal en ‘De Aanbidding van het Lam Gods’ in de hoofdrol en de diefstal als leidmotief.
Alle bezienswaardigheden met een religieus karakter zijn op het plan aangeduid en krijgen op de ommezijde een beknopte omschrijving. De Sint-Baafskathedraal, ‘De Aanbidding van het Lam Gods’en de diefstal van ‘De Rechtvaardige Rechters’ komen uitvoeriger aan bod. Een route beschrijft alle locaties die een rol speelden bij de verdwijning van; of de zoektocht naar het ontbrekende paneel. Verder staat er op het plan een lijstje met weetjes rond het Lam Gods en een reeks tips voor de geïnteresseerde bezoeker die meer wil weten rond het thema.
Een selectie eethuizen, cafés en winkeltjes met een religieus geïnspireerde naam vervolledigen het geheel.
‘Hemels Gent’ is het eerste van een reeks themaplannen. Het kadert in de productontwikkeling rond ons hoofdicoon ‘De Aanbidding van het Lam Gods’. Het themaplan verschijnt in eerste instantie in het Nederlands in een oplage van 10.000 exemplaren. Het is gratis te verkrijgen in het infokantoor van de Dienst Toerisme in de Raadskelder van het belfort.
Rond het Lam Gods vinden nog andere activiteiten plaats. Belgodrome organiseert wekelijks een wandeling rond de diefstal van ‘De Rechtvaardige Rechters’. Die vindt plaats vanaf zaterdag 9 april 2011 op zaterdagvoormiddag om 10.30 uur en duurt ongeveer 2 uren. Samenkomst is aan het Monument van de Gebroeders van Eyck, in de Maaseikstraat en deelnemen kan tegen de prijs van 8 euro. Kinderen tot 12 jaar mogen gratis mee. Groepen vanaf zes betalende personen betalen 6 euro per persoon. Vooraf inschrijven via de website http://www.belgodrome.be/ is wel vereist. Op aanvraag kan de wandeling ook in andere talen dan het Nederlands plaatsvinden, nu al in het Frans of in het Engels. Vanaf de zomer kan de wandeling ook in het Duits en in het Spaans worden gegeven.
En er staat nog meer op stapel: over een tweetal weken komt een beeldroman uit bij Story en Flair, die zich afspeelt in Gent en waarin het Lam Gods alweer van de partij is.
En ten slotte werd het boek ‘Stealing the Mystic Lamb’ van Noah Charney recent in een Nederlandse vertaling uitgebracht. Het boek brengt het ware verhaal van ‘het meest gestolen en begeerde meesterwerk ooit.’
Informatie:

Dienst Toerisme
Predikherenlei 2
9000 Gent
Tel.: 09 266 56 60
Fax: 09 266 56 73
E-mail: visit@gent.be
Openingsuren:
maandag van 8:15 tot 16:45 uur
dinsdag van 8:15 tot 16:45 uur
woensdag van 8:15 tot 16:45 uur
donderdag van 8:15 tot 16:45 uur
vrijdag van 8:15 tot 16:45 uur

Gent.be - Algemene site NL - Hemels Gent

Rechtvaardige Rechters gevonden in Kobbegem Hof!

2011-02-20T13:49:00.003+01:00

Hier wordt het paneel De Rechtvaardige Rechters,

in 1934 gestolen uit de Sint-Baafskathedraal te Gent

en nog steeds niet teruggevonden,

door een detective team van Detectivebureau Febelmar

na het succesvol kraken van een code dan eindelijk toch ontdekt

in Kobbegem Hof!

Detectivebureau Interactief heeft dringend nieuwe detectives nodig

en richt dan ook een examen in voor Super-Detectives.

Hier zit u Patrick Bernauw en Veerle Luts in actie.

Verdient uw team/tafel het Diploma Super-Detective

en wint u een schitterende prijs?

Detective Dinner / Moorddiner in de vorm van een quiz...

Het spel duurt minimum 2 uur of is avondvullend,

afhankelijk van het catering concept van uw keuze:

van buffet over tea party tot 3 gangen diner!

Wij organiseren het voor u in Qarfa te Aalst,

in Antwerpen, Brugge en Gent natuurlijk...

of in Kobbegem Hof!

Alle info hier!

Een aspirant-detective bestudeert het teruggevonden paneel...

Misschien is het een vervalsing?

Het winnende Febelmar Detective Team!

52 - De lege Graaltombe...

2010-12-28T15:24:00.000+01:00

52.

En de kist gaat open. En Lena gilt: ‘Help me! Ik stik! Ik ga dood!’
En het eerste dat ze ziet, is het bezorgde en doodsbange gezicht van de liefde van haar leven: Maarten Dejonckheere.
Maar dat kan niet. Want Lena kan niets meer zien. Haar ogen zijn gebroken.
Lena is in de brandkast van haar voorvaderen gekropen, in het volautomatische koningsgraf waarvan je het mechanisme bij de ingang van de grafkelder in werking kunt zetten. ‘Dan schuift de deksteen traag open en als ge er daarna nog eens op drukt, schuift de tombe even traag weer toe’, ratelt Bert. ‘Lena heeft het mechanisme in werking gezet dat het graf toe doet schuiven en daarna is ze d’rin gekropen. Plaats zat, want het graf is leeg.’
Er liggen helemaal geen stoffelijke resten in het graf en er werden ook geen documenten in bewaard, om nog maar te zwijgen over geld, gouden tanden, juwelen, Rechtvaardige Rechters. Het graf is leeg en Lena is in dat lege graf gekropen; ze moet in paniek geweest zijn…
‘Misschien dacht ze dat ik haar nog bijtijds zou vinden…? Wie zal het zeggen, meneer Dejonckheere. Ik ben in alle geval te laat gekomen. Wie had ook kunnen denken dat ze zich in die verdomde graftombe zou verschuilen? Dat is een compleet luchtdichte constructie, zoals ge ziet! Ze moet toch geweten hebben dat ze daar nauwelijks een paar uur lucht in had?’

En Maarten tuimelt in vrije val door de hel van Dante. Hij suist door een immense trechter, waarvan het uiteinde zich in het middelpunt van de aarde bevindt. Langs de wanden van de trechter zijn gaanderijen zichtbaar waar de bewoners van de hel zich verschuilen voor de bombardementen.
Hij tast naar de buil op zijn achterhoofd. Ze heeft de grootte van een ei. De pijn snerpt door zijn schedel. Zijn handen en knieën zijn geschramd en hij heeft zijn schouder lelijk gekneusd.
Er zit een vuistdik gat in zijn kortetermijngeheugen. Hij herinnert zich nog dat hij over het oppervlak van de aarde rende in de richting van de kapel van Mesen en dat de grond toen plotseling onder zijn voeten wegzakte. Dat hij in een vergeetput viel. Het maanlicht danste zilverig op het smerige water.
Maarten gaat overeind staan. De pijn vlijmt door zijn hoofd en vandaar door de rest van zijn lichaam. Levend begraven, denkt hij. ‘Laat varen alle hoop, gij die hier binnentreedt!’ Dat staat toch bij de ingang van de hel in een steen gebeiteld?
Er groeien verschrikkelijke schimmels op de wanden van de vergeetput. Een dikke spin waggelt op een paar centimeter van zijn voeten voorbij. Achter hem ritselen onzichtbare ondiertjes.
Met zijn handen tegen de druipende muren gedrukt tracht hij zich staande te houden in het donker. Er drijft een kadaver op een laagje wit schuim – net badschuim met een bruine vlek in. Van een brok afval die een paar dagen in het water van deze vergeetput heeft gesudderd, is het onmogelijk vast te stellen wat het ooit is geweest. Alles ondergaat hier een metamorfose.
Maarten herinnert zich een rite van de vrijmetselaars: ze dalen af in het graf waar nieuw leven ontstaat uit de dood, uit verrotting. Daar is het dat de ingewijde moet worden gelouterd, getransmuteerd – zoals de alchemisten een onedel metaal in een edel metaal veranderen, zoals lood wordt omgezet in goud. Een vette pad staart hem van een hoopje slijmerig slijk met doffe, dwaze ogen onbegrijpend aan.
Hoe lang hij daar gezeten heeft, weet hij niet. Het kunnen minuten, het kunnen uren zijn. Hij heeft elk benul van tijd verloren. Zijn polshorloge is kapot. Achter hem weerklinkt een onrustig hijgen en nog voor hij zich kan omdraaien, voelt hij een zware last op rug en schouders drukken. Rode ogen lichten op als gensters in de as. Hij ruikt de hete, stinkende adem van het wezen dat kikvorspoten met brede zwemvliezen heeft die hem omstrengelen.
De kou en het vocht bijten in zijn huid en botten. Zijn krachten nemen af. De vermoeidheid stijgt langs zijn benen omhoog, weegt als een blok op zijn borst en nestelt als een prop watten in zijn hoofd. Hij tracht helder van geest en in beweging te blijven, maar zowel het ene als het andere valt hem steeds moeilijker.
Vroeg of laat zal iemand hem toch komen zoeken?
Ja toch?

Het volgende moment zit Paul Daniels aan zijn ziekenhuisbed. Maarten herkent hem aan zijn stem en ook omdat hij hier al eerder is geweest en zich toen zo heeft voorgesteld – maar waarover ze bij die gelegenheid gepraat hebben, kan hij zich niet meer herinneren.
‘Het lijk van Bert Ducaju werd gevonden in de parkvijver’, zegt Daniels. ‘De politie denkt aan een wanhoopsdaad.’
‘De broertjes Schwarzenegger’, fluistert Maarten. ‘Het zijn de broertjes geweest. Ik ben voor hen gevlucht en toen ben ik in die vergeetput gevallen en…’
‘En Jan Christiaenssens heb je daar niet gezien?’
‘Nee… Waarom?’
‘Stel dat hij erachter gekomen was waar Lena zich bevond… Omdat Mennaert contact met hem had opgenomen… Jan Christiaenssens had in dat geval nog een rekening te vereffenen met Ducaju, die Lena in bescherming genomen had in ruil voor eh… seks. Of iets wat erop leek.’
‘Nee’, zegt Maarten. ‘Geen Jan Christiaenssens gezien.’
Waar komt zijn baas zo ineens vandaan? Maarten probeert dit nieuwe mysterie te doorgronden. Het kost hem grote inspanning om de feiten in de juiste volgorde op een rijtje te krijgen. Voordat hij het huis van zijn oudtante Germaine verliet en koers zette naar het kasteel van Mesen, heeft hij de schoenendoos met Lena’s memoires op de post gedaan. Ja, nu weet hij het weer. Hij heeft het dikke pak opgestuurd naar Paul Daniels, die het begeleidende briefje heeft gelezen… en hij heeft Maarten gevonden, in zijn vergeetput.
‘De Graaltombe is leeg…’ zegt Daniels. ‘Nergens een spoor van eeuwenoude skeletten te bekennen, noch van documenten, stambomen, memoires, evangelies. It’s all blowin’ in the wind, my friend. Er valt niets meer te bewijzen.’
Quod erat demonstrandum.

Maarten stelt zich Lena voor in de stilte van de tombe. Dit is écht een krankzinnige geschiedenis en haar familie is volslagen idioot. Met z’n allen hebben ze al die eeuwen lang een illusie aanbeden, het niets in stand gehouden, een fata morgana nagejaagd. Ze hebben moorden gepleegd om een mythe te beschermen.
Maarten stelt zich Lena voor in de stilte van de tombe. Lena die het uitschatert en zo het laatste restje zuurstof verbruikt.
Hoe reageerde Meester Jan toen hij het mechanisme in werking zette dat de Graaltombe opende en sloot? Toen hij ontdekte dat de Graaltombe op Lena na leeg was? Toen hij tot het ontstellende besef kwam dat de Graaltombe nooit een Graal bevatte?
In het lege graf heeft Lena geen spaander van het Rechterspaneel gevonden, geen splinter van een relikwie, geen snipper van een geheim document. Ze heeft er zelfs geen cryptische inscriptie aangetroffen, geen enkele gecodeerde boodschap.
Wist Jan Christiaenssens dat de Graaltombe áltijd al leeg had gestaan? Of heeft hij de Graaltombe zelf leeggehaald nadat hij Dieter Klein en Lena in de Graalburcht had aangetroffen? Heeft de Meester de inhoud van het graf in een nieuwe, veiliger schuilplaats ondergebracht, zoals eerdere Meesters het hem hebben voorgedaan?

‘Terwijl jij hier van het leven lag te genieten, heb ik wat bijkomend onderzoek gedaan’, zegt Paul Daniels. ‘Het is ongelooflijk waar je allemaal achter komt met Google, als je maar weet welke zoektermen je moet gebruiken. Je zult het me wel niet kwalijk nemen dat we al met de productie van start zijn gegaan zonder jou? Het is een schitterende geschiedenis om mee uit te pakken, Maarten. Jouw Rechtvaardige Rechters hebben ons uiteindelijk een nog veel groter mysterie opgeleverd dan hun eigenlijke verdwijning al was…’
En hij begint enthousiast te vertellen hoe, op 25 september 1578, te midden van de godsdiensttroebelen, de burgemeester en de schepenen van Brugge zich genoodzaakt zagen de relikwie van het Heilig Bloed een veilig onderkomen te bezorgen. De dag daarop ging Juan Perez de Malvenda de relikwie in de Basiliuskerk ophalen, stopte ze in een loden en daarna in een houten kist, en begroef ze in de tuin van zijn woning. Zes jaar later, op 29 november 1584, toen Brugge opnieuw onder Spaans en katholiek gezag was gekomen, overhandigde de Malvenda de relikwie aan de bisschop van Brugge. Van al deze gebeurtenissen werd een proces-verbaal gemaakt, maar vreemd genoeg vergat men hierin het adres op te nemen van het huis van Juan Perez de Malvenda, waar het Heilig Bloed al die tijd een onderkomen had gevonden.
‘In de loop der tijden is de relikwie van het Heilig Bloed wel eens meer verborgen geweest. Op het eind van de negentiende eeuw kregen die bergplaatsen een gedenksteen, met een tekst van Guido Gezelle. Het huis waar Perez in 1578 de relikwie had verstopt, kon jammer genoeg niet met zo’n steen bedacht worden, want men wist niet waar het zich bevond. Niemand minder dan kapelaan Louis Van Haecke zou toen het huis in de Spanjaardstraat gesuggereerd hebben, dat bewoond werd door een familie Christiaenssens. Maar de organisatoren wilden hier geen gedenksteen plaatsen vanwege de kwalijke reputatie van het huis… en van de kapelaan.’
Een paar dagen later zit Paul Daniels opnieuw aan het bed van Maarten. ‘Ik heb mij eens over de geschiedenis van de fameuze Edele Confrérie van het Heilig Bloed gebogen… In de memoires van Lena Christiaenssens is sprake van een meneer Lauwereyns, die aanwezig zou geweest zijn tijdens de mysterieuze samenkomsten, geleid door haar opa Jacob. Nu was een Charles Lauwereyns al sinds 1753 lid van de Confrérie. Uiteraard moet hij vertrouwd geweest zijn met de symboliek die rond de relikwie van het Heilig Bloed van Christus was geweven. In de iconografie die hiervoor werd gebruikt, stond de gekruisigde Christus centraal. Maar de figuren van de Moeder Gods en van de Heilige Johannes, apostel en evangelist, sloten er nauw bij aan. Op liturgische voorwerpen kwam niet zelden een arend voor, het symbool van Johannes. Maar wat Lauwereyns en ieder lid van de Confrérie vooral moest opvallen, was de pelikaan – zowat het hoofdsymbool, het kenteken van de Confrérie van het Heilig Bloed in Brugge…’
‘Lena heeft het daar meer dan eens over gehad. De pelikaan die zich de borst openrijt om met zijn eigen bloed zijn hongerende jongen te voeden.’
‘Het is inderdaad al eeuwenlang een symbool van de Liefde met hoofdletter L, en het mag dus geen verwondering wekken dat het symbool present is in een heiligdom, gebouwd rond een schrijn met het Bloed van de Verlosser. Laten we, met dit gegeven in het achterhoofd, nu eens bekijken wat er zoal omging in de vrijmetselarij van die tijd en meer bepaald in de Franse en Fransgeoriënteerde loges. In het midden van de achttiende eeuw was daar de rage van de hoge graden uitgebroken; ik bespaar je de details. De hoogste graad heette “Rose Croix”. De volledige titel van deze graad luidde: “Très sage, très sublime, très parfait et très vénérable frère chevalier de l’Aigle et du Pélican, prince souverain Rose-Croix et Maçon parfait.” Het bijzondere ritueel van de graad was volledig doordrongen van christelijke symboliek en volledig gewijd aan de dood en de verrijzenis van de Verlosser. De bijeenkomsten vereisten twee kamers: de eerste symboliseerde de Schedelberg, Golgotha; de tweede het lege graf van de Mensenzoon, dat een allegorie was op zijn dood en verrijzenis. Boven de hoofden van de aanwezigen zweefde een arend, het symbool van Johannes de Evangelist die volgens de esoterische tradities de grondlegger was geweest van de Kerk van de ingewijden.’
‘Wat wil je me nu vertellen, Paul? Dat de familie Christiaenssens bestaat uit vrijmetselaars?’
‘Het waren niet zomaar vrijmetselaars, nee… De familie behoorde veeleer tot een zeer specifieke tak van de Rozenkruisers. Een man als Lauwereyns bijvoorbeeld beschouwde het lidmaatschap van de Edele Confrérie en de kwaliteit van Rozenkruiser duidelijk als twee complementaire aspecten van dezelfde realiteit. In de Heilig-Bloedkapel zag hij overal het kruisbeeld en de pelikaan en tijdens bijeenkomsten van de Rozenkruisers droeg hij een ritueel schootsvel, waarop het kruis, de roos en de pelikaan de centrale symbolen waren. Dezelfde pelikaan was met zilverdraad op de zwarte toga geborduurd, die Lauwereyns en zijn confraters droegen wanneer ze het Heilig Bloed begeleidden… In 1765 werd hij bijna tegelijkertijd verkozen tot proost van de Edele Confrérie én tot Achtbare Meester van de Brugse loge La Parfaite Egalité. En zo raakte de Edele Confrérie in het midden van de achttiende eeuw volkomen geïnfiltreerd door de Rozenkruisers.’
Omdat Maarten allerminst een deskundige is als het op geheime genootschappen aankomt, schetst Paul Daniels hem kort waar de orde voor staat, die volgens de overlevering in 1407 opgericht werd door de Duitser Christian Rosenkreutz. ‘Hij studeerde in het Heilige Land onder leiding van verscheidene meesters in het occulte. Gedurende zijn leven bestond de orde uit niet meer dan acht leden, die evenwel over een enorme schat aan geheime kennis beschikten. Christian Rosenkreutz overleed in 1484 en met hem stierf ook de orde uit, maar in het begin van de zeventiende eeuw leefde ze plots weer op. Sommige Rozenkruisers accepteerden zijn verhaal als de waarheid, anderen beschouwden het veeleer als een parabel.’
‘Zou het kunnen dat de familie Christiaenssens zich naar de stichter van hun orde heeft genoemd?’ vraagt Maarten zich hardop af.
‘Best mogelijk’, antwoordt Daniels. ‘Hoe dan ook, de missie van de Rozenkruisers bestaat er nog steeds in – en nu komt het, Maarten – het menselijk welvaren veilig te stellen door de opbouw van een door hen gestuurd regime in Europa.’
‘De oude droom van de Tempeliers…’
‘Jazeker. En weet je wat mij nu zo dwars zit?’
‘Nee…’
‘Tot dusver zou het verhaal van Lena best wel kunnen kloppen. Oké, we hebben de Rechtvaardige Rechters dan wel niet bij de hand als onweerlegbaar bewijsstuk van haar hele story, maar er zijn talloze details die haar relaas iets authentieks geven en die je kunt verifiëren, waar je her en der de sporen van terugvindt. Het past allemaal zo mooi in elkaar, tot en met die discrete verwijzingen naar de Rozenkruisers… Maar dan komt het, Maarten…’ Daniels pauzeert even, als om Maarten de gelegenheid te geven zich voor te bereiden op een schok. ‘Er is nooit een Kurt Degraeve actief geweest als… de Zwarte Magiër was het toch, nietwaar?’
‘Je bedoelt dat…?’
‘Ik bedoel dat de zogenaamde liefde van haar leven nooit is omgekomen bij een tragisch ongeval, omdat…’ Paul Daniels kijkt bijna schuldbewust naar zijn schoenpunten. ‘Wel ja, Maarten, omdat de goochelaar en illusionist Kurt Degraeve een pseudologisch-fantastische creatie van Lena is en niets meer. Ik heb mijn beste researchers op de zaak gezet en zij zijn eenduidig: er bestáát gewoon geen variétéartiest die luistert naar de naam Kurt Degraeve. En blijkbaar is het ook onmogelijk het huis van de familie Christiaenssens nog op te sporen in die buitenwijk van Brugge waar Lena het altijd over had. Zoals het onmogelijk is een snipper van een document terug te vinden, een stukje van een foto, een kleine vermelding in een of ander archief… van Jan, van Johan, van Jacob of van Magdalena Christiaenssens.’
‘En haar identiteitskaart dan?’
Daniels zucht. ‘Je hoeft niet echt een zware jongen te zijn om aan een goede vervalsing te geraken.’
‘Maar Ilse? En Vera? Lisa?... Ze kunnen toch niet allemaal…’
‘Nergens hebben mijn mensen ook maar de minste bevestiging gevonden dat Lena’s mama zich heeft verhangen,’ zegt Daniels zacht, ‘of dat haar schoonzus het slachtoffer werd van een seksmaniak… of dat haar grootmoeder in het Minnewater is gesprongen, gevallen of gegooid…’
De woorden van Daniels treffen Maarten als evenzovele mokerslagen. Zijn baas kijkt hem bezorgd aan, alsof hij bang is dat Maarten op het punt staat geveld te worden door een beroerte.
‘Gaat het, Maarten?’
‘Het gaat, Paul.’
‘Sorry.’
‘Het is niets.’
‘Misschien had ik daar nog niet moeten over beginnen.’
‘Jij kunt het ook niet helpen.’
‘Het brengt Lena niet terug.’
‘Nee.’
‘Het spijt me.’
Even later, als Maarten weer tot praten in staat is, zegt hij: ‘Zo te horen hebben Baigent, Leigh en Lincoln eens te meer gelijk gekregen…’
‘Hoezo?’
‘We zouden onze documentaire over het Lam Gods en het Heilig Bloed en de spoorloze Rechters kunnen openen met een motto dat…’ Zijn stem stokt.
‘Ja, Maarten?’
‘De beste leugens, Paul… Zijn die niet altijd verdraaiingen van de waarheid?’

WWW.SQUIDOO.COM/PATRICK-BERNAUW-ONLINE

51 - Onderbewusteloos en dood. Mors.

2010-12-23T15:18:00.000+01:00

51.

Lena voelde zich in de Graaltombe als een welkome gast die zich gezellig in een gemakkelijke fauteuil had genesteld en wachtte – waarop wist ze niet precies. Eerst gebeurde er trouwens helemaal niets. Het was donker en stil in de Graaltombe en zo was het altijd geweest, zo moest het altijd zijn. Om haar heen was de wereld in volmaakte rust gedompeld, in diepe duisternis. Ze zat daar zo knusjes en warm. Alleen de gedachte dat het straks weer licht zou worden, boezemde haar angst in.

Laat alles nu maar verstenen, bad ze. Zet de tijd stil en laat mij verstenen. Geef mij vlees van steen, een hart en lever en longen van steen, geef mij ogen van steen. Het is genoeg geweest. Zet de tijd stil en laat mij verstenen in de Graaltombe, als een mammoet die eeuwenlang mag slapen in het ijs, het bloed in zijn aderen voor altijd bevroren.

Wat zou er gebeuren als Mennaert haar hier ontdekte? Parkwachter Bert? Haar grote broer Jan? Als zij het mechanisme in werking zetten dat de Graaltombe opende en sloot? Ze zou voor hun voeten op de grond rollen en zich naakt voelen in het harde licht van de tl-lampen. Hoe zouden ze reageren? Parkwachter Bert waande zich nu al de bewaker van een koningsgraf, die de op goud en juwelen beluste grafschenners ver moest houden van de schatten van het verleden.

Lena dacht aan het ouderwetse horloge met de zilveren ketting dat Mennaert eeuwen geleden uit het borstzakje van zijn vest had gehaald. Traag en met een zekere regelmaat had hij het horloge heen en weer laten slingeren. Alsof hij net het perpetuum mobile had uitgevonden, keek hij Lena samenzweerderig aan en maakte haar attent op de slingerbeweging. ‘Vertel mij nu maar alles wat je te vertellen hebt, Lena…’ zei hij met een zachte, gelijkmatige stem. ‘Kijk naar het horloge aan de ketting, het is de hoogste tijd om mij alles te vertellen… Je weet dat je mij kunt vertrouwen, je bent naar me toe gekomen en je hebt mijn hulp gevraagd. Ik zál je ook helpen, Lena. Maar dat kan ik alleen doen als je mij alles vertelt. Kijk dus naar het horloge aan de ketting, want het is de hoogste tijd… Het is de hoogste tijd dat je mij alles vertelt, Lena… Vertel het mij nu maar, kom, ik luister…’

En zij vertelde het hem. Zij vertelde alles. Ze keerde terug naar haar kindertijd, toen ze huilde omdat ze nog zo veel te leren had en niemand haar iets vertelde. Waarom vertelde men haar niets? Ze werd voor de leeuwen gegooid en ze wist van niets! Haar vader verwachtte van haar dat ze een rol speelde in een stuk waarvan ze niet eens de titel kende! Ze had alleen haar grootvader; alleen opa Jacob maakte het draaglijk voor haar. Waar was haar moeder gebleven? Ze had alleen nog die ene herinnering, waarvan ze niet eens wist of het een wáre herinnering was – misschien had ze het zich gewoon ingebeeld, was het niets meer dan een fantasietje. Haar moeder – Ilse heette ze, Isolde de Blonde – lag op de divan en Pieter Mennaert zat op een stoel bij de divan en keek toe hoe Lena zich tegen haar mama aan vlijde en hoe Isolde de Blonde haar witte jurk opende en haar kind aan haar blanke borsten legde en daarbij zacht zong van de zandman die moest komen, van de zandman die moest komen, zandman kom nu maar, want Lena moest nu slapen, Lena moest nu slapen, Lena slaap nu maar. En Lena glimlachte verzaligd en stak haar duim in haar mond. Maar toen was papa daar weer, papa die schreeuwde dat ze niet buiten mocht spelen met de andere kindjes, papa die haar een paar rake klappen gaf zodat ze gilde met overslaande stem: ‘Jij bent mijn papa niet, jij! Jij mag mij niet slaan, jij! Want jij bent mijn papa niet, jij!’

Lena ging mokkend en alleen, altijd alleen in de zandbak zitten en speelde wat met opa Jacob. Hij sloeg haar nooit, hij speelde altijd met haar, hij was haar papa, haar enige papa. Maar toen was daar haar grote broer Jan, hij lichtte een tipje van haar luier op en zei: ‘Wreed schoon!’ – En: ‘Wreed schoon!’ zei Bert. – En: ‘Wreed schoon!’ zei Mennaert. – Maar papa speelde weer voor spelbreker en joeg haar met een trap onder haar kont in de hoek en noemde haar een klein beest. Hij ontwrichtte haar handen en zette ze scheef weer op haar polsen; hij gooide een handvol zand in haar ogen, zodat ze zich de ogen uit de kop huilde van de pijn en beloofde dat ze nooit en nooit meer zou doen wat ze had gedaan. En daar lag de kleine Lena nu in de zandbak te verhongeren en te verdorsten, door iedereen vergeten – door mama, door papa, door haar grote broer Jan… En waar was opa Jacob? De wereld was leeg en eindeloos groot en zij was het Verlaten Kindje met de Snotneus, zand in de ogen, handjes ontwricht. En ze lag daar onderbewusteloos, misschien zelfs dood. Mors.

Ergens galmde een westminster zevenmaal. Was het al zo laat? Nog steeds zat ze in de zandbak, eenzaam als een triestelaar. In de verte zong opa Jacob van de zandman die moest komen, van de zandman die moest komen, zandman kom nu maar. Want Lena moest slapen, Lena moest slapen, Lena slaap nu maar. En Lena stond op en ging door de straten van de stad dwalen – en daar was niemand meer, geen enkel kindje om mee te spelen, want alle andere kindjes waren naar huis, naar hun mama, naar hun opa, om te slapen in het grote warme bed. Hun mama zong een liedje voor de kindjes, maar Lena’s mama zong niet meer, Lena’s mama was dood, Lena’s mama had Lena vergeten en nu was het Lena’s beurt om dood te gaan.

Wat zou Jan doen als hij haar hier vond? Lena giechelde. Zou hij haar ritueel slachten als het paaslam, kruisigen als de Christus of simpelweg een kogel door haar stomme kop jagen? Zou hij haar opnieuw opsluiten in een psychiatrische kliniek? Het was slechts een kwestie van tijd voor hij kwam opdagen. Iemand zou met hem gaan praten (Mennaert). Iemand zou zijn mond voorbij praten (Bert).

Lena wilde niet opnieuw naar de kliniek, waar de patiënten op haar afkwamen als monsters van een verre planeet, stoetsgewijs door een lange gang schuifelend en hobbelend, kuchend en rochelend, zingend en kwijlend, brabbelend en zwijgend – voorwereldlijke reuzenschildpadden uit de tot leven gekomen schilderwerken van een moderne Jeroen Bosch. Ze zeilden voorbij als gehavende Spaanse galjoenen en Lena kreeg het gevoel niet langer een mens van vlees en bloed te zijn, maar een personage in een griezelfilm. Het raam met de tralies ervoor werd een wit scherm met zwarte strepen waarop onmogelijke beelden werden geprojecteerd.

‘Wat schaft de pot?’ krijste er een. ‘Preisoep met puree!’ gilde een ander. ‘Gestoofde kalfsfricandon met witloof!’

Mannen in witte kleren sjorden haar in een dwangbuis en klonken haar vast aan een bed. Ze zetten haar in een isoleercel van twee bij twee meter, dagenlang, op water en brood, met zichzelf als enig gezelschap. Na verloop van tijd had ze de doodskist geprefereerd boven het leven daarbuiten, de dagelijkse waanzin overgoten met preisoep, gestoofd in witloof en gepureerd met kalfsfricandon. Hier kon niemand haar raken, hier kon ze zich verliezen in haar dromen, haar herinneringen. Hier hield de werkelijke wereld op met bestaan, zodat ze weer ongestoord kon samen zijn met Kurt, die haar pal in de ogen keek en met zijn welluidende stem toefluisterde dat ze gedurende een uur of wat in een diepe winterslaap zou verzinken, net als Doornroosje in haar betoverde kasteel, om vervolgens te ontwaken bij de eerste kus van haar sprookjesprins.

Zo bracht hij haar onder hypnose en terwijl ze in zijn donkere ogen verzonk en luisterde naar zijn omfloerste stem, werd ze volkomen willoos in zijn handen, kneedbaar als was. En ze had zich geheel en al voor hem opengesteld, ze had zich totaal aan hem overgeleverd, met huid en haar, van kop tot teen. ‘Het is geen garantie voor succes’, zei hij. ‘Je kunt ook iets zo graag willen dat je compleet blokkeert.’ Maar nu werkte het, ongetwijfeld. Ze voelde haar oogleden zwaar worden. En haar armen. En haar benen. En haar hoofd tolde op haar schouders en als in een waas liet ze zich door Kurt naar een kist leiden – wat ze zag en hoorde, drong niet langer tot haar door. Er was alleen nog een weldoende zwaarte die zich door al haar spieren verspreidde, de aangename vermoeidheid die je voelt na een dag hard werken. Nu wilde ze alleen nog slapen. Weldadig slapen. Niets meer weten. Rusten in algehele, inktzwarte duisternis.

De doodskist ging dicht en het werd aardedonker om haar heen. Lekker slapen in je warme bedje, dacht Lena – het moest zowat haar laatste bewuste gedachte geweest zijn. Toen sliep ze lekker in haar warme bedje. Of toch niet… Nee, het was háár warme bedje niet. Toch sliep ze lekker in het warme, ruime bed van de vreemde kamer waar ze op vakantie was. Door de dikke duisternis priemde af en toe een woord als een bliksemflits, bijvoorbeeld het woord ‘Bliksemflits’. Bliksem. Flits! Heel eventjes werd het dan licht in haar hoofd, werd haar hoofd hel verlicht als een kerstboom – en zij zong zacht: ‘Slaap kindje slaap, daarbuiten loopt een aap. Een aap op witte sokjes, die eet zijn rijst met stokjes.’ Wat een surrealistische droom was dit. Dalí betekende in het Catalaans trouwens ‘Bezeten door Begeerte’. En Salvator betekende ‘Redder’. Betekende ‘Verlosser’. De Messias was dus Bezeten door Begeerte. Bliksem. Flits! Als de flash van een fotocamera. Zo maakte Magritte collages van woorden en beelden. En niet te vergeten: Delvaux. En Hitchcock. Alfred. Hitchcock.

Het was een klassieke scène uit een thriller van Hitchcock: een deurklink die op en neer gaat in precies die ene straal licht van de volle maan. De heldin slaapt en ziet het niet. Het bed is ruim en omgewoeld, de lakens zijn klam. Doornroosje in haar betoverde sprookjeskasteel. De heldin kan niet zien hoe de deurklink van haar slaapkamer op en neer gaat in het licht van de volle maan, want ze slaapt in een korte witte nachtjapon in een bed dat het hare niet is.

Ze wordt gewekt door een geluid op de gang, maar echt wakker is ze nog steeds niet en haar hoofd doet pijn van te veel pillen. Het kost haar eindeloos veel moeite haar ogen open te houden; haar oogleden wegen zwaar als lood, haar hele lichaam voelt koud en hard aan, als verstijfd in een kramp, verlamd. Ze kan haar vingers niet bewegen, haar handen niet, haar benen niet; er is overal zand om haar heen en het drukt zo zwaar op haar borst dat ze haast niet meer kan ademen, ze krijgt geen lucht meer, ze wil gillen: ‘Help! Ik stik! Ik ga dood!’ – Maar er komt geen geluid over haar lippen, want haar tong is als verlamd en er zit zand in haar mond, zand dat knarst en knerpt tussen haar tanden, zand in haar neus dat haar belet adem te halen en ze heeft de lucht zo nodig, maar het zand drukt loodzwaar op haar borst en de kist gaat open en Lena gilt: ‘Help me! Ik stik! Ik ga dood!’

En het eerste dat ze ziet, is het bezorgde en doodsbange gezicht van de liefde van haar leven: Kurt Degraeve, beter bekend als de Zwarte Magiër. Maar dat kan niet. Dit moet weer een nieuwe illusie zijn van de beroemde illusionist, zijn allerlaatste. Want Kurt is dood. Mors.

WWW.SQUIDOO.COM/PATRICK-BERNAUW-ONLINE

50 - In de Graalburcht

2010-12-20T18:55:00.002+01:00

50.

Waarom is Lena in godsnaam teruggekeerd naar het kasteel? Ze moet een dubbel doel voor ogen gehad hebben, stelt Maarten zich voor. Enerzijds wilde ze hem niet nog meer in moeilijkheden brengen, anderzijds wilde ze haar broer Jan een halt toeroepen door het volledige Evangelie van Magdalena met alle bijlagen en bewijsstukken in de openbaarheid te brengen. Maarten heeft er geen flauw benul van hoe ze dit dacht aan te pakken en waarom ze het per se zonder hem moest doen. Om hem niet nog meer erbij te betrekken, oké, maar het openbaar maken van het hele dossier zou veel efficiënter gebeurd zijn, effectiever en veiliger, als ze het samen hadden gedaan.
Haar solo was compleet irrationeel – wat rekening gehouden met haar antecedenten ook weer niet zo verwonderlijk is – en gevaarlijk. Tenzij Maarten in overweging moet nemen dat Lena nog een derde doel voor ogen had en dat ze haar actie beëindigde op de manier zoals ze het al sinds het begin had gepland. Wat dan weer betekent dat Maarten tekort is geschoten, omdat zij ervan uitging dat hij haar – en zichzelf – op geen enkele wijze kon redden uit de situatie waarin ze terecht waren gekomen.
Lena vluchtte voor Mennaert naar de geheime krochten van de Graalburcht. Opa Jacob had haar destijds nooit een van de toegangen getoond en dat was ook niet nodig geweest – als zij er de drang toe voelde, zou ze naar het familiegeheim op zoek gaan en als de tijd er rijp voor was, zou ze de Graal vinden. Hier, dicht bij de Graal, in de Graalburcht, was ze veilig, ook en vooral voor haar eigen familie. Men zou haar hier nooit zoeken, omdat men niet beter wist dan dat zij er geen flauw idee van had waar de Graal zich bevond. Alleen de Achtbare Meester kende de plaats van de Graalburcht. Zolang zij het geheim bewaarde, zou men denken dat zij het geheim niet kende en dan was er geen enkele reden om haar te zoeken in het kasteel van Mesen.
Opa Jacob had de ongeschreven regels van de familie Christiaenssens overtreden en gebroken met een eeuwenoude traditie: hij had Lena ingewijd in de Graalmysteriën. Maar met zijn dood werd alles anders. Lena’s vader was nu de nieuwe Achtbare Meester. Hij liet de Graalburcht discreet bewaken, je wist maar nooit. Toen Dieter Klein opdook aan de zijde van Lena, gaf de Achtbare Meester aan haar grote broer Jan de opdracht te doen wat hij nodig achtte. Jan Christiaenssens liet Dieter Klein neerschieten en liet zijn zus verdwijnen in een gesloten psychiatrische inrichting, die onder de controle stond van de familie Christiaenssens. Aanvankelijk kreeg Lena inspuitingen, later schakelde men over op pillen.
Hoeveel jaren heeft ze doorgebracht tussen de zwakken van geest? Wanneer is Mennaert zich met haar dossier gaan bezighouden? Is ze er werkelijk in geslaagd te ontsnappen? Heeft ze toen gelogeerd in het domein Fontrouge nabij Limoux? Het zijn vragen waarop Maarten wellicht nooit het antwoord zal weten. Haar vader is overleden in die periode, haar grote broer Jan wordt nu met passend ontzag ‘Meester’ genoemd en om een of andere reden heeft Lena op zeker ogenblik haar toevlucht gezocht in de Graalburcht.
Er zijn nu wel degelijk risico’s aan verbonden. Meester Jan weet dat zij het geheim kent. Maar Lena denkt dat de kans klein is dat hij haar in het kasteel van Mesen zal zoeken. Ieder ander zou zo ver mogelijk gevlucht zijn, het land uit. Waarom zou ze een onderkomen zoeken op de plek waar zij destijds werd gesnapt? Precies om die redenen zal men haar niet zoeken in het kasteel van Mesen; het lijkt tegen alle logica in te druisen. Bovendien is er parkwachter Bert nog. Hij heeft de zigeuners afgelost en houdt nu in opdracht van haar broer Jan een oogje in het zeil. Lena gooit het op een akkoordje met de parkwachter. In ruil voor zekere gunsten, verleent hij haar onderdak in het kasteel en zwijgt hij daarover tegen Meester Jan. En zolang Meester Jan niets hoort van parkwachter Bert, gaat hij ervan uit dat Lena zich niet schuilhoudt in de Graalburcht.
Lena duikt onder in het kasteel van Mesen. Jammer genoeg deelt ze haar familiegeschiedenis met psychotherapeut Pieter Mennaert en verklapt ze hem ook een en ander over het familiegeheim. Mennaert vergewist zich ervan dat het best wel eens om een authentiek geheim kan gaan, waarmee veel geld te verdienen valt – al was het maar door een simpele chantage van de familie Christiaenssens. Om zijn plannen succesvol af te ronden, heeft hij meer overtuigingsstukken nodig dan Lena hem tot dusver ter beschikking heeft gesteld. Hij huurt twee dommekrachten in om hem te helpen een dossier samen te stellen dat niemand zomaar naast zich neer kan leggen. En dan komt er ene Maarten Dejonckheere roet in het eten gooien.
Mennaert zit Lena op de hielen en Lena vlucht voor Mennaert naar de geheime kelders van de Graalburcht, waar de Graal na veel omzwervingen terechtgekomen is. Lena weet nog steeds niet waar de Graal precies voor staat. De stoffelijke resten van Jezus Christus? Documenten met de stamboom van Jezus Christus, die onomstotelijk bewijzen dat de mannelijke telgen van haar verknipte familie zijn rechtstreekse afstammelingen zijn? Stoffelijke resten én documenten? Lena weet alleen dat de Graal aanvankelijk geheel of gedeeltelijk een onderkomen heeft gevonden in Notre-Dame de Marceille en ten tijde van de Tempeliers geheel of gedeeltelijk is overgebracht naar Vlaanderen. Misschien zijn de documenten achtergebleven in Rennes-le-Château, terwijl het Heilig Bloed naar Brugge kwam en de stoffelijke resten eerst een onderkomen vonden in Notre-Dame de Marceille en daarna in de abdij van Ten Duinen.
Op het eind van de negentiende eeuw, in 1886, wijzen pastoor Henri Boudet en ‘Gustave Vison’ de pelgrims in Notre-Dame de Marceille de weg naar een eeuwenoud graf. In 1897 kwam het geheim onder druk te staan, misschien door de ontdekking die pastoor Bérenger Saunière in Rennes-le-Château heeft gedaan of door een stommiteit van de kapelaan van de Heilig-Bloedkapel, Louis Van Haecke. Misschien omdat de eerste amateurarcheologen zijn neergestreken op de vroegere terreinen van Ten Duinen om er naar een in het zand verzonken klooster te zoeken. Hoe dan ook, de Achtbare Meester die op dat ogenblik opereert onder de schuilnaam Gustave Vison ziet zich genoodzaakt een nieuwe Graalburcht in gereedheid te brengen.
Lena is naar de kelders van deze Graalburcht gevlucht, waarvan alleen zij, haar grote broer Jan en parkwachter Bert weten waar je ze moet zoeken en hoe je ze kunt bereiken. Het geheim is door haar grootvader geopenbaard aan haar vader en haar vader heeft het overgeleverd aan haar broer. Lena is er door deductie achter gekomen en de parkwachter door stom geluk.
Mennaert heeft de achtervolging op zijn voormalige patiënte ingezet en plotseling is ze opgelost in het niets.
Waar is ze gebleven?

49 - Het geheiligde graf

2010-12-13T14:29:00.001+01:00

Foto: embee.be / Jeruzalemkerk

49.

‘Waar wilt ge naartoe, meneer Dejonckheere?’ Hij staat boven aan de trap, een gebogen ventje in een grijs kieltje. De troebele varkensoogjes van Bert Ducaju glinsteren ondeugend. Of is het de weerspiegeling van het laatste licht van de dag op zijn dikke brillenglazen?
‘Er zou hier een geheime ondergrondse schuilplaats moeten zijn’, zegt Maarten.
‘Hoe weet gij dat?’
‘Ik heb er iets over gelezen in een boek over het kasteel.’
‘Het is waar... Het is heel waar, van die ondergrondse schuilplaats… Maar ge kunt daar op verschillende manieren geraken. Stond dat ook in uw boek?’
Maarten schudt het hoofd.
‘Mijn manier is simpeler dan de uwe’, zegt Bert, en hij gebaart dat Maarten hem moet volgen. Ze keren terug naar het kasteel en ondertussen praat de parkwachter honderduit. ‘Die geheime ondergrondse schuilplaats van u, da’s eigenlijk de mijne.’ Hij lacht hinnikend. ‘Ja ja, ge moet zo niet kijken, ’t is de waarheid! Niemand kan ons daar vinden, want niemand weet hoe ge daar moet geraken. Behalve een paar eh… ingewijden, zullen we maar zeggen. Gij, ik… Ja, ’t is zo een beetje mijn heiligdom, hé. Ik heb die kamer nog speciaal ingericht voor Lena, voor als ze echt grote problemen zou krijgen… En nu zult ge zeggen: ja maar Bert, als ge mij uw geheime kamer toont, dan is ze toch niet langer geheim? Dat is waar, dat is heel waar… Maar voor u maak ik graag een uitzondering, want gij zijt een geschikte vent. Wat van haar andere vlam niet gezegd kon worden!’
‘Haar andere vlam?’
Bert haalt een omvangrijke sleutelbos tevoorschijn, kiest schijnbaar op goed geluk een ouderwets grote sleutel en klikt een kelderdeur open. Terwijl ze de trap afdalen, lijken hun voetstappen steeds zwaarder te klinken en wordt de lucht steeds killer. Orpheus op weg naar het middelpunt van de onderwereld om zijn geliefde Euridice te bevrijden, denkt Maarten.
Onder aan de trap bevindt zich een zware ijzeren deur. Opnieuw tinkelden de sleutels en dan – krakend in al zijn scharnieren<> – draait de deur moeizaam open. Even wordt Maarten verblind door het felle licht van tl-buizen. Ergens zoemt iets. ‘De luchtdroger’, zegt Bert. ‘Dat zijn hier nog schuilkelders van sedert de oorlog, ziet ge. En daar horen allerhande voorzieningen bij, zoals luchtvochtigheidsregulators en verlichting en dat soort dingen.’
De parkwachter grist een zaklamp van een haakje aan de muur en knipt ze aan. Ze lopen door nauwe gangen, met aan weerszijden bogen en rondingen. ‘De gangen zijn heel veilig, de gangen… Als het nodig zou zijn, kunnen hier tijdens een luchtalarm een paar honderd mensen schuilen. Het gangenstelsel loopt in een cirkel onder heel het kasteel door. En hier, in deze ruimte…’ – zijn sleutelbos rinkelt – ‘… heb ik dus mijn heiligdom ondergebracht.’
De deur zwaait geruisloos open en het hart van Maarten mist een slag.
Op een roze kleedje ligt het skelet van een kat. De scherpe tanden blikkeren in het vale licht van het elektrische peertje. Er zitten kleine vlekjes bloed op het geelwitte ivoor van de tanden. Alsof het beest zopas nog de weke hals van een bezoeker heeft bewerkt.
Parkwachter Bert stapt over het skelet op de vloermat heen. Hij gaat de ondergrondse kamer binnen en doet het licht aan. Schoorvoetend volgt Maarten hem. In het ‘heiligdom’ van het vieze oude mannetje lijkt alles een rode kleur te bezitten. In het midden van het vertrek staat een oude, rode sofa. Een koperen pendule geeft een dofrode schijn af. Het tafelkleed is scharlaken, de stoelen bij de tafel zijn lichtrood geverfd. Het plafond, ziet Maarten, is bezet met rode marmerplaten.
Op de tafel slingeren enkele vellen papier rond, waarop iemand aantekeningen heeft gemaakt. Maarten herkent een paar gedecodeerde ‘vertalingen’ van pastoor Boudet:

De te volgen weg mondt uit bij de deur,
waar het hoofd van de koning binnen bereik ligt.
Daar bevindt zich de schuilplaats.

En:

Om gemakkelijk bij het einddoel en het reliekschrijn te komen,
moet men de weg naar het ravijn volgen.
De hele zaak komt erop neer het geheiligde graf te vinden.

Bert sluit de deur achter zijn bezoeker. Maarten wordt zich bewust van de muffe, weeë geur die alle voorwerpen in de kelderruimte lijken uit te ademen. Ooit heeft hij een slachthuis bezocht en deze stank doet hem daar weer aan denken. Geronnen bloed, dampende ingewanden.
‘Iedereen zal denken dat ik haar naar de andere wereld geholpen heb’, zegt Bert. ‘Maar het is niet waar.’
Het is alsof Maarten een stomp in zijn maag krijgt, waardoor alle lucht uit zijn longen wordt geperst. ‘Wie is “haar”, Bert?’
‘Lena natuurlijk’, zegt hij. ‘Maar het is niet waar.’
‘Ze… Ze is niet dood?’
‘Dit is míjn heiligdom. Als ik mocht kijken, wilde ik het wel delen met Lena, maar dit hier… dit is van míj. Ook als ik het u laat zien, omdat gij een geschikte gast zijt, dan nog blijft het van mij en van mij alleen. Hebt ge dat goed verstaan? Ik heb de verschillende toegangen tot deze kelders onder de kelders blootgelegd, ik en niemand anders. Hier ben ik de heer en de meester, meneer!’
‘Geen probleem, Bert… Maar Lena… Hoe zit het met Lena?’
‘Haar overgrootvader had hier iets onder de grond gestopt, zei ze en nu wilde ze dat terug. Ze wilde de toegang gebruiken die gij ook ontdekt hebt, maar dat was veel te hard labeur, zei ik, en ik liet haar de poort zien naar mijn heiligdom. Als ze de rest ook wilde zien, dan… dan zouden we wel tot een akkoord komen, zeker? Nu goed, Lena deed niet moeilijk en ik kneep een oogske dicht en alles ging prima. Zelfs toen gij en Lena hier… allez, ge weet wel. Maar toen zijt ge d’r met Lena vandoor gegaan en toen is die Mennaert gekomen en dat was een heel andere affaire. Hij wilde het koffertje hebben dat haar overgrootvader hier verstopt had, de kleine brandkast met de stamboom van de familie Christiaenssens. Hij zal daar wel de inhoud van die speciale graftombe mee bedoelen, dacht ik, waarover meneer Christiaenssens me verteld had…’
‘Meneer Christiaenssens? Jan Christiaenssens?’
‘Ja… Heb ik u dat niet verteld? Meneer Christiaenssens, dat is mijn werkgever. Hij betaalt me om de boel hier zo’n beetje te bewaken en dat doe ik nu al bijna tien jaar lang. Eigenlijk had ik hem moeten vertellen van Lena, maar ja… Dat speciale graf dus… D’r zal wel gewoon geld in gezeten hebben, of gouden tanden, of juwelen van de Joden die hier onderdoken tijdens de oorlog. De Duitsers hebben ze dan toch nog gevonden, naar het schijnt – de joden bedoel ik hé, niet hun juwelen… Ja ja, meneer Christiaenssens heeft mij daar van alles over verteld. Maar volgens Lena zat er dus een stamboom in van de familie Christiaenssens. En niet te vergeten, dat schilderij, ge weet wel, ’t werd gestolen in ’34, allez, ’k zou het duizend keer kunnen zeggen…’
‘De Rechtvaardige Rechters?’
‘Eigenlijk zijn dat ook Joden, wist ge dat? Christiaenssens, dat is niet hun echte naam hé! ’t Zijn geheime Joden, om het zo maar eens te zeggen, voor wie dat de oorlog nooit gepasseerd is, gelijk die Japanners in de wildernis die denken dat het nog altijd oorlog is… Maar soit, dat wilt ge niet weten, zeker? Mennaert moest dus een koffer hebben en hij bleef maar terugkomen en toen…’
Als terloops schuift Bert een rode kamerscherm opzij. Daarachter zit, in een schommelstoel, niemand minder dan Ernie, het skelet dat Bert heeft geassembleerd en dat hij bij hun eerste ontmoeting aan Maarten heeft voorgesteld als zijn assistent. Ernie draagt de kleren van Mennaert – Maarten herkent het grasgroene pak in een oogopslag.
‘Ziet ge niks speciaals aan Ernie?’ vraagt Bert.
Dan pas merkt Maarten dat op de romp van Ernie een afgekookte schedel is gemonteerd, die er zeer menselijk uitziet.
‘Ernie is eindelijk… volledig?’
Het koude zweet gutst Maarten uit al zijn poriën. Het staat op zijn voorhoofd, op zijn rug, in zijn handpalmen.
‘Dat moogt ge wel zeggen, ja. Mennaert had echt wel een geschikte kop, een karakterkop ja, gelijk de uwe.’ Bert lacht kakelend. ‘Het was zijn eigen schuld, dikke bult. Wij hadden een akkoord, Lena en ik. Zij was van mij en ik mocht kijken als zij… Maar Mennaert, die wilde Lena voor hem alleen en… hij wilde álles, Mennaert. En ge kunt ook te veel willen, hé meneer Dejonckheere? Lena wilde niets van hem weten en ik ook niet. Ze speelden hier kat en muis. Hij legde zich daarbuiten op de loer, Lena is voor hem gevlucht en ik wist van niks… Als Mennaert niet teruggekomen zou zijn… Ineens was ze verdwenen, Mennaert had niet gezien waar of hoe… Ik moest hem helpen, hij had haar gezocht en toen… Toen heb ik haar gevonden, en toen…’
Zijn stem dooft uit, zijn ogen dwalen weg. Parkwachter Bert lijkt volkomen verdwaald in zijn eigen hoogstpersoonlijke verwrongen logica.
‘Ik heb hem de kop ingeslagen en dat was een spijtige zaak, meneer Dejonckheere, want hij had een echte karakterkop – maar soit, d’r is niks meer aan te doen…’ Hij toont Maarten het gat achter in de schedel van Ernie.
‘Waar heb je Lena gevonden, Bert?’

WWW.SQUIDOO.COM/PATRICK-BERNAUW-ONLINE

Noah Charney - Stealing the Mystic Lamb

2010-12-06T11:51:00.002+01:00

Review Date: July 15, 2010
Publisher:PublicAffairs
Pages: 336
Price ( Hardback ): $27.95
Publication Date: October 5, 2010
ISBN ( Hardback ): 978-1-58648-800-0
Category: Nonfiction
Charney (Art History/American Univ. of Rome; The Art Thief, 2007, etc.) unsnarls the tangled history of Jan van Eyck’s 15th-century The Ghent Altarpiece (aka The Mystic Lamb), “the most desired and victimized object of all time.”
With a novelist’s sense of structure and tension, the author adds an easy familiarity with the techniques of oil painting and with the intertwining vines of art and political and religious history. He begins near the end of World War II. As the Reich’s military fortunes crumbled, the Allies scrambled to find where the Nazis concealed their tens of thousands of stolen artworks, many slated for Hitler’s proposed “super museum.” Among them was the Altarpiece. Charney pauses to describe the large work, which comprises 20 individual painted panels, hinged together. Art historians admire it not just for its supreme craftsmanship—described clearly by the author—but also for its historical significance as the world’s first major oil painting. Charney also lists a number of “firsts” that the work represents (e.g., the first to use directed spotlighting) and sketches the biography of van Eyck, which makes Shakespeare’s seem richly detailed by comparison. Commissioned to create the altarpiece for the Saint Bavo Cathedral in Ghent, Belgium, van Eyck took some six years to complete it. As religious and political strife waxed and waned, the painting was always in danger. The Calvinists didn’t like it (the Catholics promptly hid it); Napoleon, perhaps history’s greatest art thief, craved it; a cathedral fire threatened it; the Germans came for it in WWI and again in WWII. Even now, one panel remains at large, though some argue that the replacement copy is actually the original.
A brisk tale of true-life heroism, villainy, artistry and passion.
8-page color photo insert. Agent: Eleanor Jackson/Elaine Markson Agency
Publication in October 2010. Pre-order your copy now.
Click here to read a preview of Noah's next book.
You may buy the book here: Amazon | Barnes & Noble

Noah Charney - Stealing the Mystic Lamb

Ghent and The Mysterious Polyptych

2010-12-06T11:28:00.005+01:00

De diefstal van de Rechtvaardige Rechters is in België al heel lang een stevige mythe, maar nu begint het verhaal ook in verre buitenlanden gestalte te krijgen. Recent verscheen een boek van Noah Charney, getiteld Stealing the Mystic Lamb en dit is een artikel van François Hagnère op de Triond site (voor "online writings").

Cathedrals of Belgium: 2 – Ghent and The Mysterious Polyptych
Saint-Bavo Cathedral in Ghent… where is kept the mysterious and coveted "Adoration of the Mystic Lamb" by Van Eyck.
The cathedral of Saint-Bavo in Ghent is an important edifice of the “Gothique Brabançon”, the Gothic Style of the Belgian Region of Brabant. It was erected in the XIIIth century and completed during the following centuries.
The 3 naves, choir, transept and chapels date back to 1550. The choir is in blue stone of Tournai and houses the tombs of several bishops in the crypt as well as many masterpieces like the statues of Saint-Peter and Saint-Paul by Karel Van Poucke. The vault was achieved in 1628. Inside, the opulent décor of the aisles belongs to the Renaissance. The tower of the façade is 89 m high and dates from 1462-1534. It has large sober porch, four storeys, the first one presenting a large Gothic window. The so-called lower church (transept and three naves) is in bricks and white stone (1533-1559) which is quite rare and unexpected. The cathedral was completed in 1569.
The famous Ghent altarpiece “the Adoration of the Mystic Lamb” painted by Hubert Van Eyck and completed by his brother Jan in 1432 is displayed in the cathedral. It is one of the most valuable masterpieces of the Early Renaissance and a World’s Treasure. The panel called “The Just judges” was stolen in 1934 and never found since then. A copy was produced in 1945. Albert Camus described the facts in “La Chute”.

Read More:

Cathedrals of Belgium: 2 – Ghent and The Mysterious Polyptych | Trifter

by Francois Hagnere

Photo by: Mylius – Image source: http://s3.amazonaws.com/readers/2010/12/05/gentsintbaafskathedraalvombelfriedausgesehen_1.jpg

48 - De Graalburcht Revisited

2010-11-26T18:26:00.000+01:00

Deel 4: De Graal

Het najaar van 1765 was een erg drukke periode voor de Brugse schepen Charles Lauwereyns de Roosendaele de Diepenhede (1724-1789). Op 23 september hadden zijn confraters hem (…) verkozen tot proost van de Edele Confrérie van het Heilig Bloed en in dezelfde maand had hij, in zijn hoedanigheid van de Achtbare Meester van de Brugse loge La Parfaite Egalité, het patent aangevraagd dat er op korte tijd een officieel erkend vrijmetselaarsatelier van zou maken. (…)

Andries Vanden Abeele in Het relikwietabernakel in de basiliek van het Heilig Bloed in Brugge

48.

‘Ik kwam pas op het idee om in het Koninklijk Gesticht van Mesen op zoek te gaan naar de Graal’, vertelde Klein aan Lena, ‘toen ik mij al in Oostenrijk bevond en een uitgebreide zoekactie in Vlaanderen voor ons, Duitsers, onmogelijk was geworden. Wie de bewuste code bedacht had, was bijzonder sluw te werk gegaan. Hij of zij had een dwaalspoor opgezet met de Rozemond van Justus de Harduwijn… en ik was er met open ogen ingetuind. Het klopte dan ook allemaal als een bus en het leidde de aandacht af van het briefpapier van het Institut Royal de Messines, gelegen op een boogscheut van Mespelare, in het al even onooglijke dorpje Lede.’
‘Het was in de schaduw van de kapeltoren van Mesen dat je hoorde te zoeken…’
Lena keek om zich heen. Tien jaar geleden had ze de Graalburcht bezocht met opa Jacob en nu stond ze hier opnieuw. Het vervulde haar met heimwee naar een tijd die nooit terug zou komen. De Graalburcht was in die tien jaar tijd niet zo gek veel veranderd. Het oude kasteel was nog wat grondiger geruïneerd, de kapel nog wat verder in puin gevallen.
‘Waarom ben je hier niet eerder naartoe gekomen?’
Klein lachte zijn bekende vreugdeloze lachje, dat overging in een droog gekuch. ‘Wij hebben de oorlog verloren, weet je nog? Het is ons gelukt vrijwel alle documenten over de activiteiten van Ahnenerbe te vernietigen. Toen onze Führer, Wolfram Sievers, in Neurenberg voor zijn rechters stond, hoefde hij zich alleen te verantwoorden voor de medische experimenten die onder supervisie van Ahnenerbe in de concentratiekampen waren uitgevoerd. Ik heb minder geluk gehad.’
‘Waarvoor heeft men jou dan ter verantwoording geroepen?’
‘Ik werd in de zomer van 1945 opgepakt door een speciale eenheid van generaal Patton en ondervraagd, dagenlang. Eerst door Blood and Guts Patton persoonlijk, en toen die eind 1945 stierf door anderen. Tot ze het beu werden. Een geheim tribunaal, waarvan ik de legitimiteit nog steeds in twijfel trek, beschuldigde mij van misdaden tegen de mensheid en veroordeelde me tot vijftig jaar opsluiting. Levenslang, kortom. Ik verdween in een Duitse gevangenis. Omdat ze niet wisten wat met mij aan te vangen, hebben ze mij een paar jaar later overgedragen aan de Russen, in ruil voor… Tsja, ik weet ook niet waarvoor. Vervolgens heb ik het grootste deel van mijn leven doorgebracht in de strafkampen van de sovjets. In Siberië. Ik werd daar heropgevoed. Maar ik heb er uiteindelijk alleen een chronische bronchitis aan overgehouden.’
Tien jaar geleden was Lena met haar opa Jacob niet zo ver doorgedrongen in het domein van de Graalburcht. Ze hadden de oostelijke grens van het kasteeldomein nu bereikt. Dieter Klein stopte bij een gebouw dat leek op een bunker. Het lag half boven en half onder de grond en het was wellicht de voormalige ijskelder van het kasteel. Daar vlakbij was een transformatorhuisje opgetrokken, dat waarschijnlijk al een paar decennia geleden in onbruik was geraakt.
‘In 1989 viel de Muur en daarna stortte ook die hele verdomde USSR in. Ik werd vrijgelaten. Er was niemand meer die zich herinnerde waarvoor men mij destijds had opgesloten. Mijn dossier was verloren gegaan, mijn hele leven was verloren gegaan. Het leek allemaal één grote cynische grap geworden. Waarvoor ik had gevochten, waarvan ik had gedroomd… het had iedere zin, iedere betekenis verloren. Ik werd losgelaten als een vreemdeling in een vreemd land…’
Dieter Klein slaagde erin tegelijk zijn cynische lachje te lachen en zijn afschuwelijke hoest te hoesten. Zijn uitgemergelde lichaam schokte; daarna hapte hij een tijdje naar adem als een vis op het droge.
‘Ik wist dat de Graal door Jacob Christiaenssens bewaakt werd in de Graalburcht’, kon hij uiteindelijk uitbrengen, ‘en ik wist dat die Graalburcht eigenlijk het kasteel van Mesen was… Maar ik moest nu in eerste instantie zien te overleven. Gelukkig waren er nog enkele Alte Kameraden.’
Toen Lena voor het eerst een bezoek bracht aan het kasteel van Mesen, leek deze plek mystiek en romantiek uit te ademen. Nu was het veeleer of ze terecht was gekomen in een surrealistisch schilderij. In het land van Magritte en Delvaux mocht het geen verwondering wekken dat tussen het transformatorhuisje en de bunker of de ijskelder of wat het ook was geweest een gipsen beeld was geplaatst. Het stelde geen kabouter, geen leeuw, geen god of godin voor… maar een pelikaan.
Hoe viel het idee van een Graalburcht te rijmen met de aanwezigheid van dit transformatorhuisje of deze voormalige ijskelder? Daar, op een weide net voorbij de afsluiting, stonden enkele oude, vuile en versleten caravans op wat waarschijnlijk een officiële staanplaats voor zigeuners was. Het klopte niet, het was een stijlbreuk, bijna een anachronisme. Lena kreeg steeds meer het gevoel dat ze in een droom leefde, die ze ten onrechte – en jarenlang – voor de werkelijkheid had gehouden.

‘Het eind van de negentiende eeuw moet voor je familie een vrij turbulente periode geweest zijn. In Frankrijk werden de parochiepriesters Bérenger Saunière en Henri Boudet plotseling heel erg actief. In Vlaanderen kon hetzelfde gezegd worden van de kapelaan van de Heilig-Bloedkapel, Louis Van Haecke. Wat er toen precies gebeurd is, zullen we wellicht nooit meer te weten komen. Wie stond aan welke kant? Welke allianties werden aangegaan? Verschenen er dissidente telgen uit het geslacht Christiaenssens op het toneel die uit de biecht wilden klappen? Kwam het geheim onder druk te staan? Welke fractie had het gehaald? De Rozenkruisers of de satanisten van Parijs? Misschien vonden sommige ingewijden dat de tijd rijp was om het licht op groen te zetten en eindelijk van start te gaan met de laatste fase van het Grote Plan. Misschien vonden anderen het allerminst het geschikte moment. Was er sprake van een schisma? Moeten we rekening houden met een georkestreerd lek? Het doet er allemaal niet meer toe… In Frankrijk hebben we een koningsgraf gevonden, maar het is in Vlaanderen dat we het zwaartepunt van de hele geschiedenis moeten zoeken – hier, in de Graalburcht, waar het paneel de Rechtvaardige Rechters wordt bewaard, samen met de enige ware Graal…’
‘En je bent teruggekeerd naar Vlaanderen?’
‘ Inderdaad. Toen ik daar sterk genoeg voor was en voldoende geld had verzameld… Ik wilde een laatste poging doen om Jacob Christiaenssens op te sporen. Ik weet niet wat ik gedaan zou hebben als ik hem nog in leven gevonden had. Ik wilde bovenal de Graal zien. Niet om er nog wat mee te doen, daarvoor was het te laat geworden. In feite is het, wat mij betreft, voor álles te laat geworden. Nee, nee. Ik wilde… Ik móést uitsluitsel krijgen of mijn vader en ik het bij het rechte eind hadden. Het is toch niet mogelijk dat zijn levenswerk, dat mijn eigen leven… geheel zinloos zijn geweest? Geen enkele betekenis hebben gehad? Dat kan toch niet, Lena? Dat wij een leven lang… een zeepbel hebben nagejaagd?’
De hondjes van het woonwagenkamp hadden Klein en Lena in de gaten gekregen. Ze begonnen te keffen dat horen en zien verging. Een paar zigeuners kwamen nieuwsgierig kijken waar al die herrie goed voor was.
Lena keek onrustig om zich heen. Klein merkte het. ‘Niks aan de hand, Lena… Het is niet verboden te wandelen in de vrije natuur. Deze zigeuners zullen wel de laatsten zijn om daar een punt van te maken.’
Klein had erop gestaan dat ze bij wijze van voorzorgsmaatregel een fototoestel en verrekijker zouden meenemen. Voor het geval ze opgemerkt werden, konden ze zich voordoen als amateurornithologen.
Een kolos van een kerel met een forse zwarte snor kwam hun richting uit, zag Lena. Hij bleef wijdbeens voor hen staan, de handen in de zijden. Zijn kleren waren niet meer zo nieuw, ze konden ook best een wasbeurt verdragen, en hij had een getaande huid. De man zág er wel uit als een zigeuner, maar hij sprák niet als de bewoner van een woonwagen. Zijn Frans klonk te beschaafd en er lag een gebiedende klank in zijn stem.
‘Wat zoekt u hier?’
‘Opa en ik fotograferen vogels, meneer’, antwoordde Lena. ‘Ik heb nergens een bordje Verboden Toegang gezien, dus…?’
De ‘zigeuner’ nam haar onderzoekend op. Nonchalant was Klein verder geslenterd, zich als het ware van geen kwaad bewust, fototoestel in de aanslag. Lena gaf de man nog een vriendelijk knikje en ging achter Klein aan. Ze voelde de ogen van de ‘zigeuner’ in haar rug priemen. Onwillekeurig wierp ze een blik achterom. De wind speelde met de panden van zijn vieze jas. Ze zag het maar een fractie van een seconde, maar het was te duidelijk zichtbaar om zich te vergissen. De man droeg een schouderholster.
Lena keek snel weer voor zich. Wat moest ze nu doen? Klein proberen te waarschuwen? Het zelf alvast op een lopen zetten? De grijsaard zou niet ver komen…
‘Hij heeft een wapen’, zei ze – net hard genoeg, hoopte ze, opdat Klein haar zou horen.
Klein hoorde haar, tastte naar zijn pistool en draaide zich om. Toen weerklonken er twee, drie doffe ploffen en viel hij voorover in het gras.
Lena begon te gillen. Ze stopte daar pas mee toen haar grote broer Jan haar twee, drie keer met de vlakke hand in het gezicht sloeg.

WWW.SQUIDOO.COM/PATRICK-BERNAUW-ONLINE

47 - In de zoutmijnen van Alt Aussee...

2010-11-17T15:58:00.000+01:00

47.

Bij het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog hadden de Belgische autoriteiten besloten het beroemde altaarstuk het Lam Gods uit de kathedraal van Gent te evacueren naar een veiliger plek, omdat het ernaar uitzag dat België zijn neutraliteit niet zou kunnen behouden. Men kwam tot de slotsom dat de polyptiek nergens beter kon worden ondergebracht dan in het Vaticaan. Alle wegen leidden naar Rome, dus ook die via Pau en de Pyreneeën… De panelen werden gedemonteerd, maar onderweg kreeg het konvooi met een onverwachte tegenslag af te rekenen: Italië had de geallieerden de oorlog verklaard, zodat men aan de voet van de Pyreneeën vast kwam te zitten.

In het grootste geheim werd er onderhandeld met de Franse museumautoriteiten. Dankbaar werd het aanbod aanvaard om het veelluik, in afwachting van betere tijden, op te bergen in de kelders van het kasteel van Henri IV te Pau. Hier, dachten de Belgen, zou het kunstwerk veilig zijn voor de nazi’s. Pau lag in de zone van de Vichy-regering van de oude maarschalk Pétain, strikt genomen buiten het bereik van nazi-Duitsland. En de Franse museumdirecteur had zelfs een schriftelijke verklaring van de Duitsers weten te bemachtigen, waarin werd beloofd dat het altaarstuk niet zou worden verwijderd zonder een eveneens schriftelijke toestemming van de burgemeester van Gent en van de Franse museumautoriteiten.

In december 1941 reisde een Belgische delegatie naar Pau, onder leiding van de conservators Pelgrims de Bigard en Maurits Dupuis, en waarvan ook de restaurateur-kunstschilder Jozef Van der Veken deel uitmaakte, die de opdracht had gekregen een kopie te maken van de Rechters. De delegatie stelde een onderzoek in naar de toestand van de geëvacueerde panelen, die ‘zorgwekkend’ werd genoemd. In juli 1942 ondernamen Pelgrims de Bigard en Van der Veken een tweede reis.

Deze gebeurtenissen konden niet anders dan de aandacht trekken van Ahnenerbe. De organisatie kwam zo op een wel erg simpele wijze achter de schuilplaats van het Lam Gods. De Führer stelde zich nu in eigen persoon in verbinding met maarschalk Pétain om de teruggave van het Lam Gods te eisen, zogenaamd als een onderdeel van het patrimonium van de Duitse natie. Hitler stuurde een persoonlijk gezant naar de maarschalk… en Himmler stuurde een geheim agent van Ahnenerbe naar Pau.

‘We hebben de negen kisten met de panelen van het Lam Gods zorgvuldig in een verhuiswagen geladen met bestemming Beieren’, vertelde Dieter Klein tientallen jaren later aan Lena Christiaenssens. ‘En toen de Belgische delegatie aankwam in Pau, lieten we hun weten dat het Lam Gods naar een onbekende plaats was getransporteerd. De Reichsführer oordeelde nu dat hij mij beter kon gebruiken in Beieren, voor een nieuw onderzoek van het Lam Gods. En zo kwam het dat ik in de loop van 1943 mijn werk in Vlaanderen stopzette en afreisde naar Beieren… De Reichsführer hoopte dat ik er alsnog in zou slagen een aanwijzing te vinden voor de Graal in het paneel van Sint-Jan de Doper met het Lammetje. We kregen het steeds moeilijker aan het oostfront, het werk aan allerlei geheime wapens had topprioriteit. De Reichsführer beschouwde de Graal als een van de wapens die de krijgskansen nog konden keren…’

Toen de geallieerden landden in Italië en Frankrijk, werd door generaal Eisenhower bevolen dat alle schade aan bouwwerken, voorwerpen of geschriften van culturele, artistieke, archeologische of historische waarde moest worden voorkomen, voorzover dat verenigbaar was met de militaire behoeften. Er werd een speciale eenheid opgericht, de MFA&A (Monuments, Fine Arts & Archaeology) die bestond uit Engelse en Amerikaanse kunsthistorici, conservators en archeologen. Het was hun taak de schade aan historische gebouwen op te nemen, de bescherming van de kunstwerken te organiseren en door de nazi’s gestolen kunstschatten op te sporen.

Toen raakte het bestaan van het project Linz bekend. De omvang hiervan deed de officieren van de MFA&A beseffen welke enorme taak hun wachtte. Ze gingen ervan uit dat ook het Lam Gods wel in aanmerking gekomen zou zijn voor het futuristische Führermuseum dat Adolf Hitler in gedachten had. Op dat bevond. Evenmin waren ze ervan op de hoogte dat de nazi’s reeds in 1942 enkele schachten van de niet meer gebruikte zoutmijn van Alt Aussee hadden onderzocht op hun geschiktheid als opslagplaats voor kunstwerken.

Het was naar de zoutmijnen van dit schilderachtige Oostenrijkse badplaatsje, omgeven door hoge bergtoppen en gelegen vlak bij twee prachtige Alpenmeren, dat Dieter Klein in 1943 ook het Lam Gods liet transporteren.

‘Ik onderwierp het middenpaneel de Aanbidding van het Lam en de panelen Sint-Jan de Doper met het Lammetje en de Ridders van Christus aan een grondig röntgen onderzoek. Maar geen van deze panelen bevatte een holte of iets dergelijks waarin documenten konden zijn opgeborgen. In de loop van 1944 moest ik mijn onderzoek afbreken en mij vanwege de steeds penibeler oorlogsomstandigheden vooral toespitsen op de beveiliging van het Lam Gods. In dezelfde periode kwam ik op het idee dat de Graal misschien wel in het kasteel van Mesen gezocht moest worden. Mijn onderzoek in Mespelare had niets opgeleverd, maar misschien had ik de verkeerde aanwijzing gevolgd. Niet de dichtbundel waarin ik de code had aangetroffen was van belang, niet het eenzame meesterwerkje van de pastoor van Mespelare, dat een sage had over een Gouden Wieg… maar het briefpapier waarop de code was geschreven, van het Institut Royal de Messines, gevestigd te Lede. De Duitse troepen moesten echter steeds meer gebied prijsgeven en de Reichsführer SS had mij ondertussen persoonlijk verantwoordelijk gesteld voor het Lam Gods, zodat het voorlopig onmogelijk was dit idee te verifiëren…’

Herr Albracht Gaiswinkler was opgegroeid in de ouderwets charmante streek van Alt Aussee. Hier ook had hij gewerkt in een plaatselijk kantoor van het staatsziekenfonds, waar hij lijsten moest opmaken van personen die zich tegen de nazi’s hadden gekant. Toen de nazi’s hem begonnen te wantrouwen, nam Gaiswinkler dienst bij de Luftwaffe. In Normandië zag hij zijn kans schoon om contact te leggen met het Franse verzet.

‘Wekelijks heb ik in het holst van de nacht konvooien met vrachtwagens vol kisten en kratten door mijn dorp zien rijden’, zei hij.

‘En waar reden die dan naartoe?’

‘Naar de zoutmijnen. De hele omgeving is voor de dorpelingen tot verboden gebied verklaard. Alle toegangswegen worden bewaakt door tot de tanden gewapende SS-ers. Bovendien kun je, niet ver daarvandaan, uit de richting van het Töplitzmeer, voortdurend harde explosies horen.’

De maquisards stuurden een rapport naar Londen en ze smokkelden Gaiswinkler naar Engeland, waar hij werd ondervraagd. ‘Ik denk dat er enorme kunstschatten opgeslagen worden in de zoutmijnen van Alt Aussee’, verklaarde hij.

De kans was groot dat Hitlers legers zich in dat deel van de Oostenrijkse Alpen zouden ingraven voor een ultiem verzet. Daarom gaf men Gaiswinkler een intensieve sabotagetraining van zes maanden, met de bedoeling hem te parachuteren boven zijn woonplaats en vervolgens het plaatselijke verzet te laten organiseren, Duitse troepenconcentraties te melden en vast te stellen wat er in de zoutmijnen en bij het Töplitzmeer gebeurde.

De geruchten over een ultiem verzet van de nazi’s in de Alpenfestung en het massaal opslaan van geroofde kunstschatten werden bevestigd door andere bronnen. De tijd begon te dringen. Twee keer moest Gaiswinklers vliegtuig wegens slecht weer terugkeren naar de Italiaanse basis. Bij de derde poging vloog het de plek voorbij waar andere verzetsstrijders hem zouden opwachten. Gaiswinkler werd gedropt naast een afgrond, op een sneeuwhelling van het Höllengebirge, mijlenver verwijderd van zijn bestemming en vlak bij het beruchte concentratiekamp Ebensee. Tot overmaat van ramp had de Gestapo vernomen dat er daar spionnen waren geparachuteerd. De achtervolging werd ingezet, maar Gaiswinkler wist behouden Bad Aussee te bereiken.

Het jaar 1945 was aangebroken. Het hele gebied krioelde van nazivluchtelingen en leden van het Duitse ministerie van Buitenlandse Zaken en van de marionettenregeringen van Servië, Kroatië, Hongarije en Bulgarije, compleet met goudvoorraden en buitenlandse valuta. De restanten van de Duitse Balkanlegers van generaal Fabianku verdedigden samen met Gestapo en SS dit laatste toevluchtsoord in de Alpen.

Het plaatselijke verzet was gedesorganiseerd en versplinterd. Professor Michel, een bejaarde Weense conservator die pro forma belast was met de zorg voor de kunstverzameling van Alt Aussee, sloot zich in het geheim aan bij de verzetsgroep van Gaiswinkler. De ware autoriteiten in de zoutmijnen waren de SS-ers, had professor Michel tot zijn scha en schande ontdekt, en hij liep niet zo hoog op met de elitetroepen van Hitler. Van professor Michel kreeg Gaiswinkler te horen dat er ’s nachts in Alt Aussee een door de SS bewaakt konvooi was aangekomen, dat zes grote houten kisten vervoerde met het opschrift Marmer, niet laten vallen. Onder toezicht van de plaatselijke nazileider, diens superieur en een explosievenvakman waren de kisten uitgeladen.

Spionnen van Gaiswinkler slaagden erin een kist te openen. Er zat een Amerikaanse vliegtuigbom van 500 pond in. De sinistere bedoelingen van de SS waren meteen duidelijk. Zes zulke bommen waren meer dan voldoende om de hele mijn op te blazen.

Gaiswinkler rapporteerde zijn bevindingen aan zijn Engelse superieuren en kreeg de vreemde opdracht allereerst en koste wat kost ‘de altaarpanelen uit Gent’ in veiligheid te brengen. In samenspraak met professor Michel besloot hij het Lam Gods over te brengen naar een kapelletje in een ruime grot, diep in de mijn. Daar zou het kunstwerk wellicht een stuk veiliger zijn. ’s Nachts, bij het licht van twee mijnlampen, brachten Michel en drie helpers de eerste panelen langs de glibberige, in het gesteente uitgehouwen treden naar beneden.

‘Ik kreeg een paar spionnen van Gaiswinkler te pakken’, vertelde Dieter Klein. ‘Na enig aandringen kwam het hele verhaal eruit. Ze voegden er nog aan toe dat de geallieerde geheime diensten ervan op de hoogte waren dat het Lam Gods een onschatbare waarde voor de nazitop vertegenwoordigde – al wisten ze niet te zeggen waaruit die onschatbare waarde dan precies bestond.’

Commandant Otto Skorzeny kwam met 800 SS-ers naar Alt Aussee. Hij had het bevel gekregen alle tegenstand van het verzet in de kiem te smoren en Obersturmführer Klein te helpen met de bewaking van het Lam Gods. Eerder al was Skorzeny door Ahnenerbe belast geweest met het opsporen van de Graal, maar faam verwierf hij vooral met een gewaagde luchtlanding waardoor hij Mussolini wist te bevrijden uit diens bergvesting in Italië.

Door een list slaagde Gaiswinkler erin de troepen van Skorzeny op een afstand te houden. Oostenrijkse verzetslui waren op dat moment reeds geïnfiltreerd in het hoofdkwartier van Kaltenbrunner, de chef van de Sicherheitspolizei en de SD, die ook bekendstond als ‘de kleine Himmler’. Kaltenbrunner was tevens de onmiddellijke superieur van Gauleiter Eigruber, die de opdracht had gekregen de bommen in de zoutmijn te plaatsen. Samen met andere nazileiders had Kaltenbrunner zijn toevlucht gezocht in het Ausseegebied.

‘In april 1945 werd de toestand uitzichtloos’, herinnerde Dieter Klein zich. ‘De Amerikanen stonden in Salzburg, de Russen in Linz. Kaltenbrunner gaf mij het bevel de zoutmijn op te blazen. Gaiswinkler moet toen besloten hebben alles of niets te spelen. Hij nam contact op met Kaltenbrunner en zette hem onder druk om het bevel te herroepen. Dat deed Kaltenbrunner ook, maar toen wilde Eigruber bevestiging krijgen van de Führer. Gelukkig was de situatie te chaotisch om een verbinding tot stand te brengen met de Berlijnse bunker. Nu goed, wat Gaiswinkler, Michel, Kaltenbrunner of Eigruber niet wist, was dat geen haar op mijn hoofd eraan dacht een bevel van wie dan ook op te volgen als het over het opblazen van de zoutmijnen ging, en dus ook van het Lam Gods. Ik was best bereid een veldslag te verliezen, maar niet de hele oorlog. En uiteindelijk, in het licht van de wereldgeschiedenis, zou deze hele Tweede Wereldoorlog toch maar een veldslag blijken te zijn.’

Toen daagde, om de verwarring compleet te maken, de 80ste infanteriedivisie van generaal Patton op. De Amerikanen legden een cordon rond de mijn en wachtten op hun mensen van de MFA&A. ‘De historici hebben nooit raad geweten met deze actie van Patton. Ze was dan ook geheel in strijd met de strategische prioriteiten van dat moment. Waarom deed Patton zijn 80ste infanteriedivisie en enkele pantsertroepen een geheel andere koers inslaan om de kunstschatten in de zoutmijnen van Alt Aussee op de valreep veilig te stellen? Het antwoord is simpel. Patton wist dat het Lam Gods zich onder die schatten bevond en hij was een van de weinige mensen die een vermoeden hadden van de wezenlijke betekenis van dit zogenaamde toppunt van christelijke mystiek…’

WWW.SQUIDOO.COM/PATRICK-BERNAUW-ONLINE

Het Bloed van het Lam - nu ook als eboek!

2010-11-08T15:59:00.003+01:00

Het Bloed van het Lam verscheen nu als ebook bij het digitaal platform Smashwords:

Ebook By Patrick Bernauw
Published: Nov. 07, 2010
Category: Fiction » Mystery & Detective » Historical
Words: 122191 (approximate)
Language: Dutch

Tijdens zijn onderzoek naar de diefstal van de Rechtvaardige Rechters ontdekt Maarten Dejonckheere een occult geheim van de Tempeliers over de Heilige Graal. Deze historische thriller verscheen oorspronkelijk bij Manteau in 2006.

Het ebook is beschikbaar in de volgende formaten:

Online Reading (HTML)
View
Online Reading (JavaScript)
View
Kindle (.mobi)
Download
Epub (open industry format, good for Stanza reader, others)
Download
PDF (good for highly formatted books, or for home printing)
Download
RTF (readable on most word processors)
Download
LRF (for Sony Reader)
Download
Palm Doc (PDB) (for Palm reading devices)
Download
Plain Text (download) (flexible, but lacks much formatting)
Download
Plain Text (view) (viewable as web page)
View

Alle info:
Smashwords - Het Bloed van het Lam - A book by Patrick Bernauw

46 - Figuri Bafometi - van den Noodt Godts tot de Gouden Wieg

2010-10-14T17:07:00.002+02:00

Het Huis aan de Spanjaardstraat

46.

Brugge. Het huis aan de Spanjaardstraat werd al sinds de vroege middeleeuwen Den Noodt Godts genoemd. Het werd in 1616 grondig verbouwd en in 1970 helemaal gesloopt, op de gevel en de grote poort na. Ooit lag dit slapeloze oude huis op de hoek van de Spanjaardstraat en de Augustijnenrei op wandelafstand van zowel de kaaien als de woonwijken van de rijke kooplui – Spanjaarden, oosterlingen, Florentijnen. Toen het Zwin verzandde, bleven de meeste ‘paleizen’ in vreemde handen, want de Brugse reders en kooplui dreven nog steeds handel met Spanje, Engeland, Oost- en West-Indië.
Omstreeks 1850 was Brugge de armste stad van het land, waar de burgerij Frans sprak en het ongeletterde volk alleen een onverstaanbaar plaatselijk dialect. Maar tegen het einde van de negentiende eeuw was het voor veel welgestelde Europeanen een modieuze pleisterplaats geworden, onder meer dank zij een roman waarin Brugge voor het eerst werd beschreven als een mysterieuze dodenstad.
In de tweede helft van de negentiende eeuw huurden een Engelse lord en zijn lady het huis van een Brugse handelaar, Johannes Christiaenssens geheten. Het was er donker en koud. Er waren kamers waar de zon nooit kwam en die de onaangename geur van zwavel en pek bezaten. Misschien was het de lange en duistere geschiedenis van Den Noodt Godts die het huis zo deed stinken. Hoe dan ook, al gauw werd het huis aan de Spanjaardstraat het toneel van een heuse spookgeschiedenis waarin de geesten van een vermoorde non en haar moorddadige minnaar figureerden, en die culmineerde in een spiritische séance onder leiding van het Britse medium William Eglinton. De befaamde schrijfster en spiritiste Florence Marryat zou de gebeurtenissen die zich voordeden in de zomer van 1879 achteraf uitgebreid beschrijven in haar boek There is no death (1891).
Maar dat alles interesseerde Obersturmführer Dieter Klein niet in het minst. Hem interesseerde alleen waar Jacob Christiaenssens en zowat al zijn familieleden waren gebleven. In hun huis aan de Spanjaardstraat woonde alleen nog een stokoude, potdove en stekeblinde huisbewaarder. Volgens de brave man was de voltallige familie Christiaenssens in 1939 geëmigreerd naar de Verenigde Staten, een bewering die met de nodige documenten gestaafd kon worden. De vogels waren gevlogen, maar nu Klein zo ver was gekomen, wilde hij zijn speurtocht naar de Rechters niet meteen opgeven. Het wreken van zijn vader zou hij wellicht voor onbepaalde tijd moeten uitstellen, maar eindelijk leek hij doorgedrongen in het hart van het geheime genootschap dat zich rond de Graal had gevormd. Klein liet het huis van onder tot boven en van links naar rechts doorzoeken. Misschien dat Jacob Christiaenssens het paneel, dat een dergelijke belangrijke rol speelde in het hele gebeuren, in dit huis aan de Spanjaardstraat verstopt? De kans was klein, maar niet onbestaande.
De poort van Den Noodt Godts gaf toegang tot een ruime hal en een binnenkoer. Een arduinen trap leidde naar een gaanderij die aan een kloostergang deed denken. Op het eind kon je via een houten trap de kelders en de krochten bereiken, van waaruit een nu dichtgemetselde onderaardse gang vertrok naar de overkant van de Augustijnenrei met het augustijnerklooster.
Zowel de gang als het klooster speelden een rol in het spookverhaal dat Klein ter ore was gekomen, en waarin een verliefde monnik zich vergreep aan een jong en mooi nonnetje, tot de dood erop volgde. Waarop de monnik de hand aan zichzelf sloeg en sindsdien rondspookte om vergiffenis af te smeken voor zijn wandaad, terwijl het nonnetje eeuwig door het huis moest dwalen om hem die vergiffenis ook te geven. Zij was wel degelijk verliefd geweest op de monnik; de liefde voor haar hemelse bruid was alleen groter geweest. Het waren de geesten van de non en de monnik die door de Engelse lord en zijn lady waren waargenomen, en die bij monde van het medium William Eglinton en de schrijfster Florence Marryat hun trieste geschiedenis wereldkundig hadden gemaakt.
Den Noodt Godts verkeerde in tamelijk bouwvallige staat, met scheuren in de muren die gevaarlijk overhelden. Het huis was gebouwd op houten palen die voor een deel waren weggerot, zodat het eigenlijk geen funderingen meer bezat en het instortingsgevaar niet geheel denkbeeldig was. In Brugge fluisterde men dat er een schat verborgen was in de kelders van Den Noodt Godts, maar volgens de huisbewaarder was dat larie en apekool.
Obersturmführer Klein ging een kijkje nemen op de ondergrondse loskade, die hem herinnerde aan een beschrijving die zijn vader had gegeven in een van zijn eerste rapporten voor Guido von List. De lucht werd verpest door de stank van het dode water, die ook in het hele huis viel waar te nemen. Er zaten barsten in de wanden en de pijlers van de gewelven. Op een of andere dag zou deze hele Noodt Godts instorten en al zijn geheimen met zich meesleuren in een donker en stinkend graf, stelde Klein zich voor.
De huisbewaarder wees hem een deel van een muur aan, waarvan het metselwerk vrij nieuw leek. ‘Daar zat vroeger een stenen trap. Op die plek begon de onderaardse gang die lang geleden onder de rei doorliep en het augustijnerklooster aan de andere oever verbond met het nonnenklooster aan deze oever. De oude meester Christiaenssens heeft de toegang laten dichtmetselen.’
‘De oude mééster?’
‘Ja, zo noemden wij hem altijd… Mééster Christiaenssens.’
‘Waarom?’
De oude man haalde de schouders op. ‘Omdat hij de Meester was?’
Klein kon de hoofdletter nu duidelijk horen. ‘Waarom heeft men de toegang laten dichtmetselen?’
‘Omdat het te gevaarlijk was, meneer. De gang was toen al over een grote afstand bijna helemaal ingestort. We hebben hem eens gevolgd – meester Christiaenssens, een paar werklui die zich daar vrijwillig voor hadden opgegeven, en ik. De stenen trap kwam uit op een zwaar bespijkerde eikenhouten deur. Opgewonden omdat we blijkbaar op het spoor waren gekomen van iets hoogst geheimzinnigs – misschien wel de verborgen schat waarover de oude legenden spraken – lichtten de werklui de deur uit haar hengsels. Toen lag daar voor ons een nieuw ondergronds krocht waarin de olielampen doofden door een gebrek aan zuurstof. De werklui staken de kaarsen aan die ze meegebracht hadden en waagden zich nogmaals in de bedorven lucht van de kelder. Op de wanden troffen ze niet alleen zwammen aan, maar ook halfvergane tapijten die met goud waren bestikt en… en kruisen.’
‘Wat voor soort kruisen?’
‘Tempelierskruisen, meneer,’ zuchtte de huisbewaarder pathetisch. ‘In het midden van de kelder stond een plompe houten tafel met dertien stoelen. De koperen nagels waren groen uitgeslagen. En op een stoel, aan de tafel, zat een heer die zijn knokige arm om de schouders van een jongedame had geslagen. Mummies waren het, meneer, met geelbruine perkamenten gezichten en lege oogkassen, die eeuwenlang versteend aan de tafel hadden gezeten waarop hun laatste avondmaal was opgediend…’
De oude huisbewaarder rolde met de ogen en wierp zijn armen in een theatraal gebaar in de lucht. Als hij een rol speelden, dan deed hij dat voortreffelijk, vond Klein. En als hij geen rol speelde, had hij een ernstige slag van de molen gekregen.
‘Welk drama heeft de Tempelridder en zijn Dame hier in de dood verenigd, meneer? De ridder hield nog een brokje houtskool tussen zijn benige vingers. Daarmee had hij op het hout van de tafel met zijn laatste krachten een laatste boodschap geschreven: “Ons stervensuur nadert – mager, bleek, ontvleesd. Vergeef het ons, Heer! Dat zij die onze asse en onze vergane beenderen vinden, voor ons bidden!” Maar we hebben daar geen asse en geen beenderen gevonden. Nee, geen asse… en ook geen beenderen.’
Klein bedacht dat, als de huisbewaarder het verhaal niet ter plekke had verzonnen, het wellicht de samenstelling van de lucht in de poederdroge kelder was geweest, die de Tempelier en zijn Dame had gemummificeerd.
‘Er zat nog een andere deur in de kelder dan die waardoor wij naar binnen gedrongen waren. Die tweede deur viel echter in stof uit elkaar toen wij haar aanraakten. Er lag een nieuwe onderaardse gang achter. De bodem was bedekt met slijmerig slijk waarin vette padden en hagedissen nestelden. In deze gang, die naar het nonnenklooster aan de overkant van de rei leidde, troffen wij het skelet aan van een derde persoon, bij een grote, roestige dolk. Nu vraag ik u, meneer… Welke verschrikkelijke mysteries liggen er besloten in de ondergrondse ruimtes van Den Noodt Godts? Was de dame de bruid van de man met de dolk? Werd zij geschaakt door de Tempelier? Sloot de man met de dolk hen hier op om ze de hongerdood te laten sterven? Of was er nog iets anders aan de hand, meneer? Waarom stonden er bijvoorbeeld dertien stoelen rond de tafel, als bij een parodie van het Laatste Avondmaal? Welke vreemde, godslasterlijke rituelen vonden hier plaats, meneer?’
Het was een schitterend griezelverhaal, dacht Klein – maar was het ook iets méér. Wilde Christiaenssens hem op deze manier soms iets duidelijk maken? Had hij met opzet een seniel mannetje in zijn huis achtergelaten, met de bedoeling eventuele achtervolgers op een dwaalspoor te zetten?
‘Hebt u hier ooit iets gemerkt van… godslasterlijke rituelen?’ vroeg Klein.
De huisbewaarder slaakte een diepe zucht. ‘Wat denkt u, meneer? Hier in Brugge leveren de Machten van Goed en Kwaad, van Licht en Duisternis heviger slag dan waar ook ter wereld. Want als deze stad ooit werd uitverkoren om een Heilige Stad te zijn, dan moet het ook hier zijn dat de Boze zijn belangrijkste wingewest wil vestigen…’

Klein onderwierp de bibliotheek van de familie Christiaenssens aan een nader onderzoek. Hij had de indruk dat de bibliotheek zo goed als integraal was achtergelaten, toen de familie op de vlucht was gegaan voor de oorlogsdreiging. Ze bevatte een overvloed aan boeken over onderwerpen als sagen, mythen, legenden, folklore, genealogie, heemkunde, esoterie, alchemie en de vrijmetselarij. Blijkbaar had Jacob Christiaenssens weinig op met zoiets frivools als romans, maar wilde hij alles weten over de geschiedenis van de Tempeliers, de Graal, de kruistochten, de katharen en andere ketterse stromingen binnen het christendom.
Klein liet een inventaris maken van de boeken en bestudeerde een aantal werken zeer nauwkeurig. Zo bijvoorbeeld een eerste uitgave van De Weerliicke Liefden tot Roose-Mond, een bundel liefdesgedichten van Justus de Harduwijn, verschenen in 1613. Het werk was de enige dichtbundel in de bibliotheek van Christiaenssens. Het omslag moest dringend gerestaureerd worden, maar de binnenbladzijden verkeerden in uitstekende staat.
Justus de Harduwijn was tot 1636 pastoor van Oudegem en Mespelare, twee dorpjes – nauwelijks meer dan gehuchten – tussen Aalst en Dendermonde. Voordat hij priester werd, had hij een boel liefdesgedichten geschreven, die waren opgenomen in De Weerliicke Liefden tot Roose-Mond. Daarna schreef hij alleen nog religieuze werken. Het was echter niet zozeer de literaire reputatie van Justus de Harduwijn, waardoor Klein werd aangetrokken tot De Weerliicke Liefden tot Roose-Mond. De dichter was jarenlang de parochiepriester geweest van Mespelare, waar Kreisoffizier Ludwig Klein tijdens de Grote Oorlog al onderzoek verricht had naar de Gouden Wieg.
Ludwig Klein had het spoor gevolgd van drie mysterieuze wagens – het konvooi van Gerard de Villers – die de schat van de Tempeliers zouden vervoerd hebben. Hij herinnerde zich een Duits grapje, waarin de woorden ‘Wagen’ en ‘Wiege’ verward werden en geïnspireerd door het Systeem Schliemann, had hij in de Ardennen gezocht of noordelijker nog, in Vlaanderen. Daar vond hij talloze schatsagen die ‘gouden wiegen’ of Figuri Bafometi als onderwerp hadden, al of niet bewaakt door Turkse spoken. In Wanzele, een gehucht vlak bij Lede, was een Gouden Maphomet in de grond verzonken. Een boogscheut verder lag Mespelare, waar een Gouden Wieg begraven was in de schaduw van de kerktoren. Het probleem dat zich hier stelde, was dat de sage niet vertelde of de schat begraven was in de schaduw die de kerktoren afwierp ’s ochtends, ’s middags of ’s avonds.
Dieter Klein bladerde door de dichtbundel die onder literaire fijnproevers bekend stond als De Rozemond. Er stak een brief in, die wellicht ooit door een lezer als bladwijzer was gebruikt. Of misschien was ‘brief’ niet helemaal het juiste woord – het ging in feite om een boodschap van ene Gustave Vison, die Klein al kende van de ontdekkingen die wijlen Otto Rahn had gedaan in Notre-Dame de Marceille . De boodschap was neergepend op briefpapier van het Institut Royal de Messines uit Lede, dateerde van het jaar 1897, was gesteld in het Latijn en geschreven in blokletters waarvan de inkt door de jaren was verkleurd tot een dof sepia:

FIGURI BAFOMETI IN UMBRA TURRIS NOX XII
TERRIBILIS EST LOCUS ISTE!
GUSTAVE VISON, 1897
XX EL L

Het was zo klaar als een klontje, dacht Obersturmführer Klein. ‘Figuri Bafometi in umbra turris’ betekende, vrij vertaald: ‘De schat van de Tempeliers ligt in de schaduw van de toren’. ‘Nox’ – Latijn voor ‘nacht’ – gevolgd door het Latijnse cijfer 12 betekende: ‘middernacht’. De schat van de Tempeliers lag dus in de schaduw van de kerktoren van Mespelare, zoals die werd afgeworpen om middernacht. Want het zou wel geen toeval zijn dat deze boodschap in een dichtbundel was verstopt, geschreven door de pastoor van Mespelare. Gustave Vison had er nog aan toegevoegd dat je twintig el ver moest zoeken (XX EL L).
Obersturmführer Klein trok met de soldaten die onder zijn bevel stonden naar Mespelare. Hij had nu echt het gevoel in de voetsporen van zijn vader te lopen. Klein liet zijn mensen diverse diepe putten graven, in de schaduw van de kerktoren zoals die bij middernacht werd afgeworpen, twintig el ver. Hij wist niet wat hij daar hoopte te vinden – een schat van goud en zilver, documenten die hem naar de Graal zouden leiden of de Graal zelf. Maar tot zijn grote ontgoocheling was aarde het enige dat in Mespelare werd opgegraven…

WWW.SQUIDOO.COM/PATRICK-BERNAUW-ONLINE

45 - Just have a Vision!

2010-09-23T18:06:00.000+02:00

45.

Maarten loopt langs het modderige pad naar het kasteel van Mesen en wordt overvallen door de meest uiteenlopende zintuiglijke indrukken. De wilgenstronken die zich donker en dreigend aftekenen tegen de grauwgrijze lucht, als afgeknotte bewakers van een schemerig schimmenrijk. Het lispelen van de wind. Een huilende hond in de verte… en zijn inspirerend voorbeeld wordt onmiddellijk gevolgd door een andere, en weer een andere, en nog een andere. Twee kibbelende mussen. De troosteloze contouren van het vervallen kasteel – gespleten luiken waarvan de verf bladderde en in lange repen naar beneden hangt, een deur die vermoeid heen en weer zwaait in de wind.

Hij begeeft zich naar de kapel. Zodra hij over de drempel stapt, valt het nog moeilijk te bepalen of hij in een interieur dan wel een exterieur staat. Het dak ontbreekt voor een groot deel. De delicaat gekleurde glasramen verlenen het licht nog altijd een mystiek karakter.

Ooit meende hij hier een priester te horen prediken, terwijl gregorianen hun sonore gezangen zongen ter ere van de heer Gustave Vison, wilde weldoener van de kanunnikessen van de Heilige Augustinus die in 1897 het domein kochten. Gustave Vison had niet alleen in Notre-Dame de Marceille een gedenksteen gekregen. De deksteen van zijn graf in de kapel van Mesen is verweerd en de inscriptie nauwelijks leesbaar, maar Maarten heeft zich niet vergist. Het ging wel degelijk om Gustave Vison en de tekst op zijn graf in de kapel was bijna identiek dezelfde als deze op de gedenksteen bij het pad van de bedevaarders.

ICI EST MORT

GUSTAVE VISON

SE RENDANT

A.N.D

DE MARCEILLE

LE 2 MAI 1897

PRIEZ POUR LUI.

Hij heeft zich afgevraagd of de heer Vison in 1897 was teruggekeerd uit Marseille en of hij prompt dood was gevallen in de kapel, nadat hij de kanunnikessen zijn spaarcenten had overgemaakt. Of hij daarom hier een graf had gekregen? Maar zo eenvoudig kon het niet zijn. Dat had het relaas van Dieter Klein hem geleerd. Zo eenvoudig was het nooit in een wereld waar niets was wat het op het eerste gezicht leek te zijn. Gustave Vison bestond niet. Just have a vision! Je moest hier gewoon naar het oosten kijken: I see east more! En zo zou de ingewijde dan, metend op basis van vijf, in het oosten méér zien. Een verzegeld merkteken om maar iets te zeggen, bij de scheur op het eind.

De Gustave Vison van Dieter Klein was overleden in 1886, het jaar waarin de Vraie Langue Celtique van de eerwaarde heer Henri Boudet aan de openbaarheid werd prijsgegeven. En de Gustave Vison van Mesen was overleden in 1897, het jaar waarin de kanunnikessen van de Heilige Augustinus het kasteeldomein kochten. Meer schijnen de data niet te betekenen.

Maarten verlaat de kapel en begint in de richting van het oosten te stappen.

Op zijn pad treft hij geen standbeeld van de Heilige Vincentius aan, vereeuwigde ziel, wachter van de heuvel, van wie de hand neerwaarts wees naar het spoor. Hij loopt tot aan de rand van het kasteeldomein en het enige wat hij op zijn weg vindt – behalve kreupelhout en armtierige braambosjes – is een sluikstort van plastic flessen en een afgedankt transformatorhuisje. Geen scheur op het eind, geen verzegeld merkteken.

Maarten gaat op een geknakte boom zitten en kijkt treurig naar de ingezakte, verkleurde en verdroogde resten van het braambosje dat het transformatorhuisje omringt. In de zomer is er wellicht geen doorkomen aan, maar nu valt het wel mee.

Het ziet er allemaal zo treurig uit, zo banaal. Hij voelt zich op een vreemde manier misplaatst. Alsof hij meent de trein naar Gent Sint Pieters genomen te hebben, om uit te stappen op het perron van Brussel Noord. Hij weet niet wat hij precies had verwacht hier aan te treffen, maar in ieder geval moet het iets zijn dat verwijst naar de duistere middeleeuwen. Niet dit prozaïsche en vrij moderne transformatorhuisje.

Is hij in de verkeerde richting gestapt? Heeft hij de code verkeerd gedecodeerd? Zijn de aanwijzingen in de loop der jaren vermist? Uitgewist? Of heeft hij gewoon niet goed genoeg gekeken?

Maarten staat op en loopt in een wijde cirkel om het transformatorhuisje heen. Aan de achterkant, grotendeels verborgen onder de bramen, vindt hij een rijtje bakstenen – de brokstukken van een muur, die bijna tot op de grond is afgebroken. Blijkbaar heeft hier ooit een huisje gestaan, want loodrecht op de uiteinden van de muur vertrekken nog twee restanten van een muur. En een vijftal meter verder, parallel met de eerste muur, bevindt zich een lijntje bakstenen dat ongetwijfeld deel heeft uitgemaakt van een vierde muur.

Hij bekijkt het grondplan wat aandachtiger. Bij de vierde muur – ín het huisje dat hier ooit heeft gestaan – ligt een bijna volledig door klimop en bramen overwoekerde greppel. De scheur op het eind?

Meteen valt hem nog wat anders op. Bij de ‘scheur op het eind’ staat iets dat hij eerst voor een boomstronk heeft gehouden, maar dat bij nader inzien een groen bemost beeldje blijkt te zijn. Net als de greppel is het haast volkomen overwoekerd. Maarten trekt wat klimop en bramen weg – voorzichtig, want ook in de winter kan je je daar nog lelijk aan prikken. Het beeldje stelt geen naakte Griekse godin voor of zo, en het is ook geen tuinkabouter. Het is onmiskenbaar een pelikaan.

Zijn hart begint ongeduldig te roffelen. De opwinding die hem al in zijn greep heeft gekregen sinds hij in het Evangelie van Magdalena het relaas van Dieter Klein heeft gelezen, keert in alle hevigheid terug. Hij voelt zich als Indiana Jones bij het betreden van de Temple of Doom. Met een dikke stok begint hij ijverig bramen weg te slaan. Hij trekt de klimop uit de greppel en schopt wat dode takken weg.

Het is niet zomaar een greppel, ziet hij nu. Het lijkt meer op de nauwe toegang tot een grot, een bunker, een ijskelder. Misschien is het gebouwtje dat hier ooit heeft gestaan in een vervlogen eeuw inderdaad een ijskelder geweest.

Hij ziet een stenen trapje dat afdaalt in de aarde, en waarvan hij maar een drietal treden kan zien, omdat beneden alles volgestort is met puin. De treden lijken erg oud. Ze zijn bemost, gepolijst door regen en wind, uitgesleten in het midden.

Maarten begint het puin te ruimen.

WWW.SQUIDOO.COM/PATRICK-BERNAUW-ONLINE

Van Eyck vermist: Wat verraden de brieven van D.U.A.? (1)

2010-09-08T12:42:00.002+02:00

Wat verraden de brieven van D.U.A.? (1)
De komende maanden leggen we de afpersingsbrieven van de mysterieuze D.U.A. onder de loep, de brieven die wellicht door Arsène Goedertier naar bisschop Coppieters zijn gestuurd. Ze behoren tot de weinige betrouwbare getuigenissen in deze zaak. Maar vertellen ze ook iets over de afperser? Verraden ze iets over het motief? Over de bergplaats van De Rechtvaardige Rechters? Vandaag de eerste brief. (Onderaan vindt u telkens de volledige versie van de brief.)

"Monseigneur,..."

Lees meer:
Van Eyck vermist: Wat verraden de brieven van D.U.A.? (1)

44 - Oberleutnant Koehn, pater Libertus Bornauw & Dieter Klein...

2010-08-28T15:24:00.000+02:00

44.

Terwijl Dieter Klein de opgravingen in de abdij van Ten Duinen leidde, hield Oberleutnant Koehn zich onledig met het opsporen van het gerechtelijk dossier van de zaak Goedertier. Dit werd bewaard, tegen alle voorschriften in, op de zolder van procureur De Heem, die er verschrikkelijk slordig mee was omgesprongen. Vervolgens deed Koehn uitgebreide huiszoekingen in onder meer het huis van Goedertier, de Sint Gertrudiskerk en het kerkhof, het Werkmanshuis en de Tekenacademie van Wetteren.

‘Een vol jaar was Koehn zoet met het reconstrueren, tot in de kleinste details, van de verwikkelingen rond het gestolen luik,’ zei Klein. ‘Ik liet hem begaan. Hij sprak mevrouw Goedertier diverse keren en er ontwikkelde zich een wederzijds vertrouwen tussen Koehn en de veelgeplaagde weduwe. Zij liet zich bijzonder wrang uit ten opzichte van het bisdom, het gerecht en voormalige vriend des huizes Georges De Vos. In de D.U.A.-brieven verklaarde ze “niets van mijn man” te zien. Volgens de weduwe Goedertier was haar echtgenoot op het spoor gekomen van de werkelijke dieven en had hij met hen over “de verkoop” onderhandeld. Koehn verhoorde Luysterborgh en Van Ginderachter. Aan deze laatste vroeg hij meer informatie over de detectiveromans uit de serie Le Masque, die tot de bibliotheek van Goedertier behoorden en daar nu uit verdwenen waren. Hij verhoorde ook Jan Boon, journalist van De Standaard, over de berichten die destijds in zijn krant waren verschenen, als zouden de Rechters teruggevonden zijn.’

Het was de Oberleutnant opgevallen dat zich in het ‘gezuiverde’ gerechtelijk dossier geen getuigenissen meer bevonden van de personen die aanwezig waren geweest bij de dood van Goedertier. De sleutelfiguur was hier meester Georges De Vos. Koehn maakte zijn voornemen bekend de advocaat, die ondertussen aan een bliksemcarrière in de politiek was begonnen en het reeds tot senator had geschopt, opnieuw te ondervragen. Klein besefte dat hij de Oberleutnant voortaan van dichterbij in de gaten zou moeten houden dan hij tot dusver had gedaan. Het mocht immers in geen geval aan het licht komen dat zijn vader betrokken was geweest bij de dood van Goedertier en De Swaef.

Oberleutnant Koehn verhoorde de advocaat in zijn woning te Dendermonde. Klein verzocht hem die avond mondeling verslag uit te brengen in Hotel Cecil. Koehn wierp hem een onderzoekende blik toe. Tot op dat moment had de Obersturmführer zich tevreden gesteld met een kopie van de rapporten die hij maakte voor zijn rechtstreekse oversten. De Oberleutnant maakte er echter geen opmerking over.

‘De Vos heeft zijn vroegere verklaringen bevestigd,’ zei Koehn die avond. ‘Dokter De Cock zou samen met juwelier Van Den Durpel, maar tegen de wil van Goedertier in, een priester ontboden hebben in het huis aan de Vlasmarkt waar de stervende Goedertier heen was gebracht.’

‘Maar uiteindelijk is er een monnik aan het sterfbed van Goedertier verschenen?’

‘Dat is correct. Het gaat om pater Libertus van de Pieter en Paulus benedictijner abdij van Dendermonde. Zijn familienaam is Bornauw. Hij werd door Goedertier weggestuurd.’

‘En dit korte oponthoud is fataal geworden? Want Goedertier leek nog iets te willen toevoegen aan de bekentenis waarmee hij net begonnen was, maar hij kon dit nu niet meer doen en blies zijn laatste adem uit?’

‘Dat is een goede samenvatting van de verklaring van meester De Vos,’ zei Koehn afgemeten. Na een korte aarzeling voegde hij eraan toe: ‘Maar ik blijf mijn twijfels hebben dat het werkelijk zo gegaan is.’

‘Verklaar u nader, Oberleutnant.’

‘Ik kan er niet meteen de vinger op leggen en ik kan al helemaal niks bewijzen, maar… Het is een gevoel, niets meer. Misschien moet ik pater Libertus maar eens verhoren. Ik heb de man nagetrokken. Hij is overgeplaatst naar een abdij in Frankrijk, omdat hij – naar eigen zeggen – te veel afweet over de zaak van de verdwenen Rechters. Hij is momenteel voor enkele dagen in het land en verblijft bij familie in Dendermonde.’

‘U denkt dat Goedertier meer heeft verteld dan meester De Vos laat uitschijnen? Of dat er rond het sterfbed van Goedertier iets is gebeurd dat De Vos verzwijgt?’

‘Misschien kan pater Libertus opheldering verschaffen.’

‘Dat is niet onmogelijk,’ zei Klein nadenkend. ‘Ik zou het op prijs stellen als ik bij het verhoor van pater Libertus aanwezig kon zijn, Oberleutnant.’

Koehn wierp de Obersturmführer opnieuw een onderzoekende blik toe. ‘Vanwaar die plotselinge interesse, als ik vragen mag?’

‘U zult het met mij eens zijn, Oberleutnant, dat u tot op heden weinig resultaten hebt geboekt.’

En zo ging Oberleutnant Koehn, vergezeld door de Obersturmführer, dom Libertus opzoeken. Klein liet Koehn het woord voeren en hield zich op de achtergrond.

‘Er wordt beweerd dat u aan het sterfbed van Arseen Goedertier meer hebt gezien en gehoord dan wat bekend werd gemaakt,’ opende Koehn het gesprek.

‘Sommige mensen schijnen dat in ieder geval te denken.’

‘Hoe bedoelt u?’

‘In december 1834 heeft onze abt hier in Dendermonde het bezoek gekregen van een nog vrij jonge man, die in weerwil van zijn jeugd over schier onbeperkte middelen scheen te beschikken. De jonge man stelde zich voor als Jacob Christiaenssens en was afkomstig uit Brugge.’

Klein spitste de oren. Voor zover hij het had kunnen reconstrueren, had zijn vader het paneel de Rechtvaardige Rechters destijds onder valse voorwendsels of onder dwang overgedragen aan een onbekende met wie hij een afspraak had gemaakt in een ook al niet nader bekend huis in Brugge. Nadat de onbekende Ludwig Klein koelbloedig had afgemaakt met een professioneel geplaatst nekschot en gedumpt in het Minnewater, was hij spoorloos verdwenen met de Rechtvaardige Rechters. Had de onbekende moordenaar van zijn vader nu eindelijk een naam gekregen?

‘De heer Christiaenssens drong er op aan mij tijdelijk naar een klooster in Frankrijk te sturen. Uiteraard diende zijn demarche in deze kwestie met de nodige discretie behandeld te worden, zoniet zou hij zich genoodzaakt zien zijn forse geldelijke steun aan het klooster stop te zetten. Hoewel de abt aan de heer Christiaenssens de meest volstrekte discretie beloofde, was hij door de hele gang van zaken zozeer van de kaart, dat hij er toch met mij over gesproken heeft. In het belang van onze gemeenschap hebben we toen gezamenlijk besloten dat ik op zijn minst voor een tijdje zou intreden in dit klooster in Frankrijk. Daar heb ik dan, in januari 1935, het bezoek ontvangen van een mysterieuze heer, die zijn naam niet liet opnemen in het gastenboek van de abdij en zich ten opzichte van mij weigerde te identificeren. Maar dat was ook niet nodig, want als ik mocht afgaan op de beschrijving die vader abt me had gegeven, dan ging het om de persoon die hem eerder al gevraagd had mij naar dit klooster te sturen.’

‘Jacob Christiaenssens uit Brugge?’

Dom Libertus knikte.

‘Waarover wilde hij u spreken?’

‘Over wat ik had gehoord aan het sterfbed van Goedertier.’

‘Waarom had hij dat niet eerder gedaan, toen u nog in Dendermonde was?’ vroeg Klein.

Libertus haalde de schouders op. ‘Misschien moest ik in de allereerste plaats… uit de buurt zijn?’

Daar zat iets in, dacht Klein. Blijkbaar was Jacob Christiaenssens druk bezig geweest zijn sporen uit te wissen.

‘Is er u dan iets speciaals opgevallen, aan het sterfbed van Goedertier?’

‘Ik heb het altijd bijzonder vreemd gevonden… Ik ben langer bij Goedertier geweest dan meester De Vos laat uitschijnen, weet u… Ik heb Goedertier de absolutie gegeven en hij herhaalde tegenover mij, heel zwakjes, steeds weer de woorden “onder Sint Baafs”… Ik moest mij over hem heen buigen om hem te verstaan, maar ik heb het duidelijk gehoord. “Dus, ge weet nu waar het Lam Gods is…” heb ik Goedertier toen horen zeggen, en het volgende ogenblik gaf hij de geest. Meester De Vos zei dat zijn vriend ijlde, dat hij vanalles had gezegd over het Lam Gods, maar dat het wartaal was geweest. En dat dacht ik eerst ook. Maar toen de kranten daarna schreven dat Goedertier de diefstal van de Rechtvaardige Rechters op zijn geweten had, en toen men niet de moeite deed om ook eens onder Sint Baafs te zoeken…’

‘U bedoelt… in de crypte van de kathedraal?’

‘Jazeker. Ik vond het toch wel merkwaardig, dat men daar niet naar de Rechters had gezocht. Nochtans had ik Goedertier duidelijk “onder Sint Baafs” horen zeggen. Was meester De Vos dit vergeten mee te delen aan de speurders? Had hij het niet gehoord? Wist men dat de Rechters daar niet meer te vinden waren of heeft men in het geheim onder Sint Baafs gezocht?’

Dom Libertus zweeg abrupt, alsof hij al te veel had gezegd. Ook Obersturmführer Klein hield wijselijk zijn mond. Als Oberleutnant Koehn ‘onder Sint Baafs’ letterlijk interpreteerde en zijn aandacht richtte op de crypte van de kathedraal, dan was dat best voor hem. Zelf wist Klein uiteraard wel beter. Nam je er een kaart bij, dan betekende ‘onder Sint Baafs’ ten zuiden van de kathedraal. Zijn vader was er destijds ook al achter gekomen dat de Rechters door Goedertier in het Huis van de Gebroeders Van Eyck waren verstopt, gelegen ten zuiden van de Sint Baafs. Ludwig Klein had ze daarna een tijdje opgeborgen in zijn Gentse hoofdkwartier, waar hij ze in februari 1935 onder dwang had opgehaald, om daarna koelbloedig afgemaakt te worden met een nekschot.

Klein besefte dat hij beet had. Jacob Christiaenssens uit Brugge was door dom Libertus op de piste van het Huis van de Gebroeders gezet. Waarschijnlijk was Christiaenssens ook min of meer op de hoogte geweest van de verwikkelingen die zich hadden voorgedaan rond ‘de stoutmoedige diefte’: dat Goedertier, De Swaef en Lievens aanvankelijk optraden in opdracht van een Duitse professor, maar dat Goedertier en De Swaef uiteindelijk dubbel spel hadden gespeeld en dat de Duitse professor om die reden ook op een passende wijze met hen had afgerekend. Obersturmführer Klein kon alleen maar raden naar de precieze motieven van Jacob Christiaenssens, maar de opeenvolging van de gebeurtenissen liet er geen twijfel over bestaan dat zijn reconstructie klopte.

Dank zij Libertus Bornauw had de naamloze moordenaar van zijn vader eindelijk een naam gekregen. Jacob Christiaenssens uit Brugge. Misschien was het een valse naam, maar het was in ieder geval een nààm.

Terwijl Koehn, zonder zich te storen aan het verbod van de bisschop, onder Sint Baafs naar de Rechters begon te zoeken, trok Dieter Klein naar Brugge om de moordenaar van zijn vader op te sporen.

WWW.SQUIDOO.COM/PATRICK-BERNAUW-ONLINE

43 - Legenden van de abdij Ten Duinen, Koksijde

2010-08-14T20:05:00.000+02:00

43.

‘Eind mei 1940 werd ik door Ahnenerbe naar België gestuurd met een tweeledig doel,’ vertrouwde Dieter Klein aan Lena toe. ‘Enerzijds wilde men van mij dat ik het Lam Gods opspoorde, dat door de Belgische autoriteiten bij het uitbreken van de oorlog uit de kathedraal van Gent was weggevoerd en naar een onbekende bestemming overgebracht. Anderzijds wilden mijn oversten mij graag in de gelegenheid stellen om het werk af te maken dat mijn vader in Vlaanderen al had verricht. De prioriteit in het kader van deze tweeledige opdracht, was het localiseren en neutraliseren van de Graal. Mijn vader was er nog in geslaagd rapport uit te brengen over een afspraak die hij had gemaakt in Brugge, met een informant die anoniem wenste te blijven. Begin juni kwam ik naar Brugge, maar het adres bij het Minnewater dat mijn vader destijds had opgegeven, bleek onbewoond te zijn. Ik had ook niet anders verwacht. De moordenaar van mijn vader was ondergedoken, dacht ik, samen met het paneel de Rechtvaardige Rechters. Als ik de Rechters vond, was de kans groot dat ik ook de Graal zou vinden…’

In de stem van Klein was weer de meedogenloze klank geslopen die ze ook had gekregen toen hij over het ontslag van Otto Rahn had gesproken . Bij momenten kreeg Klein iets van een robot. Je drukte op een knop en iets zei ‘klik’ in zijn hoofd en schakelde al zijn emoties uit. Lena had psychopaten ooit horen omschrijven als mensen die zich niet in de gevoelens van anderen konden verplaatsen. Was Dieter Klein een psychopaat… zoals haar opa Jacob er één was geweest? Zoals haar vader en haar broer dat waren? Was de aandoening besmettelijk?

Klein herinnerde Lena in meer dan één opzicht aan haar grootvader. Het ene ogenblik waren het lieve, onschadelijke oude mannen die alleen nog functioneerden dank zij hun hulpstukken – een bril met dikke glazen, een slecht passend kunstgebit, een oorapparaat, een pacemaker zelfs. Het volgende ogenblik werden het monsters. Er leefden twee heel erg verschillende mensen in dat ene versleten omhulsel, die twee heel erg verschillende levens leefden in twee heel erg verschillende werelden. Je moest echt wel schizofreen zijn om dit gedurende een zo lange tijd vol te houden, dacht ze.

Naar het einde van zijn leven toe, had Lena een heel ambivalente houding aangenomen ten opzichte van opa Jacob. En dat was nog eufemistisch uitgedrukt. Ze werd heen en weer geslingerd tussen liefde en haat. Iets dergelijks was er nu ook aan de hand met haar relatie tot Dieter Klein: haar gevoelens voor deze oude man pendelden van weerzin naar medelijden en terug.

Klein had niet lang meer te leven en hij had haar uitgekozen om zijn apologie, zijn biecht, zijn laatste wil uit te spreken. Waarom? Lena had er slechts een vaag vermoeden van. Maar misschien was zij een van de weinige menselijke wezens op deze aarde die écht wisten waar hij het over had en kon hij zich bijgevolg tot niemand anders wenden. Lena wílde ook wel horen wat Klein haar te vertellen had. Kennis maakte je sterker, dat was reeds het adagio van opa Jacob geweest. En wat Klein haar had geleerd, kon vroeg of laat nog van pas komen in haar open oorlog met de familie Christiaenssens, die nog maar net was begonnen.

‘Begin juni 1940 bood zich bij het Duitse militair bestuur in Brussel de achtenveertigjarige Oberleutnant Henry Koehn aan, een Kulturforscher die verbonden was aan de afdeling Kunstschutz van de Militärbefehlshaber. Volgens sommigen trad hij op in opdracht van de Rijksminister voor Propaganda Joseph Goebbels, volgens anderen kreeg hij zijn bevelen rechtstreeks van Göring en Himmler. Koehn was vergezeld van een veel jongere officier van de Totenkopf-SS die voor de buitenwereld fungeerde als zijn adjudant, maar in werkelijkheid – en volkomen onafhankelijk van Koehn – een heel eigen missie had.’

‘En die man was u?’

Klein knikte. ‘We namen onze intrek in Hotel Cecil in Gent, dat vanaf dat moment als ons hoofdkwartier zou fungeren. Koehn wist niet beter dan dat hij het gestolen paneel de Rechtvaardige Rechters moest opsporen, zodat het complete kunstwerk in 1943 als een geschenk van het Vlaamse volk kon worden aangeboden aan de Führer, die dan tien jaar aan de macht zou zijn. Eén en ander kaderde ook in het plan van de Führer om in het Oostenrijkse Linz een gigantisch museum op te richten, dat zowat het artistieke centrum van het Derde Rijk moest worden. Daar, aan de oevers van de Donau, waar Hitler ooit had gewoond en gelukkig was geweest, moest een waar Führermuseum verrijzen. Hitler concipieerde het hele project, dat bekend stond als Sonderauftrag Linz, samen met zijn hoofdarchitect Albert Speer. Linz diende geheel herschapen te worden naar de schetsen uit zijn jeugd.’

‘De vervulling van de oude droom van een mislukt kunstschilder?’ Lena slaagde er niet in het cynisme uit haar stem te weren. Ze vroeg zich af hoe Dieter Klein erop zou reageren, maar hij leek niet vatbaar voor ironie of cynisme. Zijn wereldbeeld werd nog steeds geregeerd door grote begrippen die met hoofdletters geschreven werden en waarbinnen ironie onbestaande was.

‘Koehn was niet ingelicht over onze betrokkenheid in de zaak van de verloren Rechters, en dat al sinds 1934. Of om helemaal correct te zijn: sinds de jaren negentig van de negentiende eeuw eigenlijk. Hij had geen weet van de rapporten die mijn vader destijds gemaakt had in opdracht van Guido von List of van de taak waarmee Reichsführer Himmler hem in 1934 had belast. Ik moest er ook over waken dat Koehn niets ontdekte over de betrokkenheid van Ahnenerbe.’

Het was de bedoeling Oberleutnant Koehn het Belgische gerechtelijk onderzoek van de jaren dertig te laten overdoen, en wel zo onbevooroordeeld mogelijk. Zo hoopte Ahnenerbe alsnog een spoor te vinden dat naar de moordenaar van Ludwig Klein zou leiden, en die moordenaar moest de agenten van Ahnenerbe vervolgens naar de grootmeester van de Vlaamse Tempelorde brengen, en uiteindelijk naar het Heilig Bloed, naar de Graal …

‘Terwijl Koehn het onderzoek naar de Rechters heropende, kon ik elders aan het werk,’ zei Klein. ‘Eén van de grote frustraties van mijn vader was dat hij tijdens de Grote Oorlog nooit was kunnen overgaan tot opgravingen in de abdij van Ten Duinen. Koksijde lag immers àchter de IJzer, onbereikbaar voor de Duitse soldaten. Na de oorlog waren grootschalige opgravingen daar voor een Duitser dan weer onmogelijk.’

In de aantekeningen van zijn vader vond Dieter Klein een reproductie van een schilderij van Pieter Pourbus, die in 1580 de abdij van Ten Duinen nog had uitgebeeld in al haar grootsheid. Ten Duinen speelde een prominente rol bij de oprichting van de Tempelorde. Ludwig Klein was, geïnspireerd door het Systeem Schliemann, ten zeerste geïnteresseerd geraakt in de geschiedenis van de abdij en in de sagen die de abdij als onderwerp hadden. In 1940, bijna dertig jaar later, vormde de IJzer geen beletsel meer voor de Duitsers om met een detachement geniesoldaten naar Koksijde te trekken.

Toen Pieter Pourbus zijn schilderij maakte, was de abdij van Ten Duinen al grotendeels bedolven onder het zand. In het begin van de negentiende eeuw waren de 22 hectaren van het abdijcomplex totaal verdwenen onder een zandlaag van zeven meter. Steunend op de uitbeelding van Pourbus en denkend aan het succes van Heinrich Schliemann, ging Dieter Klein op zoek naar wat zijn vader wel eens ‘het Vlaamse Pompeï’ had genoemd. Meer dan een halve eeuw later bezocht hij nu samen met de kleindochter van Jacob Christiaenssens de site waar hij in de zomer van 1940 een deel van de abdij had opgegraven. Zelfs nu was nog lang niet alles blootgelegd. Stijgend grondwater en een paar villa’s zorgden voor problemen bij het vrijmaken van de kerk. In het abdijmuseum bewonderde Lena een aantal voorwerpen die sinds 1949 – toen de opgravingen voor het eerst door professionele Vlaamse archeologen werden aangepakt – aan het licht gekomen waren.

‘Eén van de meest intrigerende vondsten die wij in de zomer van ‘40 hebben gedaan, was een ware necropolis,’ vertelde Dieter Klein, terwijl ze door het grote park wandelden dat in feite een waar openluchtmuseum was. Hij wees haar een plek aan te midden van de opgegraven ruïnes van de oude abdij. ‘Hier hebben we tientallen skeletten aangetroffen. Dit gigantische kerkhof dateerde uit de zesde eeuw, wat toch wel merkwaardig mag worden geheten, als je weet dat de benedictijn Ligerius pas in 1107 vanuit Frankrijk naar de Vlaamse kustvlakte kwam, om daar een plek uit te zoeken die geschikt was voor een klooster. Het land was overstroomd, water en wind maakten de bouw van een abdij onmogelijk. Maar enkele decennia later, na een aansluiting bij de orde van de cisterciënzers, en met de steun van Bernard van Clairvaux, Diederik van den Elzas en zijn echtgenote Sybilla, werd er dan toch een echte kloostergemeenschap gesticht. Ze zou in recordtempo uitgroeien tot een van de belangrijkste van heel West-Europa.’

‘Waarom wilden die monniken precies hier hun abdij bouwen?’ vroeg Lena. ‘Op zo’n woeste en verlaten plek? En ze moeten hier toch ook sporen aangetroffen hebben van die dodenstad! Konden ze dan echt geen betere plek vinden?’

‘Nee,’ zei Klein. ‘Precies om die redenen moesten ze hier zijn… Vanwege die necropool en omdat het hier zo desolaat was… Met de begraafplaats was namelijk iets heel bijzonders aan de hand. De eerste skeletten vonden we in een bouwsel dat eruit zag als een put. De brede stenen rand en een met gaten doorboord deksel deden denken aan een voormalig waterbekken. Het was ongeveer zo groot als een volwassen man en het bood net genoeg ruimte om erin af te dalen. Het hoofd van sommige geraamten rustte op een kruidenkussen, dat duidelijk met zorg was uitgekozen. Op de borst van andere skeletten lag een eenvoudige schelp, aan het uiteinde van een snoer dat ondertussen verdwenen was. In de achterkant van sommige schedels ten slotte zat een rond gat, telkens met een diameter van ongeveer 2,5 centimeter. Er was geen twijfel mogelijk: hun schedels waren doorboord!’

Schedelboring had in de Oudheid en vooral in Egypte niets te maken met een geneeskundige techniek, legde Dieter Klein uit. Het was een rituele ingreep die op het achterhoofdsbeen werd uitgevoerd en waarbij men de pijnappelklier probeerde los te maken. De pijnappelklier werd immers verantwoordelijk geacht voor bepaalde paranormale verschijnselen. Werd ze losgemaakt, dan kon men ze makkelijker in contact brengen met geestesverruimende stoffen zoals artemesia of Sint Janskruid. Als een dergelijke schedelboring door ervaren handen werd uitgevoerd, was ze niet alleen ongevaarlijk, maar ook volstrekt pijnloos.

‘In één van de graven vonden we het goedbewaarde karkas van een everzwijn,’ zei Klein. ‘Het lag in een graf dat zich in niets onderscheidde van alle andere graven. Wat had de aanwezigheid te betekenen van dit dierlijke skelet in een graf dat bestemd was om een menselijk geraamte te herbergen? Onze verbijstering werd nog groter, toen we merkten dat de doodgraver het dier met zorg op de linkerzijde had gelegd, met de snuit in de richting van de ondergaande zon. Dat was de karakteristieke positie waarin ook de menselijke doden waren neergelegd en waarin de dolmens en de menhirs werden aangetroffen. Die bijzonder schikking – midzomerwende, midwinterwende, volgens de as van de zonnestanden – leek erop te wijzen dat we met een Keltische begraafplaats te maken hadden. Bovendien kwamen de antropologen van Ahnenerbe na onderzoek van de schedels tot de conclusie dat ze hadden toebehoord aan een volk dat elke vermenging met andere volkeren – Latijnse of Germaanse – had afgewezen.’

‘Een clan van onverzettelijke Galliërs dus? De begraafplaats bij het dorp van Asterix en Obelix?’

Dieter Klein keek Lena onbegrijpend aan.

‘Sorry,’ zei ze. ‘Dat is iets van na jouw tijd…’

Ze vergat nog al te vaak dat Dieter Klein een man was die uit een ander tijdperk en een andere wereld kwam, die nooit de hare zouden worden.

‘Latijnse kroniekschrijvers vermelden dat de druïden die moesten wijken voor de Romeinse goden, zich lange tijd schuilhielden op de ontoegankelijke eilanden van de Menapiërs,’ ging Dieter Klein verder. ‘Daarna staken ze het Kanaal over om zich in Groot-Brittannië te vestigen. Dit zou een verklaring kunnen zijn voor onze vreemde vondst in de duinen van Koksijde. Het wilde zwijn voedde zich immers met de vruchten van de eik, de gewijde boom waaronder de druïden hun onderricht gaven. Waarschijnlijk is de dodenstad waarop later de abdij van Ten Duinen werd gebouwd een van de laatste initiatiecentra voor druïden op het Europese vasteland geweest… en daar waren de Tempeliers heel goed van op de hoogte.’

Gedurende de volgende eeuwen verrichtten honderden biddende en werkende monniken en lekenbroeders een onnoemelijk groot karwei met het droogleggen en ontginnen van de Vlaamse kuststreek. Een twintigtal uitgestrekte landbouwbedrijven gingen tot de eigendommen van de abdij behoren. De wereldreiziger Guicciardini was vol lof over de abdijbibliotheek; onder de monniken bevonden zich heel wat geleerde geesten van wie er een aantal hoogleraar werden in Parijs. Maar in 1566 werd de abdij geplunderd door beeldenstormers en kort daarop landden de Watergeuzen op de kust.

‘Wat er nog van het klooster overbleef, werd geheel verwoest. Sommige monniken vluchtten naar Brugge – samen met hun rijkdommen en hun dikke boeken boordevol eeuwenoude geheime wijsheid. Bepaalde van hun schatten konden ze echter niet meer in Brugge in veiligheid brengen, en die zouden in de buurt van de abdij verloren gegaan zijn.’

Na de doortocht van de Watergeuzen bleef de abdij verlaten aan de rand van de duinen staan, omdat de monniken in deze onzekere tijden niet naar het klooster durfden terug te keren. De ruïnes verzonken in zand en zee. Daken stortten in, muren brokkelden af, puin werd weggespoeld. De boeren uit de omtrek vertelden dat hun ploegpaarden op sommige plaatsen voorzichtiger stapten, omdat ze een holle klank onder hun hoeven hoorden.

‘We hebben op de terreinen van de abdij nog gedeeltelijk ingestorte onderaardse gangen gevonden, waarvan we dachten dat ze dwars door de Kartuizerduinen naar de abdijhoeve Ten Bogaerde, een van de vele uithoven van de abdij, in Koksijde liepen. Aan het duin de Hoge Blekker en bij Sint Idesbald hebben we muren blootgelegd. De oorlogsomstandigheden hebben me belet verder onderzoek te doen en de wind heeft spoedig alles weer toegedekt met zand. Zo ben ik er nooit achter gekomen welke schatten er nog verborgen liggen in het net van onderaardse gangen dat vertrekt vanuit Ten Duinen.’

Lena bezocht, met Dieter Klein zwaar steunend op haar arm, het prachtige complex van de abdijhoeve Ten Bogaerde. Er was nu een landbouwschool gevestigd. Langs de oprijlaan lag de potvis begraven die daar enkele jaren voordien op Valentijnsdag was aangespoeld. De toegangspoort, de kapel, het zeventiende eeuwse abtshuis en de indrukwekkende monumentale schuur uit de dertiende eeuw waren schitterend bewaard gebleven.

‘Hier rukten de koeien onrustig aan hun kettingen en sloegen de paarden zenuwachtig met hun hoeven tegen de staldeuren. Soms, zo fluisterde men, kon je heel in de verte klokgelui horen dat uit de zee leek op te stijgen, boven het rumoer van de branding uit. Tijdens maanloze nachten zwierven aarzelende lichten langs de hellingen. Op de poort van een schuur bij de patershoeve had iemand ooit raadselachtige figuren in het hout gekerfd. Niemand kon precies vertellen wat ze betekenden of zelfs wat ze voorstelden. Ik meende een pelikaan te herkennen. De tekens hielden een waarschuwing in, zei men.’

‘Een waarschuwing waarvoor?’

‘Dat de nachten op Ten Bogaerde gevaarlijk waren. Dat niemand hier ooit rustig zou dromen. De gebruikelijke bijgelovige nonsens.’

Een oude rattenvanger die met zijn blinde hond van boerderij tot boerderij trok, vond die mysterieuze hiëroflyfen niets om zich zorgen over te maken. Hij had wel vreemdere dingen gezien en strekte zich dan ook rustig uit op het hooi van de schuur, om daar de nacht door te brengen. Omstreeks twaalf uur werd hij gewekt door zijn hond, die klaaglijk jankte. Het dier had de kop naar de deur gewend, zijn haren stonden recht overeind. De deur kriepte open en een gedaante in een witte mantel en met een bloedrood kruis op de schouder kwam de schuur binnen, het gezicht verborgen in de schaduw van een monnikskap. Zonder op of om te kijken, liep de schim naar een hoek van de schuur. In het flauwe licht van de maan zag de rattenvanger hoe de Tempelier een steen uit de muur lichtte. Daarop hoorde hij geldstukken rinkelen. Hij richtte zich op om te vragen wat de gedaante hier kwam uitspoken, maar op hetzelfde ogenblik loste ze als in rook op. De volgende morgen vond de rattenvanger achter de losse steen in de muur een bijna volkomen doorgeroest ijzeren kistje. En in dat kistje: een schat, bestaande uit gouden carolussen.

‘Zomaar een sage?’ vroeg Dieter Klein zich hardop af. ‘Of een verwrongen echo van wat ooit werkelijk is gebeurd?’

Toen ze de landbouwschool verlieten, was Dieter Klein totaal uitgeput. Hij steunde zwaar op Lena’s arm en zijn borst ging zwoegend op en neer. Hij wasemde een afschuwelijk luchtje uit.

Lena had haar Renaultje achtergelaten op een kleine parking aan de straat, vlak bij de landbouwschool. Naast haar wagen stond nu een blauwe Mercedes die ze meteen herkende. Een lange pezige vent in een duur pak – Italiaanse snit – leunde tegen de wagen en rookte rustig een sigaret.

Lena knikte in zijn richting. ‘Daar heb je mijn broer weer. Wat doen we nu?’

‘We gaan naar je wagen,’ zei Dieter Klein, ‘we stappen in en we rijden weg.’ En toen barstte hij weer uit in een verschrikkelijke hoestbui.

Tot haar niet geringe verbazing merkte Lena dat er een grote rust over haar kwam, nu het duidelijk was dat ze een confrontatie niet langer kon vermijden. Vroeg of laat moest dit ervan komen, dat had ze al de hele tijd beseft. Ze had de familie keer op keer uitgedaagd: door het aan te leggen met Kurt, door naar de begrafenis van opa Jacob te komen, door Dieter Klein mee te nemen naar huis… Toen ze die ochtend haar veilige haven in de Gouden Regenstraat verliet, had ze al verwacht haar grote broer Jan plotseling te zien opduiken. Op de snelweg had ze voortdurend in de achteruitkijkspiegel gekeken, maar er was geen blauwe Mercedes in verschenen. Ook in het museum van Ten Duinen of bij de opgravingen had ze nergens een glimp van haar grote broer Jan opgevangen. Maar hij – of zijn handlangers – moesten heel die tijd wel in de buurt geweest zijn. Hij had gewoon de tijd en de plaats afgewacht die hem het best uitkwam. Maar nu het eindelijk zo ver was, wilde Lena de confrontatie niet langer uit de weg gaan.

‘Laat me raden,’ zei Jan, toen Lena – met Klein aan de arm – hem op een paar passen genaderd was. ‘Deze meneer, Dieter Klein, heeft je zonet verteld over de geraamten die hij gevonden heeft in de abdij van Ten Duinen, en waarop – in de zesde eeuw al! – een schedelboring werd uitgevoerd. In één van de graven heeft hij het karkas van een everzwijn gevonden dat werd neergelegd in de richting van de ondergaande zon, midzomerwende, midwinterwende, volgens de as van de zonnestanden en dat soort onzin… Correct?’

Klein reageerde niet, zelfs niet met een kuchje. Lena was te verrast om iets te zeggen. Jan Christiaenssens liet het stompje van zijn sigaret voor hem op de grond vallen en zette er zijn voet op.

‘De gaten in die achterhoofden zijn niets anders dan archeologische ongelukjes geweest, Lena, voor zover ze niet met opzet zijn aangebracht om een bepaalde stelling te ondersteunen. Meneer Klein en zijn archeologen hadden destijds de gewoonte ijzeren pinnen te gebruiken bij hun zoektocht naar resten van muren. En daarbij raakten ze per ongeluk al eens wat schedels. De pinnen gingen los door het bot, want bot is minder sterk dan steen… en dat is alles, Lena. Meneer Klein is namelijk een amateur-archeoloog die een geweldige theorie heeft opgebouwd rond de Tempeliers. Zij zouden op deze voormalige gewijde site van de Germanen ooit een hele abdij neergepoot hebben, met als enige functie: het beschermen van de Graal. Meneer Klein is daardoor in aanvaring gekomen met opa Jacob, die – zoals je weet – altijd een fervent voorstander is geweest van de hypothese die het Heilig Bloed van Brugge erkent als de enige echte Graal…’

Als Klein al iets wilde zeggen, werden zijn woorden versmoord door een rochelende hoest.

‘En dan die affaire met dat wijfjeseverzwijn,’ ging Jan onverstoorbaar verder. ‘Had het beest met de snuit in de richting van de rijzende zon gelegen, dan zou dat vast ook wel iets geheimzinnigs betekend hebben… Bijvoorbeeld, dat alle wijsheid uit het oosten komt, om maar iets te zeggen? Dieter Klein is een leven lang met opa Jacob in een dispuut verwikkeld geweest, Lena… Luister toch niet naar hem en kom mee naar huis.’

‘Ik ben niet gek,’ zei Lena. ‘Ik vergeef je nooit wat je met Kurt gedaan hebt.’

Haar grote broer Jan fronste de wenkbrauwen. ‘Kurt? Over wie heb je het nu weer? Ik ken geen Kurt…’

‘En ik weet wat je met Vera gedaan hebt. Of ken je die ook niet meer? Zal ik je geheugen een beetje opfrissen, Jan? Vera… je echtgenote, weet je nog? De moeder van je kind. Je geweldige zoontje. Jonas.’

‘Laat Jonas hier buiten.’

‘Of zal ik je vertellen wat er écht met mijn mama gebeurd is, Jan? Ik kan het natuurlijk niet bewijzen, maar papa zal wel een handje toegestoken hebben bij het knopen… nee? En dat oma in het Minnewater gevallen zou zijn, of gesprongen… Dat geloof je toch zelf niet meer?’

‘Hou op, Lena! Kom mee naar huis of… Of moet ik je dwingen? Als je op deze manier doorgaat, zullen wij verplicht zijn maatregelen te nemen! Dat besef je toch wel? Papa wil het niet en ik wil het niet, maar… Je laat ons gewoon geen keuze!’

‘Heb jij Kurt dan een keuze gelaten!? Of Vera?’

‘Luister, Lena… We kennen een dokter, die heel goed is en die je misschien kan genezen. Maar dan moet je wel meewerken en vrijwillig…’

Dat was het moment waarop Dieter Klein het pistool uit zijn binnenzak opdiepte. ‘Zo is het wel genoeg geweest,’ zei hij schor en bijna onhoorbaar. ‘Ik laat mij niet langer beledigen, meneer Christiaenssens. En Lena ook niet. Ga uit de weg.’

Jan leek niet in het minst verbaasd dat er opeens een pistool in de hand van de ziekelijke grijsaard lag. Hoofdschuddend deed hij een pas opzij.

‘Stap in en start de motor,’ zei Dieter Klein.

Lena gehoorzaamde. Dieter Klein schoot twee keer, in twee banden van de Mercedes. Daarna stapte hij in de auto.

‘Rijden,’ zei hij, met het nog rokende pistool in zijn schoot.

WWW.SQUIDOO.COM/PATRICK-BERNAUW-ONLINE

42 - Het Mysterieuze Einde van Otto Rahn

2010-08-02T10:47:00.000+02:00

42 .

Henri Boudet had zijn grafsteen vooraf besteld en zorgvuldig laten ontwerpen. Op de zerk had hij een allerlaatste boodschap achtergelaten. In de rechter benedenhoek was een gesloten boek gebeiteld, met de inscriptie: ‘I.X.O.E.’ Boudet had zijn geweldige codesysteem in het Engels uitgewerkt. Ook de Franse tekst op de gedenksteen van Vison moest in het Engels uitgesproken worden. Hetzelfde gold voor deze mededeling.

‘I X’ed All In End,’ zei Otto Rahn. ‘Ik heb alles in het einde gecodeerd. Met dat einde bedoelde hij waarschijnlijk de slothoofdstukken van zijn krankzinnige boek, waarin we inderdaad veruit de meeste sleutelwoorden terugvinden…’

‘Werkelijk een fascinerende geschiedenis, Herr Rahn,’ zei Obersturmführer Klein, weer met die vage suggestie van een glimlach om zijn mond.

De intelligente ogen van Otto Rahn bleven lang rusten op de jongere man naast hem, van wie het afgetrainde lichaam gemaakt leek om in een uniform gestoken te worden. ‘Hoe moet het nu verder?’ vroeg hij ten slotte.

‘Dat,’ antwoordde Klein na een lange pauze, ‘is een beslissing die aan de Reichsführer toekomt. U hebt nog steeds geen attest van raszuiverheid voorgelegd. Generaal Wolff tilt er duidelijk niet zo zwaar aan, maar de Reichsführer wenst in uw geval geen enkel risico te nemen. Misschien dat hij bereid zou zijn een en ander door de vingers te zien, als er uw voorgeschiedenis niet was en als uw ontdekking niet van een té groot belang zou zijn voor het Reich om ze op de naam van een jood te schrijven.’

Klein zag met genoegen welk effect zijn woorden sorteerden. Rahn sloeg de ogen neer. Zijn adamsappel wipte nerveus op en neer.

‘Het behoorde tot mijn opdracht enig onderzoek naar uw persoon te verrichten,’ ging Klein meedogenloos verder. ‘In Berlijn hebt u veelvuldig artistieke kringen van communistische signatuur gefrequenteerd. Sommige leden van de SA, die tot uw vriendenkring behoorden, gingen ervan uit dat zij lid waren van een arbeidersbeweging, die op kortere termijn dan de sociaal-democraten het nationale, maar ook het wàre socialisme zou verwezenlijken. Weet u nog? Maar goed, wij hebben allemaal recht op een dwaling en u bent altijd een dromer geweest. Een dromer en een dwaas, Herr Rahn, het spijt me u dat te moeten zeggen. Maar onnoemelijk veel erger is, dat uw moeder Hamberger heet, net zoals haar vader uiteraard… En dat de naam van diens echtgenote Cucer was. Uw moeder is met andere woorden een volbloed jodin en uzelf bent halfjoods. Uw jeugdvriend Karl Wolff heeft u steeds een hand boven het hoofd gehouden, maar hier komt zelfs de stafchef van de Reichsführer SS niet meer mee weg.’ Klein haalde een omslag uit zijn borstzak. ‘Ik heb de vrijheid genomen alvast een ontslagbrief voor u op te stellen. Hij is gericht aan uw vriend generaal Wolff.’

Klein overhandigde de omslag aan Rahn, die hem opende en zijn ogen snel over de getypte regels van de brief liet glijden:

Gruppenführer,

Ongelukkigerwijs moet ik u vragen bij de Reichsführer SS aan te dringen op mijn onmiddellijk ontslag uit de SS. De redenen die mij deze beslissing hebben doen overwegen en mij tot dit besluit hebben geleid, zijn van een zo ernstige aard dat ik ze u niet anders dan mondeling kan uiteenzetten. Met deze bedoeling zal ik eerstdaags naar Berlijn komen en u om belet vragen.

Heil Hitler!

Otto Rahn, SS-Obersturmführer

Klein schroefde de dop van zijn vulpen en gaf ze aan Rahn. ‘Het is nu mijn taak u te begeleiden naar Berlijn en er zorg voor te dragen dat de Reichsführer in alle rust en sereniteit een oordeel kan vellen over u en uw werk,’ zei hij. ‘Alleen op deze manier kan ik er zeker van zijn dat generaal Wolff de hele kwestie niet weer op zijn manier regelt. Wat de Reichsführer nu ook beslist, alles zal administratief perfect in orde zijn. Desnoods kan uw ontdekking dan op mijn naam geschreven worden.’

Er viel geen enkele emotie af te lezen van het gezicht van de SS-officier. Rahn las de brief nog eens door. ‘En als ik dit doodvonnis weiger te tekenen? Want dat is dit vodje toch, nietwaar? Een doodvonnis?’

‘Dan zal ik niet aarzelen het nodige te doen,’ zei Klein.

Dieter Klein escorteerde Otto Rahn naar Frankfurt. Gedurende een drietal dagen werd er geen woord gesproken in de wagen. Ze deden er ook het zwijgen toe in de hotelkamers die ze deelden. Alles was gezegd. Dieter Klein dacht aan de glorieuze toekomst die hem wachtte, Otto Rahn aan het verleden en de mensen en dingen die hij daar achterliet.

Terwijl Rahn achterbleef in de hotelkamer die Klein voor hem geregeld had, vroeg deze laatste bij generaal Karl Wolff, stafchef van Heinrich Himmler, een onderhoud aan met de Reichsführer SS. Achter gesloten deuren bracht Klein omstandig verslag uit van de ontdekking van het koningsgraf bij de Aude. Himmler luisterde geconcentreerd naar de Obersturmführer, zonder hem ook maar één enkele keer te onderbreken.

‘Het is bekend dat Otto Rahn een alcoholprobleem heeft,’ zei de Reichsführer, toen Klein was uitgesproken. ‘Hij werd daarvoor reeds gestraft. Dichterlijke zielen zoals Otto Rahn er één is, krijgen vaak af te rekenen met depressies. Om er weer bovenop te komen, plegen ze al eens lange wandelingen te maken in de vrije natuur. Dan trekken zij het gebergte in, soms met meer alcohol in het bloed dan goed voor ze is, en vriezen ze jammerlijk dood.’

Dieter Klein had zijn jeugd doorgebracht in Kufstein, een stadje in het noorden van Tirol. In het midden van de stad stond de Kufsteiner Vesting, het verdedigingsbolwerk dat destijds de staat Tirol moest beschermen tegen zowel de Beieren als Napoleon Bonaparte. Maar ondanks de dikke muren en de vele kanonnen – waaronder twee hele grote – werd Kufstein meerdere malen ingenomen. Delen van de oude stad vielen ongetwijfeld pittoresk te noemen. Dwars door de stad stroomde de Inn die altijd een groene kleur bezat, behalve als er meer water dan gewoonlijk uit de bergen kwam: dan kleurde de immer groene Inn bruin. De stad werd wel eens geroemd als ‘de parel van Tirol’, maar dat vond Klein een beetje te veel eer. Aan de oostelijke zijde werd ze begrensd door het gebergte van de Wilde Kaiser, dat Klein vrij goed kende omdat hij er als jongeman vaak had rondgezworven.

‘Ik zou het op prijs stellen,’ zei Rahn met een krop in de keel, ‘als u mij in staat stelde de eer aan mezelf te houden.’ Het waren zowat de eerste woorden die hij gesproken had sinds ze de grafsteen van Henri Boudet hadden bezocht.

Klein knikte tevreden. Wellicht had zijn vriend generaal Wolff hem een cyaankalipil bezorgd. Himmler had er geen twijfel over laten bestaan: het was van het grootste belang dat het een ongeluk of een zelfmoord leek. De SS moest in deze kwestie volkomen buiten schot blijven. Op deze manier zou de Reichsführer zijn zin krijgen, zonder dat Klein een vinger hoefde uit te steken naar Rahn. Hij schrok er niet voor terug een mens te doden als dat nodig was – en al helemaal niet als het om een Untermensch ging als Otto Rahn –, maar hij was er reeds achter gekomen dat het niet tot zijn favoriete bezigheden hoorde. Hij was geen sadist.

Rahn liet zijn bagage achter in het pension waar Klein een kamer voor hem had geboekt. Doof voor de protesten van de pensionhouder, trok hij in de vroege morgen van 13 maart 1939 moederziel alleen het gebergte van de Wilde Kaiser in. Met een fles Schnapps in zijn rugzak en met een cyaankalipil bij de hand, veronderstelde Klein, die op een veilige afstand rustig de gebeurtenissen afwachtte.

De volgende ochtend was Otto Rahn nog steeds niet teruggekeerd. De brave pensionhouder was in alle staten. ‘Ik heb meneer Rahn nog zo gewaarschuwd! Het was gekkenwerk nu het gebergte in te trekken! Op de flanken van de Wilde Kaiser is de lente nog niet ingetreden! En die sneeuwstormen van het voorjaar zijn levensgevaarlijk!’

Dit was ook de reden waarom de pensionhouder er weinig voor voelde een zoekactie op het getouw te zetten. Maar toen arriveerde, geheel onverwacht, een nieuwe gast in het pension. Het was niemand minder dan de stafchef van Reichsführer Himmler.

‘Ik ga de Obersturmführer zoeken,’ zei generaal Wolff.

‘Laat mij met u meegaan,’ bood Klein aan.

‘U hebt uw plicht gedaan, Obersturmführer Klein. Op last van de Reichsführer SS, handel ik deze zaak verder af. Op. Hij is tot dusver zeer tevreden over uw werk, en dat ben ik ook. Laten we dat zo houden. Ja?’

Klein klakte zijn hielen tegen elkaar en bracht de Hitlergroet. ‘Jawohl, mein General! Heil Hitler!’

Het had geen zin het op te nemen tegen Wolff, besefte hij. Een Obersturmführer kon niet anders dan het onderspit delven als hij het opnam tegen de chef van de generale staf. En wie tot de Reichsführer SS wilde doordringen, moest altijd eerst via Wolff passeren.

Even doof voor de protesten van de pensionhouder als Rahn dat was geweest, trok Wolff samen met een paar van zijn mannetjes het gebergte in. De stormen van het voorjaar joegen nog steeds door de Wilde Kaiser. In zijn verbeelding zag Obersturmführer hoe de sneeuw langzaam maar zeker een lichaam toedekte, als een lijkwade. Maar van wie was het lijk waarmee Wolff en zijn soldaten op 16 maart in Kufstein terugkeerden? Daar had Klein het raden naar. En generaal Wolff liet hem geen gelegenheid om nog een laatste blik te werpen op het gezicht van de dode Otto Rahn.

Klein dacht aan die andere zestiende maart, eeuwen geleden, toen de verdedigers van het laatste kathaarse bolwerk Montségur stierven op de brandstapel. Was het toeval of…?

Otto Rahn werd op 17 maart 1939 uit de SS ontslagen en korte tijd later begraven in Darmstadt. Pas op 18 mei verscheen in de Berliner Ausgabe een overlijdensbericht:

Tijdens een sneeuwstorm in maart jongstleden is SS-Obersturmführer Otto Rahn tragisch om het leven gekomen. Met deze kameraad betreuren wij een eerlijk SS-man en de auteur van uitstekende werken over de geschiedenis.

Het hoofd van de Generale Staf van de Reichsführer, SS-Gruppenführer Wolff.

Het bericht verscheen niet in de officiële partijkrant, de Völkischer Beobachter.

Waarom moest Wolff nog zo nodig een dode ontslaan? En waarom werd het overlijdensbericht van Otto Rahn, zoals het verschenen was in de Berliner Ausgabe, bewaard in zijn SS-dossier? Dat was hoogst ongebruikelijk. Al even ongebruikelijk was het dat een overlijdensbericht van een SS-man uitging van de SS en niet van de familie van de overledene.

In het grootste geheim stelde Dieter Klein een eigen onderzoek in naar de bemoeienissen van generaal Wolff. Hij koesterde de hoop voldoende gegevens te verzamelen die zwart op wit aantoonden dat de stafchef was ingegaan tegen de bevelen van Heinrich Himmler en een jood het leven had gered. Als hij zijn zaak hard genoeg kon maken, zou hij wel een manier vinden om de Reichsführer in kennis te stellen van zijn ontdekkingen. Maar toen brak de oorlog uit en eisten dringender zaken zijn aandacht op.

WWW.SQUIDOO.COM/PATRICK-BERNAUW-ONLINE

41 - Otto Rahn: Van Rennes-les-Bains tot Notre-Dame de Marceille

2010-07-20T11:46:00.000+02:00

41 .

‘Op een dag zat Tita zo’n beetje te spelen met een van die verklaringen van Boudet, waar ik geen raad mee wist,’ zei Rahn. ‘Op pagina 274 van zijn boek heeft hij het over de naam van een ijzerhoudende koudwaterbron: de Gode. Dat zou afgeleid zijn van het Engelse to goad, dat prikkelen, bezielen, aansporen betekent. Het water van de bronnen zou geneeskrachtig zijn, vandaar. Tita snapte maar niet wat Boudet daar wérkelijk wilde mee zeggen, tot ze van to goad iets anders maakte: to go at… Maar wààr moest ze dan naartoe gaan? Op dat woordje volgde niks meer. Het hoofdstuk was ten einde en het volgende deel behandelde een andere geneeskrachtige bron – die van Notre-Dame de Marceille, een plaatsje in de streek van Rennes-les-Bains en Rennes-le-Château. Tita zat een tijdje te staren naar de titel van het nieuwe hoofdstuk… Notre-Dame de Marceille… En toen was ze op slag klaarwakker. Want stel dat Boudet hier letterlijk bedoelde: go at Notre-Dame de Marceille! Stel dat hij, sluw als een vos, de naam van die plek voluit had geschreven, zonder ditmaal een codewoord te gebruiken!’

Na het ontbijt namen ze de wagen van Klein en reden naar de kerk van Notre-Dame de Marceille. Het was opgehouden met regenen, maar er stond een harde wind.

Rahn wees naar de muur bij de kerk, daarboven lag een park. ‘Straks zullen we daar ook een kijkje nemen. Alles wat u hier ziet, is van belang. Dit hele landschap speelt een rol in de geheime boodschappen van Boudet.’

De kerk zelf was een somber gebouw, van oudsher een bedevaartsoord, voorzien van een miraculeuze bron.

‘Merkt u niets speciaals op?’ vroeg Rahn.

Klein schudde het hoofd.

‘Tijdens haar eerste bezoek zag Tita hier ook niets dat haar een stap verder kon helpen, maar toen…’

Rahn liep weer naar buiten, in de richting van de miraculeuze bron. Ze lag aan de rand van de bedevaartsweg – de Voie Sacrée of Heilige Weg – die rechts van de grote weg afdaalde naar een mooi oud bruggetje. De bron zelf bleek een putje van slechts enkele centimeters diep te zijn. Ze bezat een heus heiligdom en een Mariabeeld dat versierd was met verse bloemen.

Rahn bleef staan en wees naar een grote cipres. ‘Wat ziet u daar?’

‘Een cipres.’

‘En wat nog?’

Klein kneep zijn ogen tot spleetjes. ‘Een steen?’

‘Laten we eens van dichterbij een kijkje gaan nemen,’ zei Rahn.

Op het eerste gezicht was het alleen een onschuldige gedenksteen met een smeedijzeren kruis, die daar aan de kant van de bedevaartsweg stond. ‘Maar u moet eens lezen wat erin gebeiteld staat,’ zei Rahn.

Klein las de tekst hardop:

ICI EST MORT

GUSTAVE VISON

SE RENDANT

A.N.D

DE MARCEILLE

LE 2 MAI 1886/

PRIEZ POUR LUI.

‘Hier is gestorven Gustave Vison, terwijl hij zich naar…? A.N.D.? Wat betekent dat?’

‘In normale omstandigheden zou dat à Notre Dame moeten betekenen,’ antwoordde Rahn. ‘Maar zoals u ziet, staat er geen accent op de A en geen streepje tussen de N en de D. Er volgt ook geen punt achter de D. Nu ja, een oppervlakkige waarnemer zal hooguit concluderen dat de steenhouwer een beetje verstrooid was, nietwaar?’

‘Hier is Gustave Vison gestorven, terwijl hij zich naar Notre-Dame de Marceille begaf, op twee mei achttien zesentachtig. Bid voor hem.’

‘Valt er u voor de rest niets op?’

‘Achter het jaartal staat een streepje.’

‘De eerste gedachte die bij Tita opkwam, was dat deze Gustave Vison toch wel een bijzondere figuur moest geweest zijn. Dit is immers geen gewone grafzerk, maar een gedenksteen, die de plaats aanwijst waar die brave pelgrim in elkaar is gezakt. Waarschijnlijk is hij hier bezweken aan een hartaanval of iets dergelijks. Maar zou men zo’n dure gedenksteen plaatsen voor een onbelangrijk iemand? Nee toch! En omdat Tita deze plek bereikt had door het ontcijferen van een code van Boudet, bleef zijn geheimschrift door haar hoofd spoken. Voor ze het wist, was ze gestart met het ontcijferen van de tekst op de steen, volgens het systeem van Boudet. Hebt u een stukje papier?’

Dieter Klein scheurde een velletje uit zijn notitieboek en gaf Rahn het stompje potlood dat hij altijd bij zich had. In een snel tempo, tong tussen de tanden, schreef Rahn de tekst van de gedenksteen op het blaadje papier. ‘Als men deze Franse regeltjes in het Engels uitspreekt, de taal waarin de code van Boudet gesteld is, krijgt men het volgende…’

Hij schreef er de Engelse zinnetjes onder en voegde er de vertaling aan toe:

ICI EST MORT

I SEE EAST MORE

IK ZIE IN HET OOSTEN MEER

GUSTAVE VISON

JUST HAVE A VISION

GA MAAR EENS EEN KIJKJE NEMEN

SE RENDANT

SEE RENT END

ZIE SCHEUR OP HET EIND

A.N.D

AND

DE MARCEILLE

THE MARK SEALED

HET VERZEGELDE MERKTEKEN

LE 2 MAI 1886/

ELL TO FIVE (1886)

MEET OP BASIS VAN VIJF

‘Het klonk nog steeds als wartaal,’ zei Rahn, ‘maar anderzijds… leek het allemaal op een vreemde manier te kloppen. Mei was de vijfde maand, 1886 was ook het jaar waarin het boek van Boudet verscheen. Toeval of…? Wat werd bedoeld met de scheur op het eind? Werd daarmee verwezen naar het verticale streepje achter het jaartal? Moest op deze manier de aandacht getrokken worden op het jaar 1886? Kwam daarbij – maar daar zijn we pas later achter gekomen – dat de naam Vison in Frankrijk gewoon niet bestaat. Ik heb er zelfs een boek over Franse familienamen voor geraadpleegd!’

‘Volgens u heeft Boudet hier de hand in gehad? Hij heeft de steen hier laten plaatsen en hij heeft hem voorzien van nieuwe, gecodeerde aanwijzingen?’

‘Zo is dat! Want wat bevindt er zich in het oosten? Het park en de muur bij de kerk van Notre-Dame de Marceille… En tegen die muur staat het standbeeld van de heilige Vincentius a Paulo. Tita vroeg zich af of onder het voetstuk van dat beeld de toegang lag tot een of andere geheime gang. Maar er viel daar nergens een opening te bekennen. Teleurgesteld keek ze op naar het beeld van Sint Vincentius. De heilige beantwoordde haar blik met een milde blik, begrijpende glimlach. Had ze zich vergist? Had Sint Vincentius helemaal niets met de geheime boodschappen van Boudet te maken? Het leek bijna onmogelijk, want tot dusver klopte alles te goed om toeval te kunnen zijn. Toen heeft Tita mij op de hoogte gebracht van haar ontdekking.’

‘U hebt contact genomen met generaal Wolff en hij heeft u naar Notre-Dame de Marceille gestuurd om het mysterie op te helderen… Wat u vervolgens in een handomdraai hebt klaargespeeld. U bent waarlijk een genie, Herr Rahn.’

‘Kijk, Obersturmführer Klein,’ zei Rahn gedecideerd. ‘Het is nergens voor nodig dat wij op een vriendschappelijke basis met elkaar zouden omgaan. Ik weet dat u mij niet goed gezind bent en dat u meent daar verscheidene redenen voor te hebben. Maar al heeft de Reichsführer u dan hierheen gestuurd als mijn waakhond, wij hebben dezelfde graad en ik ben u geen gehoorzaamheid verschuldigd. Laten we deze kwestie dus professioneel afhandelen.’

Er speelde een ondoorgrondelijke glimlach om de lippen van Obersturmführer Klein. Hij liet de gespannen stilte een tijdje duren en zei toen neutraal: ‘Ik ben geheel en al tot uw beschikking, Obersturmführer Rahn.’

‘Uitstekend,’ zei Rahn. ‘Samen met Tita heb ik urenlang aan de voeten van de heilige Vincentius gezeten…’

‘Ja, daar zegt u zoiets,’ viel Klein hem al opnieuw in de rede. ‘Waar is uw vriendin eigenlijk gebleven?’

‘Ze verkoos het niet aanwezig te zijn wanneer de rechterhand van de Reichsführer hier arriveerde,’ zei Rahn. ‘Zoals u ongetwijfeld weet, is zij geen groot voorstander van de politieke koers waarvoor Duitsland gekozen heeft.’

Klein keek Rahn strak aan, maar onthield zich van iedere commentaar.

‘Op zeker moment heb ik, zittend aan de voet van het standbeeld, een ingeving gekregen,’ vervolgde Rahn. ‘Opeens leek het of de heilige Vincentius tegen mij spràk... Ik herinnerde mij een reeks codewoorden van Boudet, die de pastoor op zijn gebruikelijke, schijnbaar absurde manier had verklaard. In de plaatsnaam Vardulles zag hij de Engelse wooren to ward en hull, in soldure de woorden soul en to dure. Ik begon de reeks nu met het systeem Boudet te decoderen en verkreeg zo een samenhangende tekst: “Warder of the hill, a soul to dure. Look and see its hand shows down to track…”’

Rahn schreef de volledige tekst op de achterkant van het velletje papier dat Klein hem had gegeven:

Wachter van de heuvel,

een vereeuwigde ziel.

Kijk en zie,

zijn hand wijst neerwaarts naar het spoor.

Zoek nu het einde,

kijk naar de ronding,

naar het dal dat grenst aan de grote vlakte.

Klim tot waar je blikveld reikt.

Overtuig je ervan dat het de derde macht van vijf is,

van rand tot ravijn.

Buig en zie post.

‘Een standbeeld staat als een wachter op een heuvel,’ zei Rahn. ‘Het overschouwt de hele streek. En een heilige is beslist een vereeuwigde ziel. Nu moeten we kijken en zien, want zijn hand wijst neerwaarts naar het spoor…’

Rahn liep in de richting die de hand van de heilige Vincentius aanwees. ‘Met de ronding wordt de muur bij het park bedoeld, die een beetje gebogen is. En vijf tot de derde macht is 125. Vergeet ook niet dat de gedenksteen van Vison ons al vertelde dat we moeten meten op basis van vijf. Vertrekkend van de hand van de heilige Vincentius, moeten we dus 125 meter afleggen, langs een lijn die loopt over de muur en eindigt bij een ravijn…’

Ze stapten ongeveer 125 meter in de aangegeven richting, langs de gebogen muur, waarachter een dal bleek te liggen dat grensde aan een grote vlakte. Op ongeveer 125 meter van de rand van de muur lag een ravijn.

‘Hier moeten we nu uitkijken naar een post,’ zei Rahn. ‘Wat dat verder ook mag betekenen…’

Van een pad, een post of een toegang tot een geheime berplaats viel geen spoor te bekennen. Het standbeeld van Vincentius a Paulo werd vanop deze plek aan het oog onttrokken door welig tierend struikgewas en bomen. Aan de hand van de grote cipres die daar in de buurt groeide, slaagde Klein erin de steen van Gustave Vison te situeren. ‘Buig en zie post,’ luidden de laatste woorden van de ontcijferde boodschap. Maar hij zag niets belangwekkends.

‘Ik liep langs de rand van het ravijn om die post ergens in de diepte te ontwaren,’ zei Rahn, ‘maar dat was een hopeloze onderneming. De braambossen benamen me toen ook al het uitzicht. Er zat niets anders op dan me een weg door de wildernis te banen en tussen de stenen, de struiken en de bomen af te dalen tot beneden in het ravijn.’

Daar stroomde een beekje, zag Klein. Rahn begon aan de afdaling, op de voet gevolgd door Klein. Ze liepen een tijdje naast het beekje in de bedding van het ravijn. Net voorbij een scherpe bocht lag een zandheuveltje met een onnatuurlijk spitse top, begroeid met laag struikgewas en omringd door hoge eiken.

‘Is dat de post?’ vroeg Klein. ‘De spitse vorm doet denken aan een grafheuvel en is duidelijk door mensenhanden gemaakt. Ligt hier die geheime kelder van u?’

‘Het is mijn geheime kelder niet,’ antwoordde Rahn korzelig. ‘En dat is volgens mij de post, ja. Maar het is nog altijd niet het eindpunt van onze tocht. Integendeel, het is het laatste vertrekpunt… Boudet had immers nog een paar andere codewoorden in petto voor de speurder. Vindomage bijvoorbeeld. Nine to do to marsh…’

‘Negen passen tot bij het moeras?’

‘Niet vergeten te meten op basis van vijf, Obersturmführer.’

‘Dan moeten we het moeras vinden op 45 meter van deze plek?’

Rahn begon zijn passen te tellen. Ongeveer 50 meter verder stootten ze op een drassige modderpoel. Een paar passen verder zag Klein een geul in de aarde van ongeveer een halve meter groot.

Rahn begon de dode takken op te ruimen die er gedeeltelijk overheen lagen. ‘Er zat een gang onder, die voor een stuk was ingestort. In die gang vond ik een gleuf, die verder liep onder een deksteen.’

Rahn liet zich in de geul zakken… en was verdwenen. Klein volgde zijn voorbeeld. Via de geul kwam hij op een berg puin terecht die in het onderaardse gangetje lag. Het gangetje was amper breed genoeg om een volwassen persoon door te laten.

Rahn stond even verder, gebukt. Hij had een petroleumlamp aangestoken, die daar aan de muur hing. ‘Dit is de geheime plek waar heel dat zonderlinge boek van Boudet in werkelijkheid over handelt. Dit is… Volcae… To vault, to cow… De gewelfde kelder… Kom maar eens kijken.’

Klein stapte tot bij Rahn, die een pas terug deed, zodat Klein zijn plaats kon innemen. Klein nam de lamp van Rahn over en toen zag hij het ook: het ronde gewelf, gebouwd met natuurstenen. Het overkoepelde een vierkante ruimte van ongeveer drie vierkante meter en vele meters diep. De vloer van de kelder was bedekt met losse stenen. Er was geen trap, maar er hing wel een touwladder klaar.

Ze daalden af in de mysterieuze gewelfde kelder, waarover geen enkel historisch of oudheidkundig werk ook maar met één woord repte. Niemand was op de hoogte van het bestaan van deze ondergrondse ruimte. Niemand, behalve juffrouw Gadal, Rahn, Klein en hun superieuren.

Uit de muren waren heel wat stenen verdwenen. De regen had ook een grote hoeveelheid aarde door de opening naar binnen gespoeld. Vlak onder de plek waar het gangetje abrupt eindigde, zat een ijzeren klem, waarschijnlijk bedoeld om een zware kabel aan te verankeren. In het gewelf waren sporen te zien van een inscriptie; alleen de letters A, R en D waren nog leesbaar. In de achterste muur bleek een soort van doorgang te zitten, die ongeveer een halve meter breed en meer dan een meter hoog was. Dit tweede gangetje leidde naar een tweede, kleinere kelder.

‘Kijk,’ zei Rahn. ‘De zoldering van de tweede kelder is bekleed met marmer. Gepolijste rode marmer. De eerste kelder bezit niet de minste versiering, maar zelfs het gangetje naar deze tweede kleinere kelder is afgedekt met gepolijste rode marmerplaten, die men gewoonlijk alleen aantreft in de ruïnes van Romeinse villa’s, als een teken van weelde.’

Rahn had een groot aantal foto’s genomen in de kelder en hij had een brok mortelspecie uit de kelder laten ontleden door een archeoloog uit de streek, zonder er voor de rest bijzonderheden over te verstrekken. De man was formeel geweest: de kelder moest in het begin van onze tijdrekening gebouwd zijn. Rahn had hierover omstandig verslag uitgebracht bij generaal Wolff, die de bevindingen van zijn omstreden beschermeling onverwijld had besproken met de Reichsführer. Himmler had zich op zijn beurt dadelijk in contact gesteld met Obersturmführer Dieter Klein, de zoon van de geleerde die hij zo bewonderde en die enige jaren geleden in Brugge werd vermoord, terwijl hij een nieuw spoor volgde in zijn niet aflatende queeste naar de Graal.

‘In Notre-Dame de Marceille was ooit een Romeins garnizoen gevestigd,’ zei Rahn. ‘Waarschijnlijk werd de kelder gebouwd door Romeinse soldaten en misschien diende het garnizoen zelfs om de inhoud van de kelder te bewaken. Er is geen twijfel aan dat dit onderaardse bouwwerk een of ander belangrijk doel gehad moet hebben.’

Voordat hij naar Monthaut reisde, had Klein de ontdekking van Rahn nog besproken met een archeoloog van Ahnenerbe. Alle beschikbare gegevens wezen op een enorme ondergrondse brandkast, die men dank zij een vernuftig systeem van sluizen onder water kon zetten. Rahn had sporen gevonden van wat ooit ‘pijpleidingen’ geweest konden zijn, naar de rivier de Aude, die in de onmiddellijke nabijheid van de kelder lag. Als men deze ‘pijpleidingen’ in tijden van nood ergens opende, stroomde de kelder vol water en kon de vijand de opgeslagen schatten niet bereiken…

‘Maar natuurlijk was het Boudet niet te doen om een schat van zilver of goud,’ zei Rahn. ‘In zijn boek en in de decoderingen heb ik geen enkele aanwijzing in die richting gevonden. Nu vraag ik u, Obersturmführer Klein: wat kan er dan wél zo belangrijk geweest zijn, dat pastoor Boudet het terugvinden van de kelder zo ingewikkeld heeft gemaakt?’

De grote tafel in de zitkamer van het landhuis dat gehuurd werd door Ahnenerbe en dat nu dienst deed als uitvalsbasis van Otto Rahn, was bezaaid met volgekrabbelde velletjes papier. Te midden van een hoop paperassen prijkte het boek van Boudet, La Vraie Langue Celtique.

‘Boudet heeft in geheimschrift verschillende routes beschreven, die allemaal naar dezelfde plek leiden,’ zei Rahn. ‘Wij hebben slechts één van de gecodeerde wegwijzers ontcijferd, maar als je weet waar je moet eindigen, wordt het een stuk makkelijker om ook de andere boodschappen op te lossen.’ Hij viste een papiertje van een stapel en gaf het aan Klein.

‘De te volgen weg mondt uit bij de deur, waar het hoofd van de koning binnen bereik ligt. Daar bevindt zich de schuilplaats,’ las Klein. Hij trok zijn voorhoofd in rimpels. ‘Het hoofd van de koning? Welke koning bedoelt hij?’

‘Ik denk dat het geheim van Boudet alles te maken heeft met het hoofd van de Verloren Koning,’ zei Rahn, en hij schoof een ander papiertje in de richting van Klein.

‘Om gemakkelijk bij het einddoel en het reliekschrijn te komen, moet men de weg naar het ravijn volgen. De hele zaak komt erop neer het geheiligde graf te vinden.’ Klein keek op. ‘En wie bedoelt Boudet dan met de Verloren Koning?’

‘Eén van de troonopvolgers uit het geslacht van de Merovingen was Dagobert II. Hij werd in het jaar 679 vermoord. Op dat ogenblik waren er nogal wat intriges aan de gang tegen de Merovingen. Nochtans bleef dit koninklijk geslacht nog een tijdje aan de macht. Tot Pepijn de Korte in 751 een staatsgreep pleegde, die de Merovingen voorgoed van het toneel verdreef, ten gunste van de Karolingen. Volgens sommigen zou de omgebrachte koning Dagobert II een zoon gehad hebben. Deze Sigisbert IV zou naar het zuiden van Frankrijk gevlucht zijn om te ontsnappen aan de moordpartijen die door de vijanden van de Merovingen werden aangericht. Men noemt hem wel eens “le rejeton ardent”, de vurige telg. Of men spreekt van “le prince Ursus”.’

Klein knikte nadenkend. Hij had het verhaal ook wel eens gehoord. Volgens de meeste historici had Sigisbert of Ursus of hoe men hem ook mocht noemen nooit bestaan. Toch waren er nog altijd adellijke families in Frankrijk die beweerden dat zij afstammelingen waren van Sigisbert, de zoon van de vermoorde Dagobert. De achterliggende gedachte was natuurlijk dat de Fransen beter af zouden zijn met een monarchie dan met hun republiek, en dat de legitieme koning van Frankrijk een Merovinger hoorde te zijn. Boudet leefde in voor Frankrijk politiek woelige tijden. De republiek was nog lang geen vaste verworvenheid en wie met de nodige documenten kon aantonen dat hij afstamde van het koningshuis der Merovingen, die op een onwettige manier werden onttroond door de Karolingen, maakte een ernstige kans om het nog ver te schoppen in de politiek. Vooral als men, in een tweede stadium, erin slaagde te bewijzen dat de Merovingen op hun beurt weer afstamden van Jezus Christus.

Klein kon het niet over zijn hart krijgen het ook hardop te zeggen, maar hij was behoorlijk onder de indruk van de ontdekking die Otto Rahn gedaan had. Rahn had niet overdreven, toen hij rapporteerde dat men rekening moest houden met de mogelijkheid dat hij de bergplaats van de Graal had gevonden. Reichsführer Himmler had Klein een tweede opinie gevraagd. ‘Er dient vastgesteld te worden,’ had hij gezegd, ‘of de mogelijkheid bestaat dat dit koningsgraf, deze kelder uit het begin van onze tijdrekening, ook het graf van Jezus Christus kan zijn geweest.’

‘Wat dacht Boudet over deze kwestie?’ vroeg Klein nu.

‘Boudet sprak er zich niet over uit. Hij schijnt aangenomen te hebben dat Jezus Christus wel degelijk gestorven is aan het kruis en dat Maria Magdalena hier in het Franse zuiden alleen zijn nageslacht in veiligheid heeft gebracht. Het koningsgraf dat hij ontdekt had mocht dan dateren uit het begin van onze tijdrekening, hij bracht het voor de rest alleen in verband met Sigisbert, de Verloren Koning.’ Rahn toonde Klein weer een ander papiertje en las het zelf voor: ‘Wees in staat om de inhoud van deze tekst te achterhalen. Wat ik zorgvuldig bescherm, voert tot het rijk van de beer, de verborgen S. Ardant… Ursus is Latijn voor beer en Sigisbert noemde men al eens “le rejeton ardent”, in deze tekst aangeduid als S. Ardant. Het woord staat ook bijna letterlijk zo in het boek van Boudet. Kijk, hier… Sardan.’

‘De vervaagde inscriptie op de keldermuur,’ mompelde Klein. ‘De letters A, R en D… Best mogelijk dat de ontbrekende letters E, N en T zijn.’

‘En dan zijn er nog de rode marmerplaten… Rood is de koningskleur. Rood marmer wordt vaak aangetroffen in koningsgraven.’

Obersturmführer Klein was nog niet geheel overtuigd. ‘Hoe wist Boudet, de eenvoudige pastoor van Rennes-les-Bains, het klaar te spelen in een meer dan vijfentwintig kilometer verderop gelegen parochie een gedenksteen te plaatsen voor een dode pelgrim die nooit had bestaan?’

‘Boudet moet de steun gekregen hebben van machtige en kapitaalkrachtige heren achter de schermen…’ zei Rahn.

Dieter Klein dacht aan het netwerk van satanistische kringen, dat door het onderzoek van zijn vader was blootgelegd. De rol die een aantal eenvoudige pastoors van het fin de siècle daarin hadden gespeeld: Saunière, Van Haecke… en Henri Boudet?

‘Wat denkt u erover?’ vroeg Klein.

‘Boudet behoorde ongetwijfeld tot een geheim genootschap dat in alle stilte werkte aan het herstel van het koningshuis der Merovingen,’ antwoordde Rahn zonder een spoor van aarzeling. ‘Om een nieuwe, wettige koning van Frankrijk naar voor te schuiven, moesten ze ten eerste bewijzen dat Sigisbert IV wel degelijk had bestaan, en ten tweede dat hun mannetje een afstammeling was van de Verloren Koning. Daarom was het graf van Sigisbert IV zo belangrijk. Misschien bevatte het niet alleen een reliekschrijn met zijn hoofd, maar ook allerlei oorkonden die onomstotelijk bewezen dat het wel degelijk om koning Ursus ging. Misschien bevatte de kelder zelfs een stamboom, die niet alleen de afstammelingen maar ook de voorzaten van Sigisbert IV aanwees…’

Klein glimlachte, maar dat veranderde niets aan de uitdrukking op zijn gezicht. In zijn hele houding lag ook nog steeds dezelfde dodelijke ernst. ‘U bent een voorzichtig man, Obersturmführer Rahn. Zelfs nu nog houdt u een slag om de arm.’

Rahn haalde de schouders op. ‘Het enige dat wij met zekerheid weten, is dat de erfgenamen van Sigisbert er alles aan hebben gedaan om de wereld te laten geloven dat Sigisbert nooit heeft bestaan. Ze waren bang dat zij anders, net als Dagobert, omgebracht zouden worden. Als Sigisbert nooit werd geboren, was hij ook niet gestorven en dan mocht zijn graf natuurlijk in geen geval gevonden worden. Een oude Romeinse bankkluis vormde een geschikt toevluchtsoord. Sigisbert, zijn graf, zijn afstammelingen losten als in rook op. Zolang een wettige erfgenaam van de Merovingen gevaar liep door een ander koningshuis opgejaagd, vervolgd en vermoord te worden, zou men het geheim bewaren. Zodra het tij keerde, zou de nieuwe Merovingenkoning zich bekend maken…’

‘Maar het tij keerde niet…’

‘Nee,’ zei Rahn met een diepe zucht. ‘Het tij keerde niet…’

WWW.SQUIDOO.COM/PATRICK-BERNAUW-ONLINE

40 - Just Have A Vision!

2010-07-05T15:09:00.000+02:00

Skull Mountain - Schedelberg in de Jeruzalemkerk,

zie ook De Geheimen van Brugge

40.

De sensatiepers besteedt veel aandacht aan de kinderen. Zolang zij zich kunnen herinneren, spelen ze al in de ruïnes van het kasteel van Mesen.

Hun ouders hebben hen gewaarschuwd. ‘Er dwalen vieze ouwe mannetjes rond,’ hebben ze gezegd. ‘Er liggen gevaarlijke kidnappers op de loer. En het wemelt er van het ongedierte.’

Maar het is boter aan de galg geweest en nu spelen de kinderen King Kong.

Het is een dag van wolken. Witte, grijze, bruingele wolken. Roest vreet aan metaal dat ooit uitbundig heeft geschitterd in het zonlicht. Tussen het puin groeit spichtig, vuilgroen gras.

Drie jongens en twee meisjes gaan achter de reusachtige gorilla aan, die het knapste meisje van de bende – de mooie filmster – heeft geschaakt. Op het witte doek is het een gevaarlijke onderneming. De jungle rond Skull Mountain, waar King Kong zijn nest heeft, wemelt van bloeddorstige voorhistorische dieren en woeste inboorlingen. Het kasteeldomein vormt op zijn manier ook een jungle van steen en traag afbrokkelende gebouwen, een oerwoud van gebroken ramen en lege kamers waarin de klank van je stem hol weergalmt en je voetstappen grote sporen achterlaten in het stof.

Met pijl en boog, plastic machinegeweren, waterpistolen en laserstraalwerpers verkennen de kinderen de nauwe wegeltjes die zich te pletter storten tegen een blinde muur en gaan ze op zoek naar de Schone, die gevangen wordt gehouden door het Beest. Ver weg blaast King Kong op de koehoorn die zijn ouders als souvenier van een reis naar Zwitserland hebben meegebracht. Het scheurende geloei echoot tussen de muren. En iemand – iéts? – antwoordt.

Een van de jongens heeft met zijn laserkanon in een hoop vuilnis gepord, in een verloren hoek van het domein. Hij hoopt zijn vriendje – Kongmasker op het hoofd, koehoorn bij de hand – te zien verschijnen, al of niet in het gezelschap van de mooie filmster. Maar hij legt alleen het schoentje bloot van wat een jonge vrouw blijkt te zijn geweest.

Onverwijld waarschuwen de kinderen de politie, die tijdens een persconferentie verklaart dat de jonge vrouw op haar rechterzijde in een ondiepe kuil lag, met het gezicht naar de grond gedraaid, de armen onder het hoofd geschoven en de benen zo ver achteruit getrokken dat de voeten tegen de dijen lagen. Omdat er geen handtasje of portefeuille werd gevonden, vreesde men aanvankelijk dat de jonge vrouw niet onmiddellijk geïdentificeerd zou kunnen worden.

Het onderlichaam van de jonge vrouw was naakt. Haar jeans was van haar heupen gestroopt en als een strik rond haar enkels gedraaid. Haar slipje ontbrak. Dit alles deed veronderstellen dat geslachtsverkeer had plaatsgevonden.

De gerechtelijke artsen die nog dezelfde dag sectie verrichten, komen tot de conclusie dat de doodsoorzaak verstikking is. Er werd aarde aangetroffen in de mond en de luchtpijp. De neus van het slachtoffer was gebroken en de rechterlong ingedrukt. Deze verwondingen waren ontstaan door zware klappen die het slachtoffer ook het bewustzijn hadden doen verliezen, waarna zij levend was begraven. Betrekkingen hadden niet plaatsgevonden.

‘Het was Herbert Ducaju, de parkwachter van het kasteeldomein van Mesen, die het stoffelijk overschot identificeerde als dat van Magdalena Christiaenssens, geboren in 1973 te Brugge. Ducaju verklaarde dat hij juffrouw Christiaenssens voor het laatst in leven had gezien in de kapel van het kasteeldomein van Mesen, bij de gedenksteen voor Gustave Vison. De jonge vrouw verkeerde daarbij in het gezelschap van haar psychotherapeut, de heer P.M. die een praktijk heeft te Gent.’

Maarten staat in de enige krantenwinkel van Ouddorp, waar ik nog steeds logeert in het huis van mijn stervende oudtante Germaine. In de enige Vlaamse krant die ze in de winkel hebben, leest hij het artikel over de dood van Lena. Hij schreeuwt het uit.

En schrikt wakker uit de nachtmerrie. Hij is in slaap gevallen met het Evangelie van Magdalena op schoot, overmand door vermoeidheid. Lena had gedroomd van Vera – hoe zij in het kasteeldomein werd gevonden door spelende kinderen – en Maarten heeft gedroomd van Lena.

Maarten huivert. Het manuscript ligt open op een pagina van het hoofdstuk waarin Dieter Klein en Otto Rahn de coderingen van pastoor Boudet ontcijferden. Door de vermoeidheid is het nauwelijks tot zijn bewustzijn doorgedrongen wat hij daar heeft gelezen, maar zijn onderbewustzijn heeft gebruik gemaakt van zijn droom om hem op een belangrijk brokje informatie te wijzen.

‘Gustave Vison,’ prevelt hij. ‘Natuurlijk!’

Hals over kop verlaat hij het huis van zijn oudtante Germaine. Hij brengt de memoires van Lena naar de post en verstuurt het dikke pak aangetekend naar Paul Daniels, samen met een kort begeleidend briefje.

Hij moet dringend terug naar de Graalburcht, heel erg dringend – misschien is het zelfs een zaak van leven of dood. Want eindelijk weet hij waar Lena te zoeken, en waarom.

Just have a vision!

WWW.SQUIDOO.COM/PATRICK-BERNAUW-ONLINE

39 - Otto Rahn, of: de echte Indiana Jones

2010-06-28T16:18:00.001+02:00

39.

Februari 1939… Vier dagen eerder was Dieter Klein in Frankfurt vertrokken met de wagen die Ahnenerbe hem ter beschikking had gesteld. Nu naderde hij eindelijk zijn bestemming: domein Fontrouge, in het dorpje Monthaut, nabij Limoux in Frankrijk. Hij was door Nîmes gekomen, had de Camargue doorkruist en Saintes-Maries-de-la-Mer bezocht, was daarna via Montpellier en Béziers dwars door het land van de katharen gereden, richting Carcassone.

Voorbij Limoux was er geen sprake meer geweest van iets dat leek op een weg. In het nauwelijks verharde grindpad zaten enorme gaten en scheuren. Het regende al de hele dag en Klein moest zijn snelheid beperken tot hij nauwelijks harder ging dan een voetganger. Het bochtige pad begon steeds meer op een middeleeuws karrenspoor te lijken, dat verloren liep in de beukenbossen. Het grootste deel was weggespoeld en het water stroomde van de hellingen.

Dieter Klein bereikte een min of meer open plek in het bos. Achter een gordijn van regen doemde nu een prachtig groen dal voor hem op, waarin het kleine landhuis verborgen lag dat Ahnenerbe voor Otto Rahn had gehuurd. Klein reed een houten bord voorbij, waarop in grote rode letters Domaine Fontrouge stond geschreven.

Dit was de eerste buitenlandse missie van Obersturmführer SS Dieter Klein. Hij voelde zich bijzonder gespannen, opgewonden ook. Voor hem persoonlijk hing enorm veel af van het welslagen van deze opdracht. Falen was geen optie.

Dieter Klein stopte voor het landhuis en doofde de lichten. Een donkere gestalte kwam naar buiten gelopen met een grote zwarte paraplu. Klein rende onder de paraplu van Otto Rahn naar binnen.

‘Welkom,’ zei Rahn, toen ze in de zitkamer stonden, sober gemeubileerd met een tafel, stoelen en een kast in eikenhout. De witgekalkte muren werden alleen versierd door boeketjes gedroogde bloemen – lavendel, muguet. De ruimte werd slechts verlicht door het vuur in de haard en door een olielamp, bevestigd aan de zoldering van verweerd en zwartberookt hout.

Rahn had een ferme handdruk, maar een schuwe blik. En er stond zweet in zijn handpalmen. Klein had zijn dossier grondig bestudeerd en kende het zo goed als uit het hoofd. Otto Rahn werd geboren in 1904 in Michelstadt als zoon van Karl Rahn en Clara Hamberger. Een begaafde knaap, met grote belangstelling voor muziek en geschiedenis. Dank zij Richard Wagners Parsifal werd zijn aandacht getrokken door de Parzival van Wolfram von Eschenbach. Hij nam zich voor een doctoraalscriptie te wijden aan Kyot de Provençaal, bij wie Wolfram beweerde de inspiratie gevonden te hebben voor zijn verhaal. Hij droomde van de troubadours, de katharen, de Languedoc, maar zag zich genoodzaakt in Berlijn de eindjes aan elkaar te knopen door filmscripts te schrijven of vertalingen te maken in opdracht van klinkende namen als Erich-Maria Remarque, Max Reinhardt, Fritz Lang. In Génève, bij een bevriende familie van diplomaten, had hij uitstekend Frans geleerd en ook een aardig mondje Engels.

In 1931 trok Otto Rahn eindelijk naar het Franse zuiden en vestigde hij zich in het enigszins in verval geraakte kuuroord Ussat-les-Bains, gelegen in de Pyreneeën, enkele kilometers van de Spaanse grens en het miniatuurstaatje Andorra. Hij ontving er veel Duitse, Nederlandse, Zwitserse vrienden en zelfs een Amerikaan, Nat Wolff genaamd, die niet echt goed uit de voeten kon met de Engelse taal. Wat niet zo verwonderlijk was, aangezien Nat Wolff geen Amerikaan was, maar een Duitser die in werkelijkheid Karl Wolff heette en het ondertussen al tot hoofd van de generale staf van Heinrich Himmler had geschopt. In het vredige Ussat deed al gauw het gerucht de ronde dat er een Duits spion was neergestreken. Dat was niet helemaal correct. Otto Rahn werd immers op onderzoek gestuurd naar de streek van Montségur door Alfred Rosenberg, de mystieke filosoof en ideoloog van de nazipartij, die de Graal beschouwde als raciaal Duits erfgoed.

In 1932 kocht Rahn het hotel Les Maronniers voor de ronde som van twintigduizend francs. In Ussat vroeg iedereen zich af waar hij dit aanzienlijke bedrag vandaan had. De Sureté Nationale stelde een onderzoek in, maar trof geen maatregelen. Rahn verklaarde dat hij in de streek verbleef om de katharen te bestuderen, en dat was niet gelogen. Hij werd in het rapport van de Sureté beschreven als een jongeman van één meter zeventig, met lichte ogen, kastanjebruin haar en een snorretje. Un beau garçon, quoi!

Rahn kon nog steeds een mooie man genoemd worden, stelde Klein niet zonder een steek van jaloezie vast. Het verblijf in het concentratiekamp had hem nochtans getekend. Er waren diepe groeven in zijn gezicht verschenen en hij had iets zorgelijks gekregen.

Rahn zette Klein een schotel met brood en kaas voor en ontkurkte een fles wijn. ‘Hoe is de reis verlopen?’ informeerde hij vriendelijk.

‘Prima,’ antwoordde Dieter Klein kortaf.

Rahn legde Klein het boek voor dat de aanleiding was geweest voor de verre reis van de Obersturmführer: La Vraie Langue Celtique et le Cromleck de Rennes-les-Bains, verschenen in 1886 te Carcassone. Het boek van 310 bladzijden was van de hand van Henri Boudet , pastoor van Rennes-les-Bains, een klein kuuroord in het departement van de Aude, vlak bij Rennes-le-Château en Monthaut. Boudet was een goeie vriend geweest van Bérénger Saunière, de parochiepriester van Rennes-le-Château die in zijn kerk een schat of alleszins een geheim gevonden zou hebben dat hij te gelde kon maken. Volgens Rahn had hij echter slechts een klein deel van die schat of dat geheim gevonden.

‘Mijn informante…’

Klein snoof. ‘Uw vriendinnetje…’

‘Tita was ervan overtuigd dat het grootste deel van het geheim in dit boek van pastoor Boudet te vinden moest zijn. En zij stond met die mening niet alleen, Herr Klein. De boodschap die Boudet in zijn boek had verstopt, werd echter gecodeerd en er was nog altijd niemand in geslaagd de code te breken.’

‘Mijn vader verwachtte niet veel van al die sporen van de Graal die men hier meende te ontwaren,’ zei Klein bars. ‘Hij had veel meer vertrouwen in het Vlaamse spoor. En niet ten onrechte.’

‘Het ene hoeft het andere niet in de weg te staan.’

‘Ga verder.’

‘Boudet liet vijfhonderd stuks drukken van La Vraie Langue Celtique, op zijn eigen kosten. De meeste exemplaren schonk hij weg aan vrienden en kennissen, maar ook de koningin van Engeland kreeg er eentje op. De inhoud van zijn boek was ronduit krankzinnig; geleerden dreven er dan ook de spot mee. Het boek van Boudet zou met andere woorden al lang vergeten geweest zijn als hij geen goeie vriend van Saunière was geweest en als hij niet in de buurt van Rennes-le-Château had gewoond en gewerkt. Stilaan begon het gerucht de ronde te doen dat de krankzinnige inhoud wel eens alles te maken kon hebben met het geheimschrift dat Boudet had gehanteerd. Zo probeerde hij in zijn boek onder meer te bewijzen dat zowat alle Europese talen waren afgeleid van het Engels. Neem nu bijvoorbeeld de Oude Belgen – de Nerviërs en de Menapiërs en al die andere volksstammen die door de legioenen van Caesar onder de voet werden gelopen. Welnu, volgens Boudet was het de taak van de druïden aan plaatsen, rivieren, volkeren enzovoort een passende naam te geven, in overeenstemming met hun voornaamste kenmerken. Het woordje Belgae werd indertijd dan ook doodgewoon afgeleid van twee Engelse werkwoorden: to pale (met palen omringen) en to cow (afschrikken). De Belgen waren kortom een volkje dat zijn dorpen met palen omringde om de vijand af te schrikken. Op die manier verklaarde Boudet honderden woorden.’

Het Franse liefje van Otto Rahn was erin geslaagd een exemplaar van het bijna onvindbaar geworden boek van Boudet op de kop te tikken en had het bestudeerd.

‘Het werd Tita al snel duidelijk dat het boek een of andere gecodeerde boodschap moest bevatten. Die pastoor was toch niet gek? Waarom gaf hij dan op zijn eigen kosten een boek vol nonsens uit! De vraag was alleen welke code hij gebruikt had. Het werd een zenuwslopend zoek- en puzzelwerkje. Op zeker ogenblik werd Tita’s aandacht getrokken door één bepaalde verklaring van Boudet. In de naam van een stad uit de Oudheid, Syphax, vond de pastoor ook weer twee Engelse werkwoorden terug. Als je de plaatsnaam splitste, kreeg je immers to see (zien) en to face (in het gezicht kijken, onder ogen zien). En daarmee speelde Boudet zijn lezers de sleutel van de code in handen!’

Otto Rahn slaagde er niet in een spoortje van triomf uit zijn stem te weren. Zijn ogen die net nog zo dof in zijn gezicht hadden gestaan, gingen zowaar weer schitteren van een jongensachtige opwinding. Hij maakte aanstalten om Klein nog eens in te schenken en toen die met een handgebaar weigerde, schonk hij zijn eigen glas vol en dronk het voor de helft leeg. De Obersturmführer had het brood, de kaas en de wijn nauwelijks aangeraakt.

‘Als je dezelfde plaatsnaam anders splitst, namelijk als Sypha-x, krijg je ook een andere betekenis: a cipher to x. Het Engelse woord cipher kan zowel “nul” als “cijfer” betekenen, maar het wordt ook gebruikt in de betekenis van “geheimschrift”. En to x kan zowel betekenen “een röntgenfoto maken” als “nauwkeurig onderzoeken”!’

‘In 1886, toen het boek van Boudet verscheen, moest dokter Röntgen zijn x-stralen nog uitvinden,’ merkte Klein kritisch op.

‘Maar de andere betekenis – “nauwkeurig onderzoeken” – bestond toen al,’ zei Rahn onverstoorbaar. ‘Het boek van Boudet was met andere woorden een geheimschrift dat nauwkeurig onderzocht moest worden! Dàt was de boodschap die uit de naam Syphax te voorschijn kwam! Alle woorden die Boudet zogenaamd verklaarde in zijn boek, waren onderdelen van een geheimschrift en allemaal dienden ze nauwkeurig onderzocht te worden. Enkele honderden woorden wachtten op nader onderzoek…’

‘En voor iedere naam die Boudet zogenaamd verklaarde, heeft juffrouw Gadal een andere verklaring gezocht?’

‘Ik geef toe dat het enigszins ongeloofwaardig klinkt, maar het is een feit dat zij op basis van de aanwijzingen die zij op deze manier gevonden heeft bepaalde… ontdekkingen heeft gedaan,’ zei Rahn.

‘En toen heeft zij uw hulp ingeroepen?’

‘En heb ik permissie gekregen om haar onderzoek ter plaatse verder te zetten, inderdaad. En nu…’

‘Nu ben ik zeer moe en zou ik graag gaan slapen, meneer Rahn,’ viel Dieter Klein hem bruusk in de rede. ‘We kunnen het morgen verder over uw zaak hebben.’

Klein vertrouwde Rahn voor geen cent én hij had nog steeds weinig op met zijn stelling als zou de Graal in de Midi moeten gezocht worden, en niet in Vlaanderen. Stel dat Rahn het bij het rechte eind had en dat het levenswerk van zijn vader in diskrediet werd gebracht! Dieter Klein mocht er niet aan denken.

‘Zoals u wil,’ zei Rahn. En hij ging Dieter Klein voor naar het slaapvertrek dat hij voor de SS-officier in gereedheid had gebracht.

Dieter Klein kleedde zich uit en ging naar bed, maar hij slaagde er niet in de slaap te vatten. In gedachten overliep hij nogmaals het Dossier Otto Rahn. Hoe Rahn in Ussat vriendschap had gesloten met de gepensioneerde onderwijzer, geleerde en speleoloog Antonin Gadal… en vooral met zijn dochter Jeanne, die Rahn om een reden die alleen hem bekend was ‘Tita’ noemde. Antonin en Tita Gadal dweepten met het kathaarse verleden van de streek. Samen met Rahn exploreerden zij de grotten, die volgens Gadal door de katharen werden gebruikt als tempels en – toen ze genadeloos vervolgd werden door de kerk – als schuilplaats. Ze bogen zich ook over de raadselachtige rotstekeningen in de grotten, waarvan ze het mysterie poogden te ontsluieren. Een vriend van Gadal, de ingenieur Arnaud, geloofde dat de legendarische schat van de katharen niets met goud te maken had, maar alles met hun geheime doctrine, neergelegd in manuscripten als het ‘authentieke’ Evangelie van Johannes. Deze unieke stukken zouden verborgen zijn in een schuilplaats van de berg, de beroemde Poch van Montségur. De lieve, maar bejaarde en wat mallotige gravin Puyol-Murat behoorde eveneens tot het gezelschap Graalfanaten dat steeds vaker samen optrok. Zij was een occultiste die beweerde af te stammen van Jacques de Molay en in één moeite door ook van de kathaarse martelares Escarlamonde, die na de val van Montségur als een duif naar de hemel zou zijn opgestegen en daarbij ook de Graal zou hebben meegenomen. Tot de vaste kliek van Rahn en de Gadals behoorden ten slotte nog Déodat Roché, die eveneens ten stelligste geloofde in de Pyrenese Graal, en Maurice Magre, die in 1937 de Société des amis de Montségur et du Saint-Graal zou stichten.

In oktober 1932 ging de zaak van Otto Rahn failliet; in werkelijkheid waren de fondsen van Rosenberg uitgeput. De Graalqueeste van Rahn in de streek van Montségur werd financieel drooggelegd. Zijn onderzoek had geen enkel tastbaar resultaat opgeleverd en hij verliet Ussat, om het jaar daarop zijn bevindingen openbaar te maken in het werk Kreuzzug gegen den Gral. Montségur was de Graalburcht Munsalvaesche van Wolfram von Eschenbach, zijn Parsifal was graaf Trencavel die zijn katharenland wanhopig verdedigde tegen de pauselijke legers, en de Graal was de schat van de katharen die in de grotten van Ussat werd verborgen. Rahn identificeerde de Graal niet als de kelk van het Laatste Avondmaal of de schaal waarin het bloed van Christus werd opgevangen, maar – net als Wolfram – als een edelsteen die volgens oeroude mythen ooit de kroon of het voorhoofd van de gevallen engel Lucifer sierde en die hem kennis zou geschonken hebben.

Op 13 december 1933 had Otto Rahn het lidmaatschap aangevraagd van de officiële Reichsschrifttumskammer – een voorwaarde zonder dewelke zijn werk niet kon verschijnen. Daarbij verklaarde hij Ariër te zijn en de literatuur in nationaal-socialistische geest te beoefenen. Maar dit was flagrant in tegenspraak met de onloochenbaar sympathiserende toon die de auteur aansloeg in de passages van de Kreuzzug waarin hij de bijdrage schetste die de joodse gemeenschap in de Midi had geleverd aan de plaatselijke cultuur en economie.

In 1934 brak een bloedige strijd los tussen de bruinhemden van de SA en de zwarte stoottroepen van de SS. De Führer van de SA, Ernst Röhm, werd geëxecuteerd en in de Nacht van de Lange Messen vond een bloedbad plaats waarbij honderden SA-ers werden omgebracht. Dit alles gebeurde in München en Otto Rahn was er getuige van. Onder de slachtoffers waren heel wat van zijn vrienden. Het vervulde hem met paniek, hij wilde naar de Ariège vluchten, naar de dochter van Antonin Gadal, met wie hij nog steeds correspondeerde. Maar in de gegeven omstandigheden was het voor een sympathisant van de SA onmogelijk een uitreisvisum voor Frankrijk te bekomen. Italië lukte nog wel.

Toen de politieke situatie het toestond, reisde Rahn naar Parijs in verband met een Franse vertaling van zijn boek. Van een onbekende afzender ontving hij daar een telegram met felicitaties voor zijn Kreuzzug, gekoppeld aan het voorstel om in dezelfde geest een tweede werk te schrijven. Eveneens telegrafisch werd hem een som overgemaakt om eventuele schulden te vereffenen en zijn reis naar Berlijn te betalen. Financieel had Rahn het bijzonder moeilijk, hij ging dan ook dankbaar in op het voorstel. In de Duitse hoofdstad kwam hij er achter dat het telegram afkomstig was van Heinrich Himmler, de Reichsführer SS, die door Karl Wolff op de Kreuzzug opmerkzaam was gemaakt.

‘Ik heb eindelijk de tijd gevonden om het boek van Rahn grondig te lezen,’ zei Himmler. ‘U hebt gelijk als u stelt dat de Graal onmogelijk door een jood naar Frankrijk kan gebracht zijn. Ongetwijfeld is dit het werk geweest van het Germaanse volk der Westgoten, die de Graal bij de plundering van Rome hebben buitgemaakt. Spreekt de Führer zelf niet van “de Graal van het Duitse bloed” en laat hij zich niet afbeelden als een Graalridder? Wij delen uw fascinatie voor de katharen, Herr Rahn, die het joodse Oude Testament verwerpen, en wij verwelkomen iedere aanval op het kleinburgerlijke christendom met open armen! Om de christelijke wereldorde in Germaanse zin om te vormen, moeten wij een beroep doen op alle mogelijke occulte ideologieën. Het is onze plicht aan te tonen dat de magie van de Graal niets vandoen heeft met christelijke waarden of met het Midden Oosten, maar wortelt in een arisch oer-Germanendom. Wij zijn geroepen om de oud-Germaanse rituelen tot nieuw leven te wekken, Herr Rahn! U moet uw werk bijgevolg in dezelfde geest verder zetten. Wij beschikken nu over de mogelijkheden om u daartoe de gelegenheid te geven. Ik kan u een maandwedde in het vooruitzicht stellen van duizend Reichsmark, vrij van belasting, uiteraard vermeerderd met een vergoeding voor bijkomende kosten, en de beschikking over een bureau met secretaresse. U zult dan wel het uniform van de SS moeten dragen en deelnemen aan militaire oefeningen.’

In mei 1935 ging Otto Rahn aan het werk, vooralsnog als burgerlijk ambtenaar, in de afdeling Prehistorie en Vroege Geschiedenis van het Rasse- und Siedlungshauptamt van de SS in München. Op 29 februari 1936 schreef generaal Karl Wolff, inmiddels hoofd van de generale staf van Heinrich Himmler, een dienstnota waarbij Otto Rahn op bevel van de Reichsführer SS tot de SS werd toegelaten. Het jaar daarop kreeg hij de graad van Untersturmführer en werkte hij op de generale staf. In de zomer van 1937 verscheen Luzifers Hofgesinde, het werk dat hij geschreven had in opdracht van Himmler, maar dat al bij al slechts een flauw afkooksel was van zijn Kreuzzug gegen den Gral. Rahn nam nu wel duidelijk stelling in tegen ‘het internationale jodendom’: ‘Met het katharisme bleef een van Judea en het roomse Vaticaan onafhankelijke macht actief, tot in de 13de eeuw, de tijd van Chrétien de Troyes; een kracht die het niet nodig had zich van alle joodse mythologie te ontdoen, omdat zij die nooit overgenomen had.’

Aan de Nacht van de Lange Messen had Rahn niet alleen een depressie, maar ook een alcoholverslaving overgehouden. Zo raakte hij kort na het verschijnen van Luzifers Hofgesinde betrokken bij een dronkemansincident, waardoor ‘een smet geworpen werd op het blazoen van de SS’. Rahn werd gedegradeerd en moest bij wijze van straf als gewone SS-man aan de slag in het concentratiekamp van Dachau. Zijn werk als kampbewaker vervulde hem met diepe weerzin. Begin 1938 meldde generaal Karl Wolff aan de Reichsführer SS dat Otto Rahn hem nog steeds niet het certificaat van raszuiverheid had bezorgd, waaruit zijn onverdacht arische afkomst moet blijken, maar dat dit zo gauw mogelijk in orde gebracht zou worden. In de loop van datzelfde jaar bezorgde Tita hem de informatie met betrekking tot het gecodeerde boek van pastoor Henri Boudet. Otto Rahn nam onverwijld contact op met Karl Wolff en werd prompt ontslagen van bewakingsdienst en definitief overgeplaatst naar het commando van de Totenkopfverbände. Tevens werd hij bevorderd tot Obersturmführer.

WWW.SQUIDOO.COM/PATRICK-BERNAUW-ONLINE

38 - Van Ahnenerbe tot Ultima Thule & de Wewelsburg: Nazi Mystiek

2010-06-22T13:37:00.001+02:00

38.

Lena had enkele jaren op kot gezeten in de Tuinwijklaan, achter het Sint Pietersstation van Gent. Toen ze de kans kreeg om te doctoreren op Jan Van Eyck en dit werk te combineren met een parttime job als assistente aan de universiteit, had ze geen moment geaarzeld. Ze was op zoek gegaan naar een wat ruimer en comfortabeler onderkomen en had vlak bij haar kot, in een doodlopend steegje, een charmant huisje gevonden. Lena besefte heel goed dat haar vader haar alleen financieel bleef ondersteunen omdat opa Jacob het zo wilde. Opa Jacob was zelfs zo ver gegaan een rekening voor haar te openen, waarschijnlijk zelfs zonder medeweten van haar vader. Ze wist niet wat er zou gebeuren nu opa Jacob dood was. De relatie met de rest van haar familie was meer dan verzuurd. Maar het maakte ook niet zoveel meer uit of ze een toelage bleef ontvangen van haar vader of niet. Ze kon nu perfect op haar eigen benen staan; ze had het geld van de familie Christiaenssens niet langer nodig.

Met de instemming van de eigenaars had ze op het gelijkvoers van het huisje in de Gouden Regenstraat, zij aan zij met Kurt, een muur weggehaald, zodat de twee kleine kamertjes nu één wat grotere ruimte vormden. Die ruimte had ze nodig om te kunnen ademen. Samen met Kurt en met de eigenaars had ze plannen gemaakt om de ramen groter te maken, zodat het licht volop naar binnen kon stromen. Ze zouden nieuwe vloeren leggen en die vreselijke schouw afbreken. Lena was vast van plan zichzelf te verbouwen tot een jonge vrouw die geen uitstaans meer had met het meisje dat ze ooit was geweest. De verbouwingen zouden zowat de concretisering zijn van haar onafhankelijkheid, van haar zelfstandigheid. Ze had zelfs plannen gemaakt om haar naam te veranderen, maar toen bleek dat dit juridisch geen sinecure was, had ze die gauw weer overboord gegooid.

In haar herinneringen galmden nog lang daarna de slagen van de hamer op de kop van de steenbeitel. Lena had er een intens plezier in gevonden, er zo met de inzet van al haar krachten op los te kloppen. Al vlug zaten zij en Kurt van kop tot teen onder het stof en kregen ze een plakkerige mond, maar een pilsje spoelde de nare smaak zo weer weg. Vreemd genoeg had ze, net door dit afbraakwerk, het gevoel gekregen eindelijk met iets constructiefs bezig te zijn. Samen bouwden ze iets op, zij en Kurt… en nu bleef het gepieker tenminste achterwege. De namen die ze voordien als een mantra voor zich uit gefluisterd had – Lisa, Vera, Ilse – werden naar de achtergrond van haar bewustzijn verdrongen. ’s Avonds waren Kurt en zij zo afgepeigerd geweest dat ze meteen in slaap vielen; geen nachtmerries meer, geen witte nachten. Haar angsten waren het zwijgen opgelegd.

Nee, Lena zou geen duimbreed wijken van de koers die ze voor zichzelf had uitgestippeld. Gesteund door Kurt, zou ze voortaan haar eigen keuzes maken en zich niet langer door haar familie laten voorschrijven hoe ze moest leven. Ze zou niet toegeven aan de dreigementen van haar vader, van haar grote broer Jan en zich een eigen nest verwerven, een huis waar ze thuis kon komen. Ze droomde van een tuin met azalea’s en rododendrons, van de witte bloesems van kersenbomen in een boomgaard, waardoor het ook in juni nog kon gaan sneeuwen.

Op de ochtend die volgde op de begrafenis van opa Jacob ontwaakte Lena stram op de sofa in de zitkamer van het kleine huisje in de Gouden Regenstraat. Ze zette koffie in de keukenhoek en keek naar de mist die tegen de ramen kleefde, terwijl ze dacht aan Dieter Klein die als een duiveltje uit een doosje naast haar was opgedoken op het allerlaatste tochtje dat ze samen met opa Jacob had gemaakt. Daarna hadden ze iets gedronken in een cafeetje in de buurt van het kerkhof en waren ze naar het hotel gegaan waar de oude man logeerde. Klein had zijn kamer opgezegd en Lena had hem in haar auto meegenomen naar Gent. Ze wilde zijn hele verhaal te horen krijgen, hij kon zo lang bij haar logeren. Klein had het aanbod dankbaar geaccepteerd. Doodop was hij de vorige avond laat de trap op gestrompeld, naar haar slaapkamer. Op zijn minst nog een paar uur had Lena beneden op de sofa met de ogen open liggen luisteren naar het hoesten van de oude man.

De mist begon langzaam maar zeker op te trekken. Vanuit de keukenhoek kon Lena reeds, door de flarden heen, de contouren van de huizen aan de overkant van het stille straatje zien. En de gestalte, die plotseling opdoemde uit de mist en die ze maar al te goed herkende.

Ze trok zich ijlings weg van het raam. Een paar seconden later werd er aangebeld. Onwillekeurig hield ze de adem in. Er werd nogmaals gebeld, langer, dringender – maar ze was niet van plan open te maken voor haar grote broer Jan.

‘Lena! Ik weet dat je er bent! Doe open!’

‘Ik denk er niet aan, Jan! Ga weg of ik bel de politie!’

‘Lena! Wij moeten praten!’

‘Wij hebben elkaar niets meer te vertellen, Jan! Ik heb de politie al gebeld! Ze kunnen hier elk ogenblik zijn!’

Jan ging weg. Lena draaide zich om; al haar spieren deden pijn, alsof ze in die paar minuten totaal waren verkrampt.

In de zitkamer, waarvan ze nog niet zo lang geleden samen met Kurt de muren opnieuw had behangen, stond Dieter Klein. Hij hield een pistool in de hand.

‘Is hij weg?’

Ze knikte.

‘Goed zo,’ zei hij. ‘Dan kunnen we ontbijten.’

Jaren geleden, kort na haar studententijd, in het huisje aan de Gouden Regenstraat, had Dieter Klein haar met horten en stoten en voortdurend onderbroken door hoestbuien en droge kuchjes geschetst hoe tijdens het interbellum het kruis van Christus langzaam maar zeker verdrongen werd door het hakenkruis, bij wijze van openlijke verloochening van het Evangelie. Want in het nieuwe Duitsland kon slechts plaats zijn voor één goddelijke Führer.

In 1925 kregen zowat alle Duitse en Oostenrijkse geleerden een brief die klonk als een ultimatum: ‘Men moet nu kiezen: voor of tegen ons. Tegelijk met de zuivering van de politiek door Hitler, zal Hans Horbiger de valse wetenschappen wegvagen. De leer van het eeuwige ijs zal het teken zijn van de vernieuwing van het Duitse volk. Wees op uw hoede! Sluit u bij ons aan voor het te laat is!’

Hans Horbiger was een al wat oudere geleerde die eruitzag als een oudtestamentische profeet. Zijn leer bevatte een verklaring van de kosmos, die strijdig was met de officiële sterren- en wiskunde, maar die de juistheid van de oude mythen bewees. De beweging van Horbiger – de Welt-Eis Lehre, afgekort als Wel – publiceerde drie dikke werken, veertig populaire boeken en honderden brochures waarin ‘de sleutel tot het wereldgebeuren’ werd aangereikt. Geleerden met naam sloten zich aan. Hun voorvaderen uit het Noorden waren sterk geworden in sneeuw en ijs; nu zou een Oostenrijker – Hitler – de joodse politici verjagen terwijl een andere – Horbiger – afrekende met de joodse geleerden… en aldus zou het ijs opnieuw de wereld regeren. Naarmate de ideeën van Horbiger zich ‘in de geest van Parsifal’ duidelijker aftekenden, traden overeenkomsten aan de dag met de visioenen van Nietzsche en de mythologie van Wagner. Himmler en Hitler raakten in vervoering door de idee dat het Arische ras was afgedaald van de bergen van de eeuwige sneeuw, die bewoond werden door supermensen uit een ander tijdperk, en dat het voorbestemd was om over hemel en aarde te heersen.

‘Er is een Noordse, nationaal-socialistische wetenschap,’ zei Hitler, ‘die tegengesteld is aan de judo-liberale wetenschap. De in het Westen erkende wetenschap, zoals trouwens de judo-christelijke godsdienst die daar meelopers heeft, is een samenzwering die men moet uiteenslaan. Het is een samenzwering tegen de geest van de epische strijd en de magie die in het hart van de sterke mens wonen, een uitgebreide samenzwering die de deuren naar het verleden en naar de toekomst, voor zover zij verder reiken dan de korte spanne tijds der bekende beschavingen, voor de mensheid sluit, die haar berooft van haar oorsprong en haar fabelachtige bestemming, van haar samenspraak met de goden.’

‘En zo heb ik ook geloofd,’ zei Dieter Klein, ‘dat de hemellichamen ijsklompen waren, dat er reeds verscheidene manen op de aarde waren gestort en dat weldra ook de nieuwe maan zou vallen. Ik was er heilig van overtuigd dat de hele geschiedenis van de mensheid verklaard kon worden door de strijd tussen het ijs en het vuur. Ik wíst gewoon dat de mens niet voltooid was en dat hij aan de vooravond stond van een ontzaglijke mutatie, die hem de machten zou geven die de vroegere mens aan de goden toekende. Aan de nieuwe mensgod zouden zelfs de elementen gehoorzamen, want de nazi-ideologen konden het ijs overwinnen op aarde zowel als in de hemel.’

‘En wat geloof je daar nu nog van?’

Klein kuchte bitter. ‘Wij zouden het eeuwige ijs overwinnen… Maar in Stalingrad stierven onze soldaten met een dichtgevroren gat. Himmler en Hitler hebben alles op een hoop gegooid, Lena…. Maar dat is dan ook de enige grote fout die ze gemaakt hebben. Als ze al hun inspanningen in het teken hadden gesteld van de Graal…’

Hij schudde spijtig het hoofd. ‘Het nationaal-socialisme werd geschaduwd door een inwijdingsgenootschap, geleid door verborgen dogmata die veel verder uitgewerkt waren dan wat de leek kon lezen in Mein Kampf,’ legde hij uit. ‘Dit genootschap propageerde een veelvormige cultus van de supermens, die een verscheidenheid van riten en onderling nauwelijks samenhangende religies verenigde, met als voornaamste doel een verborgen vuur te onderhouden. Hierdoor moest de transmutatie van het lagere in het hogere bewerkstelligd worden. Alles was goed om die vlam te voeden, niets was onmogelijk. De natuurwetten werden opgeschort, de wereld was kneedbaar geworden, het universum stelde niets meer voor dan een droombeeld dat gewijzigd kon worden door het actieve denken van de ingewijden.’

In 1920 maakten Dietrich Eckardt – van beroep publicist-bohémien – en de architect Alfred Rosenberg een afspraak met Adolf Hitler in het huis van Richard Wagner in Bayreuth. In de drie daaropvolgende jaren, tot hij overleed als gevolg van het gifgas dat zijn longen had verschroeid, nam Eckardt de geestelijke vorming van Adolf Hitler voor zijn rekening. Het onderwijs dat hij de Führer verschafte, bestond uit ‘geheime leer’ en ‘propagandaleer’. In juli 1923 was Eckardt één van de zeven oprichters van de nationaal-socialistische partij. Toen hij in het najaar stierf, met een laatste gebed op de lippen voor zijn Kaäba – een zwarte meteoriet die hij naliet aan professor Oberth, een der geestelijke vaders van de ruimtevaart – was hij ervan overtuigd dat hij meer dan welke andere Duitser ook de geschiedenis zou beïnvloeden.

‘Hitler danste op de muziek van Eckardt. Hitler danste op de tonen van het geheim genootschap Thule. Net als Atlantis was Thule ooit het magische centrum van een verzwolgen beschaving. Maar niet al de geheimen van Thule waren verloren gegaan… En zo kon Thule nu met hogepriesters als Eckardt het magische middelpunt worden van het nazisme. Steunend ook op de theorieën van Horbiger, zou Hitler in staat gesteld worden over te gaan tot de biologische selectie van de mensgod. Wij zouden het leven op de hele aarde, de werkelijkheid zélf veranderen. Het waren de leden van de groep Thule die de wereld moesten regeren. Hun invloed zou zich over duizend jaren, tot aan de volgende zondvloed uitstrekken. Ze verbonden zich ertoe zelfmoord te plegen wanneer ze een fout begingen of het pact verbraken. En ze dienden ook mensenoffers te brengen. De uitroeiing, later, van driekwart miljoen zigeuners heeft om magische redenen plaatsgevonden, Lena. Op die manier moesten wij de onverschilligheid van de Machten overwinnen en hun aandacht op ons vestigen.’

In occulte kringen was het reeds in de late jaren twintig duidelijk wat de Duitse zwarte magiërs van plan waren. Terwijl ook in Engeland de leer van Horbiger werd verspreid, trachtte een groot aantal vooraanstaande Britten de openbare opinie te waarschuwen voor de opkomst van de nieuwe satanische religie. Kipling liet het tot op dat ogenblik onverdachte hakenkruis verwijderen, waarmee sommige van zijn boeken waren geïllustreerd. Lord Tweedsmuir publiceerde onder de naam John Buchan twee sleutelromans waarin de gevaren werden beschreven van een magische, op het Grote Kwaad gerichte ‘energiecentrale’ zoals de nazi’s die in Ultima Thule hoopten te vinden.

‘In 1937 werd de groep Ahnenerbe opgericht, een genootschap voor de studie van de nalatenschap der voorvaderen, met als geestelijk vader Frederic Hielscher en als algemeen administrator SS-kolonel Wolfram Sievers,’ zei Klein. ‘De doelstellingen luidden als volgt: “Het onderzoeken van de plaats, de geest, de handelingen, de nalatenschap van het Indogermaanse ras en het resultaat van dit onderzoek in een interessante vorm aan het volk bekendmaken. Het uitvoeren van deze opdracht moet geschieden door werkwijzen van wetenschappelijke nauwkeurigheid te gebruiken.” Twee jaar later verbond Himmler de organisatie aan de SS en in 1939 werd ze volkomen in de SS opgenomen. Op dat ogenblik beschikte Ahnenerbe reeds over vijftig instellingen. Ze stonden onder leiding van professor Wurst, een specialist in oude heilige teksten, die Sanskriet had gedoceerd aan de universiteit van München.’

Himmler had de SS inmiddels omgevormd tot een godsdienstige Zwarte Orde die haar leden, onverschillig tot welke graad van inwijding zij behoorden, van de wereld afschermde. Alvorens te trouwen, dienden SS-ers de toestemming te vragen aan hun oversten. Ze waren onderworpen aan een eigen rechtsmacht en werden onttrokken aan het burgerlijk gezag. Buiten de genadeloze wetten van de Orde – wie faalt, zal vernietigd worden en met hem zijn hele gezin – hadden zij geen andere plichten. Er bestond geen privéleven meer voor de strijdende monniken van de doodskop-SS, die eerst een seminarie doorliepen om daarna in de burchten ingewijd te worden in de geheimen van de orde. Himmler beperkte voor zijn elitekrijgers de hele leer tot vijf woorden: ‘Geloven, gehoorzamen, strijden, punt uit.’

In de Wewelsburg legde de jonge Dieter Klein een gelofte af. ‘Op die manier kreeg ik een onomkeerbare bovenmenselijke bestemming. Ik werd een moderne Tempelier, vastbesloten de mysteries rond de verdwijning van mijn vader op te helderen en te slagen waar die had gefaald. De plechtigheid waarbij ik de SS-rune kreeg, leek op de rites die gebruikt werden door de Teutoonse Orde… en die had ze dan weer van de Tempeliers.’

‘Hoe ging het er bij die plechtigheid aan toe?’ wilde Lena weten.

‘Hij die weet, spreekt niet,’ antwoordde Dieter Klein vermanend. ‘Deze vraag zou in vroeger tijden reden genoeg geweest zijn voor mij om de vraagsteller ter plekke te doden. Ik zal je ook nu geen beschrijving geven van de plechtigheid in de Wewelsburg, Lena. Ik mag dan het geloof in een stuk of wat valse profeten verloren hebben, in sommige van de leerstellingen die mij destijds zijn bijgebracht, geloof ik nog steeds.’

Lena huiverde. Zijn slecht passend kunstgebit zorgde ervoor dat hij soms bijna onverstaanbaar was. Als hij sprak, spatte het speeksel in het rond en ze voelde de behoefte de plekken op haar huid te schrobben waar ze getroffen werd. Alsof zijn waanzinnige, onmenselijke ideeën besmettelijk waren. Was de geest van zijn vader ook vergiftigd geweest, door dit soort denkbeelden? Als hij door haar grootvader werd vermoord, moest zij dan niet aan de kant van haar grootvader staan, in plaats van hem te veroordelen? Plotseling was het niet langer duidelijk wie de goeden en wie de slechten waren in dit verhaal. Er was geen zwart, geen wit – er was alleen grijs. Of toch niet? De fletse ogen van Dieter Klein, met het wit dat geel geworden was, en bloeddoorlopen… Hoe was het mogelijk dat zij nog zo konden gaan schitteren? Van de koorts of van het heilig vuur dat hem nog steeds verteerde? Van de ziekte of van de waanzin die aan hem vrat?

‘Ik kan je alleen maar zeggen, Lena… Kijk… Als de gewone SS-er in de eerste plaats een moordmachine was, een afgerichte bloedhond, dan werd van de Totenkopf duidelijk wat anders verwacht. De Totenkopf was een magiër, die alle mogelijke psychische energie diende te bundelen om de Machten van Buiten aan te trekken, de Onbekende Hogeren, de Meesters van de Wereld. En van het allerhoogste belang om de psychische energie te bundelen, waren mensenoffers. Voor ons Totenkopf waren de rookpluimen die opstegen uit de ovens van Auschwitz niets anders dan evenzovele rituele offergaven.’

Die avond noteerde Lena alles wat zij zich nog kon of wilde herinneren van haar gesprek met Dieter Klein in een Word document dat de voorlopig naam ‘Memoires’ droeg.Hoe Klein in 1937 toetrad tot Ahnenerbe. En dat Duitsland meer had uitgegeven aan Ahnenerbe dan Amerika aan het vervaardigen van de eerste atoombom. Hoe hij zich bij Ahnenerbe zowel bezighield met wetenschappelijk werk als met de studie van occulte praktijken. ‘Wij deden zowel aan vivisectie op gevangenen, als aan spionage bij geheime genootschappen en onderzoek van het bovennatuurlijke.’

Er circuleerde al van in 1937 een lijst van opdrachten die Ahnenerbe in de nabije toekomst te vervullen zou krijgen. Zo moest, in samenwerking met de SS, de Graal worden gelocaliseerd en gestolen. ‘Benevens ikzelf werd tijdens de oorlog ook commandant Otto Skorzeny met de opdracht belast. De jacht op de Graal kreeg op een bepaald moment zelfs de allerhoogste prioriteit.’

WWW.SQUIDOO.COM/PATRICK-BERNAUW-ONLINE

37 - Over Maria Magdalena

2010-06-17T15:53:00.000+02:00

37.

Het fabrieksterrein waar Maarten aan psychotherapeut Mennaert en zijn twee gorilla’s is ontsnapt, blijkt gesitueerd te zijn in Brussel Zuid. Hij brengt een slapeloze nacht door tussen de clochards die rondhangen in de buurt van het metrostation Lemonnier. De volgende ochtend verfrist hij zich zo goed en zo kwaad als dat gaat in het treinstation Brussel Zuid, waarna hij fris en monter wat geld uit de muur haalt, een kledingzaak binnen stapt en zich van kop tot teen in het nieuw stak. Het komt hem op een boel achterdochtige blikken te staan, maar daar stoort hij zich niet aan.

Heel die tijd waakt hij over de schoendoos met het Evangelie van Magdalena als over een schat van onschatbare waarde. Hij werpt regelmatig paranoïde blikken over zijn schouder, zoals hij Lena zo vaak heeft zien doen. Ten slotte neemt hij de trein naar Nederland.

Zijn ouders zijn een paar jaar geleden kort na elkaar gestorven: zijn moeder veel te jong aan kanker en kort daarop zijn vader, op reeds respectabele leeftijd, van verdriet. Germaine is de tante van zijn moeder. Zij heeft de stem van haar hart gevolgd en die stem sprak met het accent van een visboer uit Ouddorp, gelegen op het eiland Goeree-Overflakkee in Nederland. Ze heeft de brave man leren kennen omdat die tak van Maartens familie tijdens de oorlog een beetje fout is geweest en het raadzamer vond een tijdje naar Nederland uit te wijken. Zijn oudtante is met de visboer getrouwd in 1952. Het jaar daarop, in februari, braken de dijken van Zeeland, als gevolg van een stormdepressie gecombineerd met springtij. Er kwamen bijna tweeduizend mensen om in de overstromingen. Eén van de slachtoffers was de kersverse echtgenoot van tante Germaine. Ze hertrouwde nooit, bouwde de viswinkel uit tot bloeiend klein bedrijfje en toen ze de pensioengerechtigde leeftijd had bereikt, verkocht ze de hele zaak aan de hoogste bieder en ging rentenieren.

Zijn oudtante Germaine hield erg veel van kinderen, maar de liefde was slechts gedeeltelijk wederzijds. Tijdens de vakanties logeerden er altijd wel een stuk of wat jongelui bij tante Germaine, die van ver of nabij met haar verwant waren. Maarten vond het er best wel prettig – zelf was hij enig kind en hier waren altijd wel wat leeftijdsgenootjes present om mee te spelen op de uitgestrekte stranden van Zeeland. Je moest alleen bestand zijn tegen een menu dat voornamelijk bestond uit vis, vis en vis en je moest er de kussen en de knuffels van tante Germaine op de koop toe bijnemen. Tante Germaine had een stoppelbaard en ze rook toen al naar oude mensen die een leven lang uitsluitend vis hadden gegeten.

Op al zijn kloppen en bellen komt geen teken van leven uit het huis van zijn oudtante Germaine. Maarten doet voorzichtig navraag bij de buren. Germaine blijkt een paar dagen voordien met een beroerte opgenomen te zijn in het ziekenhuis.

‘Nou, dat is wel goed zo,’ zegt haar buurvrouw, ‘dat jij nou toevallig op visite komt! Dan kun jij toch voor haar gaan zorgen hé?’

‘Ja,’ antwoordt Maarten, ‘maar dan zou ik hier wel moeten kunnen logeren.’

‘Hier heb je alvast de sleutel!’

In feite komt de opname van tante Germaine in het ziekenhuis hem niet zo slecht uit. Bij het laatste telefonisch contact met tante Germaine klonk ze nogal verward. Maarten vermoedde toen al dat ze stilaan begon te dementeren en hij voelt er weinig voor de situatie nog complexer te maken dan ze al is. Hij heeft rust en stilte nodig, om zich te verdiepen in de lectuur van de memoires van zijn spoorloze geliefde. Hij moet zich zien te concentreren op kwesties van leven en dood, zoals de vraag wat er in godsnaam met Lena gebeurd kan zijn, wie daarvoor verantwoordelijk is en wat hij nog zoal wil aanvangen met de rest van zijn leven. Daar kan hij een dementerend oudje niet echt bij gebruiken.

Maarten bezoekt zijn oudtante Germaine in het Weel-Bethesda Ziekenhuis op het eiland. Ze is niet bij bewustzijn en volgens de arts die haar behandelt, zak ze wellicht ook niet meer bij bewustzijn komen.

In de bibliotheek van Ouddorp verzamelt Maarten alle informatie die hij kan vinden over Maria Magdalena en bezoekt hij zijn webmail adres. Lena stond erop dat hij een Hotmail adres zou openen waarvan alleen hij het wachtwoord kende. Ze had voor zichzelf trouwens ook een webmail adres geopend. Het maakte deel uit van wat zij haar ‘levensverzekering’ noemde. Maarten had het toen nog beschouwd als één van haar paranoïde trekjes.

‘Als ze jou gaan opjagen zoals ze mij hebben opgejaagd, Maarten… Als ze je in het nauw hebben gedreven… Als je bang bent dat er mij iets zou overkomen, of ik ben bang dat ze jou willen uitschakelen, dan zeggen we gewoon dat we allebei een Hotmail adres hebben geopend, jij met een wachtwoord dat jij alleen kent en ik met een wachtwoord dat ik alleen ken… Als er jou of mij iets dreigt te overkomen, dan kan de ander altijd wereldkundig maken wat mijn leuke familie ten allen prijze wil vermijden dat bekend zou worden.’

De transcripties van zijn interviews, de scans die hij heeft gemaakt van de brieven van Ludwig Klein en van Lena’s dossier dat ze uit het huis van Mennaert hebben gestolen… hij heeft het allemaal naar haar én naar zijn webmail adres gestuurd. Het geeft hem een goed gevoel al dit materiaal nu op het wereldwijde web terug te vinden. Hij heeft nog geen gebruik kunnen of willen maken van hun ‘levensverzekering’ – niet voor zichzelf en evenmin voor Lena. Misschien is de tijd nu rijp om contact op te nemen met Jan Christiaenssens en even te horen of hij weet wat er met Lena gebeurd is en of hij er een idee van heeft waar ze kan gebleven zijn. Maar waar moet Maarten hem vinden? Jan Christiaenssens uit Brugge staat alvast niet in het telefoonboek.

Lena… Maarten mist haar verschrikkelijk. Tot op het moment dat Mennaert plots voor hem was opgedoken op de parking bij het station van Lede, heeft Maarten zijn reserves gehad bij haar geestelijke gezondheid. Hij is verliefd op haar, ontegensprekelijk. Ze heeft hem het hoofd op hol gebracht, ook met die sterke verhalen van haar. Maar onder alle verblindende hartstocht is zijn andere, nuchtere ik toch niet geheel met verstomming geslagen. Het venijnig rationeel stemmetje van de professionele scepticus is voortdurend op hem blijven inpraten: ‘Geloof haar niet onvoorwaardelijk, Maarten. Lena is labiel, suïcidaal, paranoïde. Ze is misschien niet meteen een nymfomane, maar ze gebruikt seks wel als een middel om haar doel te bereiken. Best mogelijk dat Mennaert het bij het rechte eind heeft en dat ze een pseudologisch fantaste is. Het verhaal van die familie van haar, het geheim van het geslacht Christiaenssens, de fameuze stamboom, en dat ze daarvoor moorden zouden plegen… is dat echt niet een beetje over the top? Wat al te mythomaan?’

Dat Harley & Davidson zijn huis in de lucht lieten vliegen, hoeft niet noodzakelijk te betekenen dat Lena’s verhaal wààr is. Hun actie kan perfect verklaard worden als een reactie op de inbraak en de diefstal in de praktijk van Mennaert. Het verandert ook niets aan zijn gevoelens voor Lena – hij wil haar niet alleen neuken of luisteren naar haar wilde indianenverhalen, hij wil haar ook koesteren en beschermen tegen de boze buitenwereld en weer gezond maken als ze ziek is. Maar dat Lena spoorloos blijft en Mennaert écht niet lijkt te weten wat er van haar geworden is, de hardnekkigheid waarmee de psychotherapeut op haar memoires jaagt en zijn bereidheid om daarbij over lijken te gaan… Het lijkt op een vreemde manier die geschifte, gewetenloze, levensgevaarlijke familie van haar reëler te maken. Lena lijdt niet aan pseudologia phantastica, het lijkt er veeleer op dat haar hele familie – of althans het mannelijke deel ervan – collectief ten prooi is gevallen aan een agressieve vorm van massahysterie, die ook haar psychotherapeut heeft besmet.

Maarten bestudeert de boeken die hij uit de bibliotheek heeft meegebracht, de boeken over Maria Magdalena. En hij maakt stevige wandelingen over het strand. En hij denkt aan Lena, aan Magdalena, aan Maria Magdalena. ’s Avonds voert hij in zijn verbeelding de lange gesprekken met haar, die net als de ongeremd passionele vrijpartijen zo kenmerkend zijn geweest voor hun relatie.

‘Wat kun je me vertellen over Maria Magdalena?’ vraagt hij.

Waarop Lena – of de stem in zijn hoofd die hij ‘Lena’ noemt – hem van antwoord dient: ‘Weinig. Ze volgde Jezus naar Jeruzalem en ze bleef bij hem tot het laatst, toen hij werd gekruisigd en daarna van het kruis genomen en in het graf gelegd. Haar naam valt als eerste in alle evangelieën wanneer zijn verrijzenis wordt herdacht, met Pasen. Volgens heel oude tradities werd ze begraven in Efeze.’

‘Ze zou een verleden gehad hebben als prostituée?’

‘Ja, maar harde bewijzen zijn er niet.’

‘Waarom is precies zij het prototype geworden van de boetvaardige zondares? En hoe is ze dat geworden? Waarom wordt ze zo vaak in een grot afgebeeld, naakt en met zeer lange haren? Vanwaar dat flesje met olie? Of is het parfum?’

De avond lijkt al kort na de middag te vallen. Darkness at noon. In zijn fantasie projecteert Maarten het schaduwbeeld van zijn geliefde op het zwarte scherm van de lange en eenzame winternachten van Ouddorp. Een ten zeerste platonische Lena houdt hem een robotfoto voor van Maria Magdalena, zoals die door de kerkelijke traditie wordt overgeleverd.

‘Het portret is samengesteld uit niet minder dan drie bijbelse vrouwen én een kluizenares,’ zegt Lena, en ze telt de Magdalena’s af op haar vingers: ‘Er is de Maria Magdalena van Magdala, een welvarend stadje aan het meer van Galilea. Zij werd door Johannes zeer levensecht beschreven, terwijl ze op de Paasmorgen voor dag en dauw wenend door de graftuin zwierf, hartstochtelijk op zoek naar haar heer en meester. Eindelijk vond ze hem dan toch, waarop ze aan zijn voeten viel en Jezus de gevleugelde woorden sprak: ‘Raak mij niet aan!’ – Er is de “zondares” die ooit, tijdens een deftig diner, de voeten van Jezus kuste en met haar lange loshangende haren afdroogde en zalfde. Vervolgens brak er een discussie uit, waarbij Jezus haar in bescherming nam en zei dat haar zonden haar waren vergeven, “al waren zij vele, want zij betoonde veel liefde”. – En er is de Maria van Bethanië, de zus van Lazarus, die Jezus’ voeten zalfde op bijna dezelfde manier als de zondares, en ze ook al droogde met haar haren.’

De fusie van deze drie vrouwen mag beschouwd worden als een geniale vondst van de Latijnse kerkvaders. Het imaginaire portret van die ene vrouw dat op deze wijze ontstond, was immers zo rijk dat Maria Magdalena – als complement van de altijd kuise moedermaagd – één van de belangrijkste vrouwen uit de Europese geschiedenis werd.

‘Zij zou het volk aanschouwelijk onderwijzen op de terreinen van de seksualiteit en de zonde, Maarten… Zij zou het verbodene oproepen en het tegelijk bezweren met haar tranen, haar haren, haar geur van mirre.’

Geen jasmijn, denkt Maarten. Nee. Nee, het was mirre geweest.

Haar verleden als hoer, gecombineerd met haar liefde voor Jezus, inspireerde schilders als Titiaan tot talloze boetvaardige Magdalena’s, zittend in een grot, een doodshoofd bij de hand – van oudsher het symbool van de vanitas of de ijdelheid. Deze Magdalena’s hadden de blik smachtend opwaarts gericht en hun borsten waren geheel of gedeeltelijk ontbloot. Zij stonden stuk voor stuk voor de verleidelijke, de zinnelijke, de gevallen vrouw. En zoals met zo veel kunstwerken gebeurde die het kwaad wilden afweren door het weer te geven, sorteerden deze Magdalena’s een omgekeerd effect. Zo verleidelijk werden ze geschilderd of uit steen gehouwen, dat ze de toeschouwer veeleer op onkuise ideeën brachten dan dat ze hem ervan afhielpen.

‘Ten slotte is er nog een Maria die de bijnaam “de Egyptische” droeg,’ vervolgt Lena. ‘Dat was een kluizenares die dertig jaar doorbracht in een grot in de woestijn, alleen gekleed in haar haren. Iedere dag – zo wilde het de legende – kwamen engelen uit de hemel om haar te voeden met hemelse spijzen en dranken, terwijl zij zich overgaf aan allerlei boetedoeningen. Ze kastijdde voortdurend haar mooie maar zondige lichaam, om zich geheel van de wereld te zuiveren. Ze geselde de schoonheid eraf en de vleselijke begeerte eruit. En haar legende versmolt bijna onmerkbaar met die van Maria Magdalena, de gevallen vrouw, de boetvaardige – gehuld in haar haren, gezeten in een grot, een kruikje olie bij de hand, starend naar een schedel en denkend aan de vergankelijkheid van alle aardse bezit en alle schoonheid.’

Samengesteld uit niet minder dan vier vrouwen, stond het beeld van Maria Magdalena nu helemaal klaar om zich voorgoed van een prominente plaats te verzekeren in de verbeelding van de volkeren. Vreemd genoeg begon dit beeld van Maria Magdalena zijn carrière niet in Palestina, maar in het zuiden van Frankrijk, in de Provence, vlak bij Marseille. ‘Daar kan men je nog steeds de grot van de heilige balsem wijzen, de Sainte Baume, waar zij zou hebben vertoefd en is gestorven.’

‘Hoe is zij daar terecht gekomen? Volgens eerdere legenden was ze toch gestorven bij Efeze en later overgebracht naar Constantinopel?’

‘Wel, dat zit zo… In de Legenda Aurea wordt verteld hoe Maria Magdalena samen met haar broer Lazarus en haar zus Martha en vergezeld van de Romeinse jongeling Maximinus, door de apostel Petrus op een bootje werd gezet. Zonder zeil en zonder roer stak het bootje op wonderbaarlijke wijze de Middellandse Zee over om te stranden in het Franse zuiden, in Les-Saintes-Maries-de-la-Mer. Daar zou dit gezelschap de blijde boodschap brengen, vooral dan bij de inwoners van de stad Marseille die zich massaal bekeerden en die Lazarus zelfs tot hun eerste bisschop verkozen. Maximinus werd bisschop van Aix-en-Provence en heeft zijn naam gegeven aan het plaatsje Saint Maximin. Martha bekeerde Tarascon en Maria Magdalena zette zich in voor de vrijlating van de gevangenen; zij was immers zelf ooit bevrijd geworden van zeven boze geesten die haar in de boeien hadden geslagen. Daarna trok ze zich vrijwillig terug in een grot om aan de wereld te verzaken, haar zonden uit te boeten en het eeuwig leven te winnen.’

Omstreeks het midden van de elfde eeuw – terwijl de katharen en de Tempeliers voor het eerst van zich lieten horen – ontstond in Frankrijk een ware hype. De abt van het klooster van Vézelay, dat een paar eeuwen voordien gesticht was ter ere van Maria Magdalena, beweerde dat haar beenderen ook daar begraven waren, onder de kerk van Sainte Madeleine. Een monnik zou de beenderen uit de Provence hebben meegenomen om ze uit de handen van de Saracenen te redden. Het kleine Vézelay werd al gauw overrompeld door ontelbare pelgrims, onder wie opvallend veel vrijgelaten gevangenen. Van hun boeien werd een ketting gesmeed die het hele koorhek omspande. Pas in 1265 werden de beenderen van Maria Magdalena effectief ontdekt in Vézelay, toevallig, onder het hoogaltaar van het klooster. Nauwelijks dertig jaar later doken ze alweer op in Saint Maximin, vlak bij de grot Sainte Baume.

Maria Magdalena… Door Lukas liet ze het thema van de liefde op de agenda zetten. En wel op een zo emotionele, expliciete en lichamelijke wijze dat Simon de Farizeëer namens de hele beschaafde wereld uitriep: ‘Dit is ongepast en ongehoord!’

Door Johannes liet ze haar kritiek weerklinken op de rekenende en berekenende menselijke samenleving, door een compleet vermogen te verspillen aan de zalving van Jezus. Waarop Judas namens al Jezus’ volgelingen uitriep: ‘Dit is ongepast en ongehoord!’ – Nochtans handelde ze vanuit dezelfde liefdesgedachte die ook de leerstellingen van Jezus kenmerkte.

Nog steeds gemotiveerd door de liefde en altijd weer de liefde zou zij later de enige zekerheid in dit leven overhoop gooien, met de boodschap dat het graf leeg was en dat Jezus verrezen was. ‘Ongepaste, ongehoorde vrouwenpraat!’ riepen de apostelen in koor. ‘Dood is dood, dat weet toch iedereen?’

Ach zijn Maria Magdalena… ‘Hoeren en tollenaren zullen u voorgaan in het koninkrijk der hemelen,’ zei Jezus al. Want ogen vervuld van liefde zijn niet blind, maar zien verder dan de ogen van het verstand. En het hart heeft zijn redenen, die de rede niet kent…

WWW.SQUIDOO.COM/PATRICK-BERNAUW-ONLINE

36 - Het Geheim van Arsène Lupin

2010-06-10T17:17:00.001+02:00

36.

Ludwig Klein liet de zware klopper op de deur vallen, die ogenblikkelijk werd geopend – alsof de rijzige, gedistingeerde man in de schemering van de gang achter de deur op hem had gewacht. Klein schatte hem midden in de dertig. Hij had een open, vriendelijk gezicht dat je meteen vertrouwen inboezemde.

‘Herr Professor Klein?’ Hij had ook een aangename, zachte stem – donker fluweel, met een hees randje.

‘Meneer…?’

‘Christiaenssens. Jacob Christiaenssens. U bent stipt op tijd, Herr Professor. Dat kan ik appreciëren.’

Jacob Christiaenssens drukte Ludwig Klein op een ferme, mannelijke manier de hand. Christiaenssens droeg een opvallende ring, zag Klein, met een zegel in de vorm van… een vogel? Een pelikaan?

Christiaenssens ging de professor voor naar een typische vrijgezellenflat, vermoedelijk schoongehouden door een meid op jaren, van wie overigens geen spoor te bekennen viel. Twee ramen keken uit op het Minnewater. De kamer was onpersoonlijk ingericht; ze had iets van een hotelkamer. Alleen een porseleinen tabakspot en een rek goed doorgerookte pijpen op de schrijftafel tussen de twee ramen vertelden iets over de man die er woonde. Blijkbaar stelde dit huis voor Christiaenssens niets meer voor dan een zeer tijdelijk pied-à-terre.

De eettafel was met een grof linnen laken bedekt en de lunch stond klaar: gerookte zalm, sneetjes geroosterd brood, een kommetje met gesnipperde ui en eentje met fijn gesneden peterselie, schijfjes citroen, een botervlootje, een fles Chablis in een koelemmer.

De blik van professor Klein bleef haken aan de schrijftafel. Er lag alleen een knipsel op uit een of ander geïllustreerd weekblad. Klein herkende de foto en zijn hart miste een slag. Het was een foto van Het Huis van de Gebroeders Van Eyck. Hij besefte dadelijk dat hij er heel erg verkeerd aan had gedaan op de vriendelijke uitnodiging van Jacob Christiaenssens in te gaan.

De man had hem de vorige avond opgebeld en bij die gelegenheid zijn naam niet genoemd. ‘Ik weet dat u, als Duits wetenschapper, zeer begaan bent met de zaak van de verdwenen Rechters,’ had de onbekende gezegd. ‘Ik geloof dat ik in dat verband interessante informatie heb voor u. Misschien voelt u er wel iets voor om samen met mij te lunchen, Herr Professor, en de hele kwestie eens rustig te bespreken?’ Hij had Ludwig Klein nog het adres van dit huis in Brugge gegeven en het gesprek beëindigd, voordat de professor van zijn verbazing was bekomen en meer uitleg had kunnen vragen.

Jacob Christiaenssens schonk de wijn in en bood Ludwig Klein een glas aan. ‘Op de Rechtvaardige Rechters?’

‘Op de Rechtvaardige Rechters.’

Christiaenssens nam een flinke slok, Klein volgde zijn voorbeeld. De Chablis was verrukkelijk, net voldoende gekoeld.

‘Neem een stoel en ga zitten, Herr Professor.’

Klein deed wat hem gevraagd werd. Christiaenssens hield hem onafgebroken in het oog, een glas wijn in de ene hand, de andere nonchalant in een wijde zak van zijn kamerjas. Hij had zijn gezicht in een ondeugend jongensachtige, sympathiek scheve grijns getrokken. Klein kon zich moeilijk voorstellen dat deze charmante man iets kwaads in het schild voerde. En toch slingerde dat artikel demonstratief rond op zijn schrijftafel.

Eindelijk ging Christiaenssens ook zitten, met zijn rug naar de schrijftafel toe, het artikel binnen handbereik. ‘Tast toe, Herr Professor!’

Klein keek aarzelend naar het zilveren bestek, deed vervolgens wat boter op een sneetje brood, legde er een lapje gerookte zalm op en strooide er wat ui en peterselie overheen. Zijn gastheer kneep overvloedig citroen over de zalm.

‘Houdt u niet van zuur?’ informeerde hij. ‘Ik anders wel.’

Klein schoof nerveus heen en weer op zijn stoel. ‘Het Huis van de Gebroeders Van Eyck…’

‘Ja?’

‘Is het daarover dat u me wilde spreken?’

‘Onder meer, Herr Professor. Hebt u dat artikel al gelezen?’

‘Nee.’

‘Dan moet u dat zeker doen. Het is een bijzonder interessant artikel. Leest u maar…’

In Gent, op de hoek van de Vogelmarkt en de Koestraat, zult u een prachtige herenwoning aantreffen. In de gevel, naast een balkon op de eerste verdieping, zijn in een medaillon de portretten gevat van twee middeleeuws uitgedoste heren: Hubert en Jan Van Eyck.

Het Huis van de Gebroeders Van Eyck dankt zijn naam aan de ontdekking van de oudheidkundige Lieven De Bast, die in 1820 samen met een Duits kunsthistoricus een studie van het Lam Gods maakte. Hij onderzocht bijzonder nauwkeurig het zevende paneel, Boodschap aan Maria. In de kamer waar dit tafereel zich afspeelt, wordt de achtergrond gevormd door een open raam, in tweeën verdeeld door een zuil. Door dit raam ziet men een straat. De Bast keek heel aandachtig naar die straat. Was dat niet de Korte Dagsteeg? En zag hij daar niet een deel van de Vogelmarkt? En was dit de Weverskapel, en dit de Walpoort, en dit het hotel van Papeghem?

‘We kunnen aldus door middel van dit schilderij het huis aanduiden van waaruit de schilder de blik op Gent liet rusten,’ schreef De Bast. ‘Als we nu het gezichtspunt in acht nemen en de hoogte waarop de schilder stond, alsook de afstand, komt dit overeen met de eerste verdieping van het huis op de hoek van de Koestraat en de Vogelmarkt.’

De gebroeders Van Eyck, die steeds naar de natuur schilderden, hadden de Boodschap van Maria – of althans de achtergrond ervan – gemaakt in dit huis, op deze hoek. ‘De schaduwen door de zon teweeggebracht schijnen ons aan te tonen, dat dit geschilderd is in de loop van juni of juli tussen 5 en 6 uur ’s morgens.’

Op de hoek van de Koestraat en de Vogelmarkt stond lang geleden een oud steen, dat de Kleine Almeede werd genoemd. Het was een rechthoekig gebouw met een plat dak, aanvankelijk voorzien van kantelen en hoge vensters. In de negentiende eeuw waren de kantelen verdwenen en de boogvensters gemoderniseerd, maar het gebouw stond er nog. De gebroeders Van Eyck konden dus best in dit huis gewoond en gewerkt hebben. Hubert was er mogelijk zelfs overleden, in 1426.

In 1828 stond het steen er zeer bouwvallig bij. De eigenaar liet het slopen. Minard, de beroemdste architect uit die tijd, tekende het huidige herenhuis, dat hij verdeelde in drie woningen. In de gevel liet hij de portretten van de gebroeders Van Eyck aanbrengen, als een eerbetoon aan de grote kunstenaars die daar hadden gewoond en gewerkt.

‘Eén van de drie woningen waaruit het huis van de Gebroeders Van Eyck tegenwoordig bestaat, is – zoals u ongetwijfeld weet – een tabakszaak,’ zei Jacob Christiaenssens. ‘Een andere is Café De Moka, dat u wellicht ook bekend is als het stamcafé van Arseen Goedertier.’

‘U bent goed ingelicht.’

Christiaenssens knikte minzaam. ‘Dat mag u wel zeggen. Zo ben ik er bijvoorbeeld ook van op de hoogte dat u vroeger werkte voor Guido von List en momenteel voor Reichsführer Himmler, die volgens mij – en vergeef mij de ietwat oneerbiedige uitdrukking, Herr Professor – ronduit knettergek is.’

‘En waaruit leidt u dit af, als ik zo vrij mag zijn?’

‘Himmler wil de Graal vinden om het christendom in diskrediet te brengen… U corrigeert mij als ik het verkeerd voorheb, Herr Professor? En hij denkt dat de aanwijzingen voor de schuilplaats van de Graal te vinden zijn in het paneel de Rechtvaardige Rechters? Nietwaar?’

Klein antwoordde niet, maar hij voelde het bloed uit zijn gezicht wegtrekken. Zijn gastheer was méér dan goed ingelicht.

‘U hebt dit paneel al eens aan een grondig onderzoek onderworpen. Is het niet, meneer Klein? In 1894, in Berlijn, hebt u de Rechters laten scheiden van Sint Jan… Maar blijkbaar hebt u bij dat onderzoek iets over het hoofd gekeken. Tenminste, zo denkt uw knettergekke Reichsführer erover. Het was in 1894 ook niet mogelijk tot het uiterste te gaan, omdat de panelen zich niet echt in uw bezit bevonden en uw macht en die van uw geloofsgenoten nog niet zo… totaal was als ze nu is. Dus heeft de Reichsführer u de opdracht gegeven de Rechtvaardige Rechters én Sint Jan de Doper nog maar eens doormidden te zagen, en nog eens, en nog eens… tot u eindelijk op de holle ruimte zult stuiten met de documenten waarover de Reichsführer zo graag wil beschikken.’

‘Dit is… klinkklare nonsens,’ stotterde professor Klein. ‘Ik weet niet waarover u het hebt!’

‘Ik heb het over een stamboom die ontegensprekelijk aantoont wie op dit moment de rechtstreekse afstammeling is van Jezus Christus, Herr Professor Klein. Uiteraard dient deze persoon ogenblikkelijk uit de weg geruimd te worden… en dient het verhaal over de afstammelingen van de Messias aangewend te worden om het geloof van de christenen aan het wankelen te brengen. Zo komt er energie vrij om in een andere godheid te geloven, in een Führer die zijn volk een Duizendjarig Rijk heeft beloofd.’

Ludwig Klein stond op. ‘Zo is het wel genoeg geweest. U hebt uw zegje nu gehad en meer onzin kan ik echt niet verdragen.’

Hij had zijn hand al op de klink van de deur, toen de perfect gelijkmatige stem van Jacob Christiaenssens hem stopte. ‘Dat zou ik niet doen als ik u was, Herr Professor. Tenzij u vandaag of morgen in het Minnewater wil gevonden worden met een gaatje in uw hoofd.’

Ludwig Klein draaide zich om. Waar Jacob Christiaenssens het kleine damespistool vandaan had, wist hij niet. Waarschijnlijk had het de hele tijd in de zak van zijn kamerjas gezeten. Maar nu was het pal op zijn hoofd gericht en de hand van Christiaenssens trilde niet in het minst.

‘Gaat u alstublieft weer zitten.’

Klein gehoorzaamde. Hij leek in een paar minuten verscheidene jaren ouder geworden.

‘U hebt contact gezocht met Oscar Lievens,’ vervolgde Christiaenssens op de toon die hij waarschijnlijk ook aansloeg bij een gemoedelijke conversatie onder zakenvrienden. ‘Kende u Lievens nog van uw werkzaamheden tijdens de Grote Oorlog? Dat hebben mijn informanten niet kunnen achterhalen.’

Professor Klein staarde naar zijn handen, die tussen zijn knieën lagen. De oude man leek gekrompen, alsof zijn rug zich onder een zware last had gekromd.

‘Ik zou het op prijs stellen als u antwoordde op mijn vragen, Herr Professor.’

‘Ik ken geen Oscar Lievens,’ stamelde Klein.

‘Oscar Lievens was een van die dubieuze figuren die hun talenten ten dienste stelden van de hoogste bieder. Als spion is hij zowel voor uw landgenoten als voor de geallieerden actief geweest. Maar goed, het heeft geen belang. Niet echt. Samen met zijn schoonbroer Achiel De Swaef… Die naam zegt u waarschijnlijk ook niets?’

Klein haalde de schouders op.

‘Samen met De Swaef verkende Lievens het terrein. Lievens noch De Swaef konden de onderneming in hun eentje tot een goed einde brengen. Ze deinsden niet terug voor een inbraak, maar ze hadden een kunstkenner nodig die boven iedere verdenking stond, een goede bekende was van de bisschop en Sint Baafs kende als zijn broekzak. Hun oog viel op Arseen Goedertier. Hij was ervoor verantwoordelijk dat zowel De Swaef als Lievens aanzienlijke financiële verliezen hadden geleden, zodat het tweetal hem gemakkelijk onder druk kon zetten om mee te doen. Zoniet zouden zij wel eens aan de grote klok kunnen hangen dat men zijn spaargeld beter niet aan Goedertier toevertrouwde. Lievens stelde Goedertier en De Swaef een transactie voor: zijn anonieme opdrachtgever – laten we zeggen, een rijke kunstverzamelaar – had een grote som geld over voor de Rechtvaardige Rechters. Omtrent de precieze taakverdeling durf ik mij niet uitspreken, maar ook dit is niet echt van belang. Waarschijnlijk waren het Goedertier en De Swaef die de roof pleegden… en naderhand weigerden de panelen aan Lievens over te dragen. Klinkt dit u nog steeds als klinkklare nonsens in de oren, Herr Professor?’

Klein besefte dat ontkennen geen zin had. ‘Lievens heeft nog geprobeerd Goedertier onder druk te zetten om de afspraak na te komen,’ mompelde hij. ‘Maar Goedertier had ontdekt wie achter de roof zat…’

‘Reichsführer Himmler…’

‘… en dat de panelen… beschadigd zouden worden…’ Klein maakte een handgebaar dat zoveel betekende als dat alles toen verloren was geweest.

‘Goedertier is samen met De Swaef op eigen houtje en voor eigen rekening gaan handelen… De Swaef heeft Sint Jan teruggegeven en Goedertier heeft de Rechters verstopt op een plek die hij alleen kende… Goedertier was… hoe zouden we hem het best omschrijven, Herr Professor?’

‘Goedertier was een fantast.’

‘Juist, ja. Een fantast. En een artiest, zoals ze dat hier bij ons zeggen. Voor hem was het een spel, waaruit hij te voorschijn zou komen als de grote held, de sympathieke schurk, een geniale gentleman-gangster à la Arsène Lupin, de romanfiguur aan wie hij zich zo graag spiegelde. Wat kunt u me overigens vertellen over de literaire creatie van Maurice Leblanc, Herr Klein? En dan vooral over L’Aiguille Creuse? Hier en daar ontbreekt nog een stukje in mijn puzzel, ziet u.’

In de roman L’Aiguille Creuse verving Lupin uiterst waardevolle schilderijen door kopieën en verdween hij met de originelen. Lupin voelde zich zo zeker van zichzelf dat hij een spelletje van kat en muis speelde met de politie. Op de plaats van de misdaad liet hij een raadseltje achter, bestaande uit punten en cijfers, dat de speurders naar zijn schuilplaats moest leiden, waar hij de gestolen kunstwerken had verstopt. De jonge detective Beautrelet ontcijferde al gauw één regel van het raadsel: aiguille creuse, holle naald. Deze woorden bleken betrekking te hebben op een geheim dat reeds bekend was aan de Galliërs: Lupin had het voormalige schuiloord en de brandkast van de koningen van Frankrijk ontdekt. Hij ontleende een immense macht aan de schatten die hij er nog aantrof en aan het feit dat hij daar totaal ongrijpbaar was. Natuurlijk slaagde Beautrelet er na heel wat avonturen in de Aiguille Creuse op te sporen. Zo heette namelijk de rots op het strand van het Normandische plaatsje Etretat. Zodra hij de woorden ‘Etretat’ en ‘Aiguille Creuse’ had gevonden, kan Beautrelet ook de rest van de rebus aan:

En aval d’Etretat

La chambre des Demoiselles

Sous le Fort de Fréfossé

Aiguille Creuse

‘Lupin gebruikte de schuilnaam A.L.N.,’ legde Klein op een vermoeide toon uit. ‘De afkorting bestaat uit de eerste letter van zijn voornaam en de eerste en laatste letter van zijn achternaam. Goedertier gebruikte D.U.A. De schrijfmachine waarmee Goedertier zijn brieven naar het bisdom typte, schafte hij zich aan onder de valse naam Arsène Van Damme, afgekort A.V.D. In de cryptografie en het Latijn zijn de letters U en V verwisselbaar. Keren we de initialen A.V.D. om, dan krijgen we D.U.A. Zo was hij aan zijn schuilnaam gekomen…’

‘Lupin gebruikte geheimschrift, Goedertier zou dat ook doen,’ vulde Christiaenssens aan. ‘Lupin correspondeerde met het gerecht, Goedertier zou dat ook doen. Lupin stal wereldberoemde schilderijen, Goedertier had dat ook gedaan. Lupin maakte kopieën van kunstwerken, Goedertier hield ervan beroemde schilderijen te kopiëren.’

‘Lupin was een gentleman-gangster… en dus zou Goedertier dat ook zijn.’

‘Lupin verstopte zijn buit op een heel speciale plek… en dus heeft Goedertier dat ook gedaan. Maar ik kan mij niet voorstellen dat het een gok is geweest, Herr Professor, die u de Rechters deed zoeken in het Huis van de Gebroeders Van Eyck. U bent een man van de wetenschap, geen gokker.’

‘Net als Lupin was Goedertier druk in de weer met het vervaardigen van een code, die naar zijn bergplaats zou leiden. De code zou, net als die van Lupin, bestaan uit punten en cijfers die nooit hoger waren dan vijf. De cijfers in de code stonden voor de corresponderende klinkers, waarbij 1 staat voor a, 2 voor e, 3 voor i, 4 voor o en 5 voor u. De punten stonden voor medeklinkers.’

‘Hoe bent u daar in godsnaam achter gekomen?’

‘Lievens werkte nog steeds voor mij, maar liet Goedertier geloven diens kant gekozen te hebben. Lievens was al een tijdje op de hoogte van de adoratie van meneer Arseen voor de romanfiguur van Maurice Leblanc, en ik dus ook. Hij is erin geslaagd Goedertiers exemplaar van L’Aiguille Creuse in te kijken. Daarin heeft hij de code gevonden die Goedertier van plan was in de krant La Dernière Heure te laten publiceren en waardoor de Rechters uiteindelijk teruggegeven zouden worden.’

Christiaenssens legde Klein een blad papier en een potlood voor. ‘Alstublieft. Ik zou u zeer verplicht zijn als u…’

Klein keek Christiaenssens aan met een blik waaruit vooral twijfel sprak aan de verstandelijke vermogens van zijn gastheer. Met een smetteloos witte zakdoek wiste hij het zweet van zijn voorhoofd en ging aan het werk.

Er verschenen een aantal beverige cijfers op het blad papier:

4 . . 2 . . 3 . . . 1 1 . .

3. . 2 . . 4 . . . 1 .

. 1 1 . . 4 2 2 . . 4 . 2 . . 1 . 2 . . 4 . 2 .

3 . . 2 . 5 . . 2 . 2 . 5 5 .

‘Als u de cijfers vervangt door klinkers, dan krijgt u dit,’ zei Klein. En hij zette er vier nerveus neergekrabbelde rijen letters onder:

O . . E . . I . . . A A . .

I . . E . . O . . . A .

. A A . . O E E . . O . E . . A . E . . O . E .

I . . E . U . . E . E . U U .

‘Dit kon nu onder meer het volgende betekenen…’ Hij kribbelde enkele woorden bijna onleesbare woorden op het blad papier:

Onder Sint Baafs

is het gods lam/is het kort dag/ is het jong nat/ in het fort dat / is het bord mat

waar moe/koe/roe en vogel/kogel/joker/moker/koker (enz.) samenkomen/samenwonen

in de dubbele muur.

‘Onder Sint Baafs is het kort dag, waar koe en vogel samenkomen, in de dubbele muur,’ zei Klein ten slotte.

Christiaenssens schudde glimlachend het hoofd. ‘Zo hebt u dus het Huis van de Gebroeders Van Eyck gevonden… Ten zuiden van de kathedraal, ónder Sint Baafs met andere woorden, bevindt zich de Korte Dagsteeg, die op een kruispunt samenkomt met de Koestraat en de Vogelmarkt. En op dat snijpunt… het Huis van de Gebroeders! Mag ik u feliciteren met uw scherpzinnigheid, Herr Professor?’

‘Ik heb de Rechters aangetroffen in de dubbele muur tussen het stamcafé van Goedertier en het Huis van de Gebroeders,’ zei Klein.

‘U hebt het schilderij gerecupereerd en daarna hebt u Goedertier geliquideerd. Of, wat waarschijnlijker is, u hebt Lievens de opdracht gegeven Goedertier te liquideren.’

Toen Klein niet reageerde, vervolgde Christiaenssens – en de toon waarop hij sprak, had nu voor het eerst iets van een rekwisitoor: ‘U hebt De Swaef uit de weg geruimd, omdat hij de kant van Goedertier had gekozen. En omdat het eigenlijk ook de schuld van Goedertier was dat zijn oude vriend en dorpsgenoot nu moest sterven, hebt u het overlijdensattest van De Swaef ondertekend met de naam Goedertier. Een ironische vingerwijzing, een posthume wraak, een smakeloos grapje, Herr Professor? Zegt u het maar.’

‘Wat bent u met mij van plan?’

Christiaenssens maakte een hakkend handgebaar. ‘Wat mij in hoge mate interesseert, Herr Professor, is het vergif dat u hebt gebruikt om de heren Goedertier en De Swaef uit de weg te ruimen. De heer Goedertier zou volgens dokter De Cock overleden zijn ten gevolge van een dilatation aiguë, zo staat het op zijn overlijdensattest. Een asystholie dus, of wat wij gemeenzaam “een hartuitzetting” plegen te noemen. Maar alle dokters – deze dokter De Cock inbegrepen – waren het met mij eens dat een hartuitzetting nooit plotseling optreedt, maar dat het een kwaal is die geleidelijk ernstiger wordt. Nu heeft de heer Goedertier volgens mijn informanten nooit last gehad van kortademigheid, duizeligheid, loomheid, beklemming van de borst… Kortom, het soort symptomen dat wij zouden verwachten bij een uitzetting van de hartspier. Welk middel hebt u gebruikt, Herr Professor?’

‘Ik eh… wens geen verdere verklaringen meer af te leggen.’

‘Wellicht is curare u niet onbekend?’

Klein perst de lippen op elkaar tot een ze een dunne witte streep vormden in zijn gezicht, waarin twee glazige ogen in een verte staarden die alleen hij kon zien. Hij zat roerloos in zijn stoel, ineengezakt, verslagen.

‘Natuurlijk is curare u niet onbekend. In zekere vermengingen werkt het vergif alleen op de geest, die waanzinnig gemaakt wordt zonder het lichaam te schaden. In andere doodt het middel dan weer alleen de bewegingszenuwen. Het is, eerlijk gezegd, ook een van mijn favorieten. In bepaalde doses kan men er zelfs voor zorgen dat het slachtoffer verlamd wordt en schijnbaar dood is, maar nog alles weet wat met hem of haar gebeurt… Curare kan het er ten slotte voor de oppervlakkige waarnemer laten op lijken dat de persoon die het kreeg toegediend het slachtoffer is geworden van een hartuitzetting. Aangezien u het overlijdensattest van De Swaef zelf hebt geschreven, kon u in zijn geval met om het even welk middel rustig uw gang gaan. Maar volgens mij hebt u voor Goedertier curare gebruikt. Herr Professor…?’

Klein zat verstijfd op zijn stoel, alsof de rigor mortis reeds was ingetreden. De slanke hand van Christiaenssens – hij had de vingers van een pianist – verdween in de zak van zijn kamerjas en kwam te voorschijn met een minuscule ampule.

‘U vertelt mij waar u de Rechtvaardige Rechters hebt opgeborgen en dan dien ik u dit antidotum toe. Zoniet zorg ik ervoor dat u een van die onfortuinlijken bent die hun eigen uitvaartplechtigheid kunnen bijwonen, omdat zij levend worden begraven. U hebt nog heel even de gelegenheid om te praten, daarna zal ook dat jammer genoeg onmogelijk worden… Tenzij u dit antidotum krijgt toegediend, natuurlijk. Ik luister, Herr Professor…’

WWW.SQUIDOO.COM/PATRICK-BERNAUW-ONLINE

35 - Met het Evangelie van Magdalena onder de arm...

2010-06-03T14:40:00.000+02:00

35.

Met het complete en onverkorte Evangelie van Magdalena in een schoendoos onder de arm verlaat Maarten het kasteel van Mesen. Sommige pagina’s heeft Lena met een vulpen en in haar karakteristieke handschrift vol geschreven, merkt Maarten op. Andere zijn getypt op een mechanische schrijfmachine waarvan het rode lint doodop is geweest en nog andere zijn gewoon uit een printer gerold.

Maarten heeft geen specifiek doel voor ogen wanneer hij het kasteel van Mesen achter zich laat. Hij vindt het daar alleen te gevaarlijk om er te blijven rondhangen. Vroeg of laat keert Mennaert er terug, dagen Harley & Davidson daar op of – wie weet – grote broer Jan, vreest hij.

In eerste instantie wil Maarten het Evangelie van Magdalena in alle rust doornemen, en in tweede instantie moet hij een wat comfortabeler onderkomen zien te vinden, en verse kleren. Hij heeft een lijstje gemaakt van mensen die hij om hulp kan vragen. Het is een kort lijstje, waarvan hij Paul Daniels en zijn ex op de valreep heeft geschrapt, omdat het te veel complicaties met zich mee zou brengen als hij hen bij de kwestie betrekt. Paul Daniels kent hij trouwens niet zó goed. Een paar zogenaamde vrienden, die niet eens de moeite hebben genomen hem op z’n mobiel nummer te contacteren om te horen hoe het met hem is, laat hij ook vallen. Als hij de al te vage kennissen en collega’s buiten beschouwing laat, houdt hij alleen een oudtante over, die inmiddels ei zo na helemaal dement moet zijn en die in Zeeland woont. Maarten is er vroeger wel eens op vakantie geweest, de laatste keer nog met z’n ex.

Bij zijn oudtante Germaine zal men hem niet zoeken en zij zal geen vervelende vragen stellen. In gedachten al op weg naar Zeeland, verlaat Maarten het domein van Mesen via de stationsparking. Hij schenkt weinig of geen aandacht aan de terreinwagen met geblindeerde ruiten die op de parking staat. Maarten kijkt immers uit naar een vent in een grasgroen pak of kerels van het anabole steroïde type die zich verplaatsen op glimmende motoren. Wanneer het portier van de terreinwagen onverhoeds open wordt geworpen en de twee anabole steroïde types onder aanvoering van de grasgroene schreeuwlelijkerd uitstappen, is Maarten dan ook volkomen de kluts kwijt.

‘Dag, meneer Dejonckheere,’ zegt Mennaert vriendelijk.

‘Dag, meneer Mennaert.’

‘Volgens mij houdt u daar iets onder de arm dat u niet toebehoort.’

‘Bedoelt u deze schoendoos?’

‘Die bedoel ik inderdaad.’

Mennaert maakt een uitnodigend gebaar naar de terreinwagen. Een van de broertjes Schwarzenegger – het is niet duidelijk of het om Harley, dan wel om Davidson gaat – zet galant het portier nog wat verder open voor Maarten.

‘Ik kan heel hard roepen,’ zegt Maarten. ‘Zo hard dat men het daar in het station zal horen.’

‘Daar twijfel ik niet aan. Weet u hoeveel tijd het mijn vrienden kost om u – ik zeg maar wat – de nek te breken, meneer Dejonckheere? Twee seconden, meer niet. Bij de Belgische paracommando’s behoort dat soort technieken tot het basis-opleidingspakket. Ze hebben hun kunstjes daarna ook nog jarenlang en met veel succes in de praktijk gebracht in het Brusselse nachtleven.’

Tijd winnen, denkt Maarten. Misschien kan hij de aandacht trekken van een reiziger en durven ze dan niet meer tot de actie over te gaan.

‘Hoe hebben jullie me gevonden?’

Er speelt een superieur lachje om de mond van Mennaert. Heeft hij hem door?

‘Vroeg of laat zou u hier terugkeren, om op zoek te gaan naar haar fameuze memoires. We hoefden u alleen uw gang te laten gaan tot u ze gevonden had. En u ondertussen niet uit het oog verliezen, natuurlijk.’ Hij herhaalt het uitnodigend gebaar richting terreinwagen. ‘Stapt u dan nù in, of moet ik onze vrienden vragen een handje toe te steken?’

‘Waarom zou ik instappen? Om jullie de gelegenheid te geven het werk proper af te maken? Ik ben niet onnozel, Mennaert. Al zie ik er misschien zo uit.’

‘O, maar het was niet de bedoeling dat u in die verschrikkelijke gasexplosie bij u thuis zou omkomen. Als ik wel die bedoeling had gehad, zouden wij hier nu heus niet meer met elkaar staan te praten. Ik wilde alleen terug wat mij toebehoorde. Voor de rest wilde ik u hooguit duidelijk maken dat u zich beter met uw eigen zaken zou bemoeien. Een beetje pijn doen volstaat, heb ik onze vrienden hier op het hart gedrukt. Dat van die gasexplosie, dat was een puur privé initiatief, zullen we maar zeggen.’

‘Welke garantie heb ik dat uw mannetjes me straks niet eh...?’

‘Geen enkele,’ zei Mennaert. ‘Maar als u nu meteen instapt, kunt u nog altijd onderhandelen. En doet u dat niet, dan…’

Een van de broertjes Schwarzenegger knakt vervaarlijk met zijn vingers. Maarten begrijpt het en stapt zonder verder tegenpruttelen in.

De broertjes Schwarzenegger gaan vooraan zitten. Mennaert neemt plaats naast Maarten. Zo spraakzaam als zij tot nu toe zijn geweest, zo zwijgzaam worden ze vanaf het moment dat de terreinwagen zich in beweging zet. Mennaert steekt zijn hand uit naar de schoendoos, Maarten legt ze op zijn schoot. Mennaert haalt de elastieken van de doos, opent ze en bladert even door de bundel papier. Maarten zit strak voor zich uit te staren en zich af te vragen hoe hij zich hieruit kan redden.

Het broertje Schwarzenegger dat achter het stuur zit, rijdt Lede uit en neemt de snelweg richting Brussel.

‘Wat hebt u met Lena aangevangen?’ vraagt Maarten.

‘U zult het waarschijnlijk niet geloven, meneer Dejonckheere, maar wij zoeken haar ook nog altijd. Wij zijn hier toevallig op Lena gestoten, het is waar… Maar het enige dat wij van haar te pakken hebben gekregen, is haar GSM. Op zeker ogenblik is ze… als in rook opgelost. Ik denk, eerlijk gezegd, dat ze zich nog ergens in dat kasteel schuilhoudt. Ik ging ervan uit dat u ofwel haar memoires zou vinden, ofwel ons bij haar zou brengen. Beide opties waren oké, wat mij betreft.’

Maarten kijkt hem taxerend aan. ‘U wil me dus doen geloven dat u niet weet waar Lena is.’

‘Ik wil u helemaal niks doen geloven, meneer Dejonckheere. Ik weet het gewoon niet.’

Moet Maarten zich nu nog meer zorgen maken om Lena dan ik al deed, of net minder? Als Mennaert – of zijn mannetjes – haar niet het zwijgen hebben opgelegd, wie heeft dat dan wel gedaan? Ze moet toch weten dat hij doodsbenauwd zou zijn, nadat de verbinding zo bruusk werd verbroken. Wie heeft Lena spoorloos doen verdwijnen? Is ze ontvoerd door haar grote broer Jan? Het ligt voor de hand, meent Maarten.

De wagen komt tot stilstand bij een verlaten fabrieksterrein, ergens in het Brusselse. Terwijl Harley – maar het kan ook Davidson zijn – uitdrukkingsloos achter het stuur blijft zitten, haalt Davidson – maar het kan ook Harley zijn – een antieke sleutel uit zijn zak en stapt uit om de roestige toegangspoort te openen. De wagen rijdt het terrein op en de poort wordt achter hen gesloten.

‘Einde van de rit,’ zegt Mennaert. ‘Als u zo goed wil zijn uit te stappen?’

Hij klinkt nog altijd heel erg beschaafd, maar er is nu ook iets definitiefs in zijn stem geslopen. Iets terminaals.

In de enorme, langwerpige fabriekshal is het donker, vochtig en koud. Het ene broertje Schwarzenegger heeft een zaklamp aangestoken, het andere broertje legt een zware hand op de schouder van Maarten. Mennaert loopt met de schoendoos naar een ton die blijkbaar al eens gebruikt werd voor een barbecue. Er staat een jerrycan naast, er is houtskool op de grond gemorst en onder een steen ligt een stapeltje kranten.

‘Jullie kunnen het verder wel af zonder mij?’ informeert Mennaert, zonder op of om te kijken. ‘Ik heb hier nog wat te doen.’

Hij haalt een katern uit een krant, balt de pagina’s tot proppen en gooit ze in de ton. Daarna haalt hij zijn aansteker uit de zak van zijn jas, knipt die aan en strijkt liefkozend met het vlammetje langs een krantenpagina die hij tot een fakkel heeft geplooid. Waarschijnlijk, denkt Maarten, is hij van plan de geschiedenis nog op de valreep lichtjes te herschrijven door een paar passages te vernietigen die hem om een of andere reden onwelgevallig zijn. Daarna kan hij het Evangelie van Magdalena dan met een gerust gemoed aan de openbaarheid prijsgeven.

Maarten beseft dat hij nu of nooit alles of niets moet spelen. Met het verstand op nul en de blik op oneindig duikt hij naar de benen van Mennaert, die met ton en al omver valt. Maarten grabbelt naar de schoendoos met de memoires die hem zo dierbaar zijn en krabbelt recht.

Hij heeft de twee dommekrachten van Mennaert op snelheid gepakt. Hun hersenen proberen nog uit te maken wat ze nu het eerst horen te doen: het baasje ter hulp schieten of de stoute meneer aanpakken. De paar seconden die ze nodig hebben om deze nieuwe wending te evalueren, geven Maarten de gelegenheid een forse trap te geven tegen de ton die met een hels kletterend lawaai hun richting uit rolt. Hij zet het op een spurten, hopend op voldoende voorsprong te kunnen rekenen om er niet het hachje bij in te schieten.

Ooit is hij een snelle jongen geweest; tijdens een interscholen atletiekwedstrijd is hij zelfs eens tweede geëindigd op de honderd meter. Op langere afstanden schoot zijn conditie toen al jammerlijk te kort. Maar als je rent voor je leven, kun je zelfs als veertiger nog altijd ietsje meer.

Aan het andere eind van de hal trapt Maarten een paar planken van voor een raam. Blindelings waagt hij de sprong in het duister. Hij komt terecht op een binnenpleintje, keilt de schoendoos over het muurtje, springt er zelf tegen omhoog en werkt zich er vrij behendig overheen. Een doffe plof en hij bevindt zich al in het belendende perceel – een tuin. Hij grist de schoendoos van de grond en stormt naar de achterdeur van het huis; er brandt licht. Achter hem weerklinken allerlei ondefinieerbare, maar onheilspellende geluiden.

De deur zit gelukkig niet op slot. Maarten duwt ze open en duikt de keuken binnen. Op het aanrecht staat een indrukwekkende stapel vuile borden, net de toren van Pisa. In de gang voor hem verschijnt een slonzige vrouw van middelbare leeftijd. Maarten rent haar zonder scrupules overhoop.

Terwijl de vrouw oorverdovend begint te gillen, spurt hij naar de voordeur.

WWW.SQUIDOO.COM/PATRICK-BERNAUW-ONLINE

34 - De Graal in Bruges-la-Morte

2010-05-28T12:32:00.000+02:00

34.

Traag stapte Lena achter de ouderwetse corbillard door de regenstraten van Bruges-la-Morte, waar opa Jacob werd geboren en waar hij nu ook was gestorven.

Ze dacht aan blinde vlekken op wereldkaarten die dringend bijgekleurd moesten worden – wie zou dat doen nu opa Jacob er niet meer was? Wie zou de verhalen vertellen die licht deden schijnen in een duister verleden? Wie zou de wonderbaarlijke personages die andere mensen alleen kenden uit de geschiedenisboeken nu tot leven wekken en zichtbaar, zelfs tastbaar maken voor haar? Voortaan zou Lena naar ze kijken als door het verkeerde eind van een verrekijker. En ze zouden niet dichterbij, integendeel: ze zouden zich van haar verwijderen en oplossen in de horizon. Straten werden verbreed, huizen gesloopt, bossen gerooid en de velden van haar kinderjaren volgebouwd met wanstaltige villa’s. Je hoefde niet in een ruimteschip te stappen om een andere wereld te zien en vreemde wezens te ontmoeten. Je hoefde alleen ouder te worden en je te herinneren wie je was geweest en hoe de wereld er toen had uitgezien. Zonder opa Jacob werd dit een heel andere wereld, en een vreemde tijd. Van het meisje dat ze was geweest, bleef niet veel meer over dan een handvol foto’s, een breed litteken op haar rechterknie en steeds vager wordende herinneringen. Hoe moest ze een verloren werkelijkheid reconstrueren, als ze niet over de concrete tijdsdocumenten kon beschikken die opa Jacob haar bezorgde? En vooral… Wie zou Lena nu beschermen tegen een vader en een broer die beweerden dat hun echtgenote, hun zuster, hun moeder, hun overgrootmoeder in het Minnewater was gesprongen, zich had opgeknoopt, de wiegendood was gestorven, het slachtoffer werd van een seksmaniak? Wie zou haar behoeden voor een vader en een broer die – ze was er zeker van – aan de remmen hadden geprutst van de wagen waarmee de liefde van haar leven naar zijn dood was gereden? Opa, lieve opa Jacob… waarom ben je zo wreed? Waarom moet ik op deze gruwelijke manier verscheurd worden tussen mijn liefde voor jou en mijn angst voor jou – ik haat je daarom, mijn lieve, lieve opa Jacob. Ik haat je omdat de wagen van Kurt brandde als een fakkel en een meisje dat Vera heette levend begraven werd en mijn onbekende mama opgeknoopt moest worden op de zolder van ons nieuwe huis en de oma die ik niet heb gekend zich wanhopig in het Minnewater zou hebben geworpen. Waarom moest dit alles gebeuren, opa? Waarom?

De mannen die de zwarte wagen volgden – uitsluitend mannen, Lena was de enige vrouw – hielden de blik star op de grond gericht. De doffe kadans van hun voetstappen, het strakke ritme… ze werd er doezelig van. De regen ruiste en waar bleef het kerkhof? Ze was zich vaag bewust van straten waar ze ooit had gespeeld en ramen waarachter gezichten opdoken, schimmen die zich vlug weer terugtrokken achter verschoten gordijnen.

Waar die ene grijze wijze man zo plotseling vandaan kwam? Ze wist het niet. Hij leek als twee druppels water op de andere grijze wijze mannen: hij droeg hun stemmig zwarte jas en zijn ogen stonden even dof. Zwijgend en schuilend in de kraag van zijn jas sloot hij zich bij de trieste stoet aan.

Herkende Lena hem van vorige familiebijeenkomsten? Eerst dacht ze van wel, dan weer niet. Al die mannen leken ook zo hard op elkaar en deden zo eerbiedig tegen opa Jacob, die ze onveranderlijk ‘de Meester’ noemden. ‘Omdat ik ooit, lang geleden, nog een tijdje advocaat ben geweest,’ beweerde opa Jacob. ‘Ik heb nu eenmaal rechten gestudeerd.’ – Maar wie trapte daar nog in? Nu noemden ze haar vader ‘Meester’ en hij had geen juridische opleiding gehad, maar wel de wandelstok met de robijnrode knop geërfd van opa Jacob, al had hij nog een kerngezond stel benen.

De grijze wijze man die zich onderweg bij de stoet had aangesloten, kwam naast haar lopen. Hij hield de handen op de rug en zei een tijdje helemaal niets, maar dan begon hij zachtjes te spreken. ‘Jij bent dus Magdalena, de oogappel van de Meester?’

Heeft hij het écht over mij? Het klonk zo irreëel. Magdalena, de oogappel van de Meester… Hij zou het wel over iemand anders hebben. Het móét.

‘Ja natuurlijk ben jij zijn oogappel, anders zou je hier niet zijn. Is het niet zo, Magdalena? Jij bent de uitzondering op hun regel…’ Hij lachte kort en vreugdeloos. ‘Vrouwen die binnen de familie worden geboren, kunnen ze hooguit dulden. Dat is al eeuwen zo.’ Hij sprak behoorlijk Nederlands, maar met een onmiskenbaar Duits accent – en hij sprak moeilijk, lispelend bijna, met veel speeksel; waarschijnlijk paste zijn kunstgebit niet zo best. ‘Vrouwen zijn alleen nuttig om mannen te baren, hé? Maar jij, Magdalena… Jij bent anders, hé?’

‘Ik denk niet dat dit het moment of de plaats is om…’

Een van de mannen die achter Lena had gelopen snelde naar voor – een van de mannen die de ring droegen met het teken van de pelikaan. Hij tikte op de schouder van haar vader, die helemaal vooraan liep, naast haar grote broer Jan. Hij zei iets tegen haar vader, maar het was haar grote broer Jan die zich even omdraaide om een onderzoekende blik in haar richting te werpen.

‘Blijkbaar had de ouwe Meester dus ook zo zijn zwakke kanten… Blijkbaar had Jacob ook… een achilleshiel, zullen we maar zeggen. En dat was jij dus… Eerlijk gezegd, dit had ik nooit van hem verwacht. Het geeft hem iets menselijks. Vind je niet? Het maakt hem bijna tot een menselijk wezen.’

De regen pletste ononderbroken op hen neer; Lena keek de grijsaard zijdelings aan. Dat lange en smalle, wat gelige gezicht… Nee, ze had hem nooit eerder gezien.

‘O ja,’ zei hij. ‘Ik heb me nog niet voorgesteld. Wat onbeleefd van me. De naam is Klein. Dieter Klein.’

Hij hoestte, zwaar en hartverscheurend, en zijn hele lichaam hoestte mee. Hij had iets van een magere kraai, een vogelschrik. Hij trok zijn gezicht in een grimas en kromp ineen en Lena kreeg zowaar medelijden met deze uitgemergelde grijsaard die ze van haar noch pluimen kende. De man had duidelijk niet lang meer te leven. Hoe oud was hij? Tachtig? Misschien was hij wel zo oud als opa Jacob.

De corbillard hield stil bij de ingang van het kerkhof. De kist van opa Jacob werd uit de wagen gehaald en vier zwarte mannen droegen hem naar de hoek van het kerkhof waar zich het familiegraf bevond. Het onderscheidde zich van de andere graven omdat er trots en uitdagend een Tempelierskruis op prijkte.

Ze werden nu verondersteld met z’n allen een laatste groet te brengen aan de Meester: eerst haar vader, dan haar broer Jan, dan de andere mannen. Zij kwam straks aan de beurt, misschien, en zonder twijfel als allerlaatste. Dat was niet meer dan logisch, want zij was het zwarte schaap van de familie, het afgedwaalde lammetje, de ooi. Zij had al hun adviezen in de wind geslagen, hun ongeschreven regels overtreden en gebroken met hun heilige tradities. Zij was in Gent gaan studeren, zij had met een kerel geslapen die ze niet eerst aan hen had voorgesteld, zodat zij hem hun zegen konden geven. Ze hadden amper een woord met Lena gesproken, sindsdien.

Ze had een telefoontje gekregen van haar grote broer Jan: ‘Opa is dood. Je hoeft niet naar zijn begrafenis te komen, Lena. Je hebt onze familie al voldoende te schande gemaakt en meer dan genoeg schade toegebracht. Wij kunnen nieuwe scènes missen als de pest. Ik wilde het je alleen maar laten weten omdat je… Nu ja, je was zijn oogappel, nietwaar. Hij was ook maar een mens. Hij had ook zo zijn zwakheden.’

Ze hadden haar de toegang ontzegd tot de kerk, een paar fors uit de kluiten gewassen professionele buitenwippers versperden de doorgang: ‘Vrouwen niet toegelaten.’ Welk vreemd afscheidsritueel had zich daar voltrokken?

Lena zag ze loeren in haar richting – haar vader, haar grote broer. ‘Wat is ze nu weer van plan?’ vroegen ze zich wellicht af. ‘Welke beschuldigingen zal ze ons nu weer naar het hoofd slingeren?’ Lena liet ze sudderen in eigen vet. Lena liet ze steelse blikken werpen in de richting van de man die zich aan haar had voorgesteld als Dieter Klein. Hij had zich teruggetrokken tussen de scheefgezakte graven van marmer en arduin en de vermolmde houten kruisbeelden. Hij observeerde de familie Christiaenssens, vanop afstand – een vreemde eend in de bijt, hij droeg niet eens het teken van de pelikaan. Dat hadden ze ook gezien – haar vader, haar broer. ‘Wie is hij?’ vroegen ze zich wellicht af. ‘Wat doet hij hier? Maken we hem meteen koud of doen we het straks? Waar staat zijn auto? Dan kunnen we het truukje met de remmen nog eens toepassen. Of anders wachten we gewoon af tot zijn kaars vanzelf uitgaat. Dat kan niet lang meer duren. Misschien kunnen we beter geduld oefenen en lost dit probleempje zich vanzelf op.’

Daar had je de ooms en de neven. Lena kende ze vaag van de familiereünies op vrijdag de dertiende, de academische zittingen, de samenkomsten van de secte waarvan wijlen opa Jacob de guru was. Het waren nooit feestelijke gebeurtenissen geweest; de mannen die de dienst uitmaakten in deze familie waren geen fuifnummers.

Lena’s vader en haar broer Jan stelden zich op naast het open graf. De ooms en de neven schudden hen de hand en verlieten het kerkhof. Straks zouden ze zich bij hen thuis achter gesloten deuren weer over duistere familiale kwesties buigen. Vroeger ging Lena dan telkens naar bed en lag ze met stijf dichtgeknepen ogen naar hun murmelende stemmen te luisteren. Ze gingen door tot een eind na middernacht en dan stelde ze zich weer al de vragen die ze opa Jacob nooit durfde te stellen... tot hun gedempte stemmen iets bezwerends kregen, iets hypnotisch… en ze eindelijk insliep.

Lena ging de andere kant op, verscheurd door de meest tegenstrijdige gevoelens. Zij zou opa Jacob geen laatste groet brengen, ze was niet gek. Ze moest hier weg, voordat haar vader of haar broer de gelegenheid kregen haar tegen te houden. Wie weet wat ze dan voor haar in petto hadden. Lena had zich gedeisd gehouden in Gent, sinds Kurt om het leven kwam. Het was geen spijtig ongeval geweest, ze wist het zeker. Ze kon het niet bewijzen, maar ze wist dat Kurt door haar grote broer was vermoord. Dat had ze hem ook voor de voeten geworpen – dat ze het wist, dat ze àlles wist, want opa Jacob had het haar verteld, opa Jacob had haar alles verteld wat ze moest weten over de familie Christiaenssens. Maar wat kon ze bewijzen? Dat haar mama zich verhing, dat haar oma in het Minnewater sprong, dat de vrouw van haar grote broer het slachtoffer werd van een seksmaniak? Het was toeval, sommige families werden nu eenmaal extra hard getroffen door het lot. ‘En nee, wees maar niet bang, ik zal jullie geheim niet verklappen, ik ben niet gek. Maar ik weet het. Laat mij dus met rust. Laat mij m’n gangen gaan. Laat mij leven en ik laat jullie leven. Vrijheid, blijheid!’ – Later zou ze dan wel zien hoe ze haar zaakjes op orde kreeg, hoe ze hen betaald kon zetten wat ze Kurt hadden geflikt, en Lisa, en Ilse, en Vera.

Maar dat zei ze er natuurlijk niet bij. Ze was niet gek.

En hij was haar zo dierbaar, opa Jacob. Hij had haar zoveel geleerd. Ze was zijn oogappel geweest, hij was haar held. Als kind probeerde ze te lopen zoals hij dat deed – trots en zelfbewust en met rechte rug en grote passen. Ze trachtte haar stem te verdraaien tot ze klonk als de zijne – diep en mannelijk, maar toch ook beetje hees, en met iets zachts erin. Ze oefende zijn scheve grijns in de spiegel en constateerde dat ze ook fysiek op hem leek. Ze had zijn gebogen neus, zijn donkere ogen, zijn melancholische oogopslag. Nu nog betrapte ze zich er geregeld op dat ze hem onbewust imiteerde. Nochtans lag er een kloof van zeventig jaren tussen hen en een ravijn vol lijken met grote gebroken ogen die hen vragend aanstaarden en woordenloos beschuldigden. Ze hield van hem met hart en ziel en toch stond hij ook voor alles wat ze in hun familie verafschuwde: de dubbele bodems, de verborgen agenda’s, de kwesties waarover niet werd gepraat, de geheimdoenerij, de steelse blikken, de schijnheiligheid, de toespelingen die alleen bestemd waren voor ingewijden en vrouwen die gedumpt werden nadat ze een zoon hadden gebaard.

Opa Jacob was de patriarch, de guru, de Führer, de Achtbare Meester. Zijn wil was wet. Hij was het die de familie had gemaakt tot wat ze was geworden en Lena had er de ogen voor gesloten. Ze wilde er niet aan denken. Ze probeerde de herinneringen aan opa Jacob die stonden voor dat duistere deel van hem los te koppelen van de herinneringen die haar dierbaar waren, ze probeerde die andere opa Jacob uit te wissen. Hij was haar rots in de branding geweest, haar vesting, de steen waarop ze haar kerk zou bouwen, haar enige bescherming tegen haar vader, tegen haar grote broer Jan, tegen haar neven en ooms en al de mannen die een ring droegen met het teken van de pelikaan en die alleen daarom al zo belangrijk waren dat hun vrouwen er geheel in het niets bij verzonken.

De oude man met het cynisch lachje die zich bij haar had gevoegd en plompverloren tegen haar was beginnen te praten… Lena was hem al bijna vergeten. Haar verdriet was zo immens dat het alle andere gevoelens wegspoelde. En waar haalde hij het recht vandaan om deze plechtigheid te verstoren? Wat dacht hij wel?

Maar daar dook hij alweer naast haar op, als een duiveltje uit een doosje. ‘Ik ben de zoon van de man die in 1934 jullie… laten we zeggen: familiegeheim… op het spoor is gekomen,’ zei hij, alsof hij nooit werd onderbroken. ‘Ik ben de zoon van de man die om die reden door je grootvader werd vermoord.’

Lena begon onbeheerst te klappertanden. Ze wilde hem in het gezicht slingeren dat hij een smerige leugenaar was, dat ze hem zou vervolgen wegens laster en eerroof. Maar ze wist dat wat hij zei geen laster was. Hij vertelde de waarheid en wat kon ze anders doen dan wegrennen, ver weg van deze plaats waar opa Jacob dood in een kist van ebbenhout lag, ver weg van deze man die haar confronteerde met de waarheid over opa Jacob en die hele vervloekte familie van haar. Wat kon ze anders doen dan wegrennen en zich verstoppen voor de waarheid op een plek waar ze veilig zou zijn voor haar familie?

Lena wankelde en zocht steun bij een Christus van steen. Hij miste een arm, een been, de helft van zijn hoofd. De man die zich Dieter Klein noemde, bood haar zijn arm aan en zij accepteerde die dankbaar.

Het was ongerijmd. Dieter Klein beledigde haar lieve opa Jacob op de dag en de plaats van zijn begrafenis. Opa Jacob, die haar zo dierbaar was.

En toen bood hij haar zijn arm aan.

En zij accepteerde die.

Het regende pijpenstelen op de straten van de kaai waar ze samen onder één paraplu liepen, Dieter Klein en Lena Christiaenssens. Een oppervlakkige waarnemer had kunnen denken dat zij daar met haar grootvader liep.

De regen leek de charme van het Venetië van het noorden compleet uit te wissen. Alle kleuren werden ervan afgewassen tot er alleen nog een mat en vermoeid sepia restte. Het water van de rei, een stuk of wat pleizerbootjes die daar dreven – het was al sepia. De bootjes droegen namen als Bounty, Titanic, Le Géant en verloren zo iedere aanspraak op authenticiteit. Het waren decorstukken, vervaardigd van bordkarton. En ook Lena zelf was niet echt, zij was slechts een actrice die de hoofdrol speelde in een film over een jonge vrouw die toevallig haar naam droeg. Magdalena Christiaenssens. Ze zag de titel van de film al op het grijze scherm van de lucht geprojecteerd: Het Evangelie volgens Magdalena.

‘Mijn moeder is lang geleden gestorven,’ zei Dieter Klein. ‘Ze liet me de notities van mijn vader na, dubbels van brieven, afschriften van rapporten. Zijn volledige correspondentie met Guido von List… Ooit van von List gehoord?’

Lena schudde het hoofd.

‘Hij is gestorven in 1919. Mijn vader heeft destijds heel wat documenten van hem geërfd. Daar behoorden ook de brieven toe die hij nog zelf aan von List had geschreven. Zijn rapporten… Mijn vader moet zowat een kwarteeuw voor von List gewerkt hebben. Hij heeft zijn hele leven gewijd aan zijn zoektocht naar de Graal, Magdalena.’

‘Noem me asjeblief niet zo. Ik heet niet zo. Ik ben Lena.’

‘Zoals je wil… Lena’

Op de kaai viel behalve het vreemde duo niemand meer te bespeuren. Er was alleen nog een mager scharminkel van een hond die iets eetbaars zocht.

‘Ik heb de draad weer opgenomen. Ik ben op mijn beurt op zoek gegaan naar de Graal.’

‘U zei zonet dat mijn grootvader in ’34 uw vader heeft vermoord.’

‘Jawel.’

‘Wat is er dan precies gebeurd in ’34, meneer Klein?’

‘Wil je het echt horen, Lena?’

WWW.SQUIDOO.COM/PATRICK-BERNAUW-ONLINE

Stadsspel Gent

Het Huis van de Gebroeders Van Eyck, met Google Street view

Omdat anders het licht uitgaat!

VAN EYCK VERMIST: Afscheid van een kleurrijk speurder

"Waar zijn de Rechtvaardige Rechters gebleven?" - Stadsspel tijdens Gentse Feesten!

Andere activiteiten van De Scriptomanen vzw

Lezing van Noah Charney te Gent: Stealing the Mystic Lamb

Stadsspel Gent tijdens de Gentse Feesten: Waar zijn de Rechtvaardige Rechters gebleven?

Gent.be - Algemene site NL - Hemels Gent

Hemels Gent

Dienst Toerisme lanceert themaplan 'Hemels Gent'

Informatie:

Rechtvaardige Rechters gevonden in Kobbegem Hof!

52 - De lege Graaltombe...

51 - Onderbewusteloos en dood. Mors.

50 - In de Graalburcht

49 - Het geheiligde graf

Noah Charney - Stealing the Mystic Lamb

Ghent and The Mysterious Polyptych

Cathedrals of Belgium: 2 – Ghent and The Mysterious Polyptych

Saint-Bavo Cathedral in Ghent… where is kept the mysterious and coveted "Adoration of the Mystic Lamb" by Van Eyck.

48 - De Graalburcht Revisited

47 - In de zoutmijnen van Alt Aussee...

Het Bloed van het Lam - nu ook als eboek!

Het Bloed van het Lam verscheen nu als ebook bij het digitaal platform Smashwords:

Ebook By Patrick Bernauw

46 - Figuri Bafometi - van den Noodt Godts tot de Gouden Wieg

45 - Just have a Vision!

Van Eyck vermist: Wat verraden de brieven van D.U.A.? (1)

Wat verraden de brieven van D.U.A.? (1)

44 - Oberleutnant Koehn, pater Libertus Bornauw & Dieter Klein...

43 - Legenden van de abdij Ten Duinen, Koksijde

42 - Het Mysterieuze Einde van Otto Rahn

41 - Otto Rahn: Van Rennes-les-Bains tot Notre-Dame de Marceille

40 - Just Have A Vision!

39 - Otto Rahn, of: de echte Indiana Jones

38 - Van Ahnenerbe tot Ultima Thule & de Wewelsburg: Nazi Mystiek

37 - Over Maria Magdalena

36 - Het Geheim van Arsène Lupin

35 - Met het Evangelie van Magdalena onder de arm...

34 - De Graal in Bruges-la-Morte